Leki w grupie
„wziewne kortykosteroidy”

Wziewne kortykosteroidy (ICS – Inhaled Corticosteroids) to grupa leków przeciwzapalnych stosowanych głównie w terapii chorób obturacyjnych dróg oddechowych, takich jak astma oskrzelowa i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Ich działanie polega na zmniejszaniu stanu zapalnego w drogach oddechowych poprzez hamowanie migracji i aktywacji komórek zapalnych oraz zmniejszanie wydzielania mediatorów zapalenia. Dzięki podaniu wziewnemu działają miejscowo w płucach, co minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych.

Do najczęściej stosowanych wziewnych kortykosteroidów należą: budezonid (Pulmicort, Budelin, Miflonide), flutykazon (Flixotide, Flutixon), beklometazon (Cortare, Becloforte), cyklezonid (Alvesco), mometazon (Asmanex) oraz flunisolid. Leki te są dostępne w różnych postaciach inhalatorów: ciśnieniowych (pMDI), proszkowych (DPI) oraz jako roztwory do nebulizacji.

Największymi zaletami stosowania wziewnych kortykosteroidów jest ich wysoka skuteczność w kontrolowaniu przewlekłego stanu zapalnego dróg oddechowych, zmniejszanie częstości zaostrzeń astmy i POChP, poprawa jakości życia pacjentów oraz możliwość uniknięcia lub znacznego ograniczenia stosowania steroidów systemowych. Ponadto wziewne kortykosteroidy pozwalają na zachowanie prawidłowej funkcji płuc i zmniejszają nadreaktywność oskrzeli u pacjentów astmatycznych.

Mimo miejscowego podania, wziewne kortykosteroidy mogą powodować działania niepożądane. Do najczęstszych należą: kandydoza jamy ustnej i gardła, dysfonia (chrypka), kaszel po inhalacji oraz bardzo rzadko skurcz oskrzeli. Przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek mogą wystąpić działania ogólnoustrojowe: zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, zaćma, jaskra, łatwe siniaczenie skóry oraz zahamowanie wzrostu u dzieci. Ryzyko tych działań można zminimalizować poprzez stosowanie najmniejszej skutecznej dawki oraz płukanie jamy ustnej po inhalacji.

Wziewne kortykosteroidy można podzielić na generacje w zależności od ich siły działania, biodostępności i profilu bezpieczeństwa. Do starszej generacji należy beklometazon, charakteryzujący się stosunkowo wysoką biodostępnością ogólnoustrojową. Nowszą generację stanowią flutykazon, budezonid, cyklezonid i mometazon, które cechują się niższą biodostępnością systemową i większym bezpieczeństwem stosowania. Szczególnie cyklezonid, jako prolek aktywowany dopiero w płucach, oferuje korzystny profil bezpieczeństwa.

Wziewne kortykosteroidy są często łączone z długo działającymi β2-mimetykami (LABA) w jednym inhalatorze, co zwiększa skuteczność terapii i poprawia współpracę pacjenta. Przykładami takich połączeń są: flutykazon z salmeterolem (Seretide, Asaris), budezonid z formoterolem (Symbicort, Bufomix) oraz beklometazon z formoterolem (Foster).