Leki w grupie
„beta2-mimetyki”

Beta2-mimetyki, znane również jako agonisty receptorów beta-adrenergicznych typu 2, to grupa leków stosowana głównie w leczeniu chorób obturacyjnych dróg oddechowych, takich jak astma oskrzelowa i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Działają poprzez selektywne pobudzanie receptorów beta2-adrenergicznych znajdujących się w mięśniach gładkich oskrzeli, co prowadzi do ich rozkurczu i rozszerzenia dróg oddechowych, ułatwiając przepływ powietrza i zmniejszając duszność.

Beta2-mimetyki dzielą się na dwie główne podgrupy: krótko działające (SABA – Short-Acting Beta Agonists) oraz długo działające (LABA – Long-Acting Beta Agonists). SABA, takie jak salbutamol (Ventolin, Astmodil) i fenoterol (Berotec), charakteryzują się szybkim początkiem działania (kilka minut) i stosunkowo krótkim czasem działania (4-6 godzin). Są stosowane głównie doraźnie, w celu szybkiego złagodzenia objawów. LABA, w tym salmeterol (Serevent), formoterol (Oxodil, Foradil) i indakaterol (Onbrez), zapewniają długotrwały efekt (12-24 godzin) i są stosowane w leczeniu przewlekłym, często w połączeniu z glikokortykosteroidami wziewnymi.

Do najważniejszych beta2-mimetyków dostępnych w Polsce należą: salbutamol (Ventolin, Salbutamol Hasco), fenoterol (Berotec), formoterol (Foradil, Oxodil, Zafiron), salmeterol (Serevent, Pulmoterol), indakaterol (Onbrez), olodaterol (Striverdi) oraz wilanterol (stosowany tylko w preparatach złożonych jak Relvar i Anoro).

Główną zaletą beta2-mimetyków jest szybkość działania i skuteczność w łagodzeniu skurczu oskrzeli. SABA stanowią leki pierwszego wyboru w leczeniu ostrych napadów duszności, oferując niemal natychmiastową ulgę. LABA natomiast zapewniają stabilną kontrolę objawów w leczeniu przewlekłym, poprawiając jakość życia pacjentów. Dodatkowo, nowoczesne leki z tej grupy cechują się wysoką selektywnością wobec receptorów beta2, minimalizując działania niepożądane związane z pobudzeniem innych receptorów adrenergicznych.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem beta2-mimetyków obejmują działania niepożądane takie jak drżenie mięśniowe, niepokój, tachykardia i potencjalne zaburzenia rytmu serca. Przy długotrwałym i częstym stosowaniu SABA może wystąpić zjawisko tachyfilaksji (zmniejszonej odpowiedzi na lek) oraz paradoksalnego skurczu oskrzeli. W przypadku LABA istnieje potencjalne ryzyko zwiększonej śmiertelności, gdy są stosowane w monoterapii astmy bez jednoczesnego stosowania glikokortykosteroidów wziewnych. Dlatego LABA w astmie zawsze powinny być stosowane łącznie z glikokortykosteroidami.

Nowszą podgrupą beta2-mimetyków są ultra-długo działające beta2-mimetyki (Ultra-LABA), takie jak indakaterol, olodaterol i wilanterol, zapewniające efekt bronchodylatacyjny utrzymujący się przez 24 godziny, co umożliwia stosowanie raz na dobę i znacząco poprawia compliance pacjentów. Coraz częściej beta2-mimetyki stosowane są w preparatach złożonych z innymi lekami rozszerzającymi oskrzela (np. lekami przeciwcholinergicznymi) lub glikokortykosteroidami wziewnymi, co pozwala na kompleksowe leczenie i zmniejszenie liczby inhalacji wykonywanych przez pacjenta.

Lista leków w tej grupie

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl