Leki w grupie
„leki stosowane w astmie”

Leki stosowane w astmie to szeroka grupa preparatów mających na celu kontrolę objawów, zapobieganie zaostrzeniom oraz poprawę jakości życia pacjentów z astmą oskrzelową. Działają one na różne mechanizmy patofizjologiczne choroby, w tym zwężenie oskrzeli, stan zapalny oraz nadreaktywność dróg oddechowych.

Główne klasy leków stosowanych w astmie obejmują: beta2-mimetyki (krótko- i długodziałające), glikokortykosteroidy wziewne, antagonisty receptora leukotrienowego, leki antycholinergiczne, teofilinę oraz leki biologiczne. Leczenie astmy opiera się na stopniowanym podejściu zależnym od stopnia kontroli choroby.

Beta2-mimetyki krótkodziałające (SABA) są stosowane doraźnie w celu szybkiego rozszerzenia oskrzeli. Należą do nich: salbutamol (Ventolin, Salbutamol, Atrovent), fenoterol (Berotec) i terbutalina. Ich główną zaletą jest szybki początek działania (kilka minut), dlatego stanowią podstawowe leki ratunkowe.

Beta2-mimetyki długodziałające (LABA) zapewniają długotrwałe rozszerzenie oskrzeli i są stosowane w terapii przewlekłej. W tej grupie znajdują się: salmeterol (Serevent), formoterol (Foradil, Oxis) oraz nowsze – indakaterol (Onbrez), olodaterol (Striverdi) i wilanterol. LABA powinny być zawsze stosowane w połączeniu z glikokortykosteroidami wziewnymi.

Glikokortykosteroidy wziewne (wGKS) to najskuteczniejsze leki przeciwzapalne w astmie. Obejmują: budezonid (Pulmicort, Budelin), flutykazon (Flixotide), beklometazon (Cortare, Becloforte), cyklezonid (Alvesco) i mometazon (Asmanex). Stanowią podstawę leczenia przewlekłego, zmniejszając stan zapalny w drogach oddechowych.

Leki przeciwleukotrienowe (LTRA) blokują działanie leukotrienów – mediatorów zapalenia. Głównym przedstawicielem jest montelukast (Montelukast, Singulair, Astmirex). Są szczególnie skuteczne u pacjentów z astmą wysiłkową lub współistniejącym alergicznym nieżytem nosa.

Leki antycholinergiczne blokują receptory muskarynowe, powodując rozszerzenie oskrzeli. W astmie stosuje się głównie tiotropium (Spiriva) oraz ipratropium (Atrovent). Są szczególnie przydatne u pacjentów ze współistniejącą POChP.

Teofilina (Euphyllin, Theoplus) to lek rozszerzający oskrzela o dodatkowym działaniu przeciwzapalnym. Ze względu na wąskie okno terapeutyczne i liczne interakcje jej znaczenie w leczeniu astmy zmniejszyło się.

Leki biologiczne stanowią najnowszą grupę leków stosowanych w ciężkiej astmie, obejmującą przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko specyficznym mediatorom zapalenia: omalizumab (anty-IgE, Xolair), mepolizumab, reslizumab, benralizumab (anty-IL-5/IL-5R) oraz dupilumab (anty-IL-4R/IL-13).

Największą zaletą nowoczesnego leczenia astmy jest możliwość indywidualizacji terapii oraz dostępność preparatów złożonych (np. flutykazon+salmeterol – Seretide, budezonid+formoterol – Symbicort, beklometazon+formoterol – Foster), które zwiększają compliance pacjentów i efektywność leczenia.

Główne niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków przeciwastmatycznych obejmują: działania niepożądane wGKS (przy wysokich dawkach – zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza), tachykardia i drżenia mięśniowe przy nadużywaniu SABA, potencjalne ryzyko zaostrzenia astmy przy stosowaniu LABA bez wGKS, oraz rzadkie, ale poważne reakcje nadwrażliwości na leki biologiczne.

Lista leków w tej grupie

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl