napad astmy wywołany przez wysiłek
Wskazanie

Napad astmy wywołany przez wysiłek (EIA – Exercise-Induced Asthma) to stan, w którym aktywność fizyczna wyzwala objawy astmatyczne, takie jak duszność, świszczący oddech, ucisk w klatce piersiowej i kaszel. Występuje zarówno u osób z rozpoznaną astmą, jak i u pacjentów bez wcześniejszej diagnozy astmy. Szacuje się, że dotyczy 80-90% osób z astmą oraz 5-20% populacji ogólnej bez rozpoznanej astmy przewlekłej.

Mechanizm powstawania napadu polega głównie na utracie ciepła i wilgoci z dróg oddechowych podczas wzmożonej wentylacji w trakcie wysiłku, co prowadzi do skurczu oskrzeli. Objawy pojawiają się zwykle podczas wysiłku lub w ciągu 5-10 minut po jego zakończeniu. Szczególnie narażeni są pacjenci wykonujący aktywność fizyczną w zimnym, suchym powietrzu lub w środowisku z alergenami czy zanieczyszczeniami.

W leczeniu i profilaktyce napadów astmy wysiłkowej stosuje się przede wszystkim β2-mimetyki krótkodziałające (SABA) takie jak Ventolin (salbutamol) czy Berodual (fenoterol z bromkiem ipratropium), przyjmowane 15-20 minut przed planowanym wysiłkiem. W przypadku niedostatecznej kontroli objawów zaleca się regularne stosowanie wziewnych glikokortykosteroidów (np. Pulmicort, Flixotide, Alvesco) lub leków przeciwleukotrienowych (Montelukast – Montelukast Sandoz, Singulair).

Największe trudności w leczeniu napadów astmy wysiłkowej obejmują identyfikację czynników wyzwalających, odpowiednie dostosowanie terapii do aktywności pacjenta oraz unikanie niepotrzebnego ograniczania aktywności fizycznej. Wyzwaniem dla lekarzy jest także edukacja pacjentów dotycząca prawidłowej techniki inhalacji oraz rozpoznawania wczesnych objawów napadu. U sportowców dodatkowym problemem jest konieczność doboru leków zgodnych z przepisami antydopingowymi oraz opracowanie strategii treningu minimalizujących ryzyko wystąpienia napadu.