nagłe zatrzymanie krążenia
Wskazanie

Nagłe zatrzymanie krążenia (NZK) to stan bezpośredniego zagrożenia życia, charakteryzujący się nagłym zaprzestaniem efektywnej pracy serca, prowadzącym do ustania krążenia krwi i niedotlenienia tkanek. NZK może wystąpić zarówno u osób z wcześniej rozpoznaną chorobą serca, jak i u osób bez wcześniejszych objawów. Najczęstszymi przyczynami są zaburzenia rytmu serca (zwłaszcza migotanie komór), ostry zespół wieńcowy, wstrząs, zatorowość płucna oraz urazy.

Leczenie NZK opiera się na natychmiastowym wdrożeniu podstawowych zabiegów resuscytacyjnych (BLS) oraz zaawansowanych zabiegów resuscytacyjnych (ALS). W farmakoterapii stosuje się przede wszystkim adrenalinę (Adrenalina WZF) w dawce 1 mg co 3-5 minut. W przypadku rytmów defibrylacyjnych (migotanie komór, częstoskurcz komorowy bez tętna) kluczowe jest wykonanie defibrylacji. Z leków antyarytmicznych stosuje się amiodaron (Amiokordin), lidokainę (Lidocainum hydrochloricum WZF) czy magnez (Magnezin). W kwasicy można rozważyć podanie wodorowęglanu sodu (Natrium bicarbonicum WZF).

Po przywróceniu spontanicznego krążenia (ROSC) ważne jest wdrożenie opieki poresuscytacyjnej, obejmującej m.in. terapię celowaną temperaturą, leczenie przyczyny NZK, optymalizację parametrów hemodynamicznych i oddechowych. Stosuje się leki wazoaktywne jak noradrenalina (Levonor), dobutamina (Dobutamine WZF) czy dopamina (Dopaminum hydrochloricum WZF) oraz leki sedatywne jak propofol (Propofol Lipuro), midazolam (Midanium) czy deksmedetomidyna (Dexdor).

Największe trudności w leczeniu pacjentów po NZK wiążą się z wielonarządowymi konsekwencjami niedokrwienia i reperfuzji. Szczególnie istotne jest zapobieganie uszkodzeniom neurologicznym poprzez kontrolę temperatury ciała i utrzymanie odpowiedniej perfuzji mózgu. Wyzwaniem pozostaje również identyfikacja i leczenie pierwotnej przyczyny zatrzymania krążenia, zwłaszcza w przypadkach o niejasnej etiologii. Długoterminowe rokowanie zależy od czasu trwania NZK, jakości prowadzonej resuscytacji oraz skuteczności opieki poresuscytacyjnej. Istotnym problemem jest również zespół poresuscytacyjny obejmujący uszkodzenie mózgu, dysfunkcję miokardium, odpowiedź ogólnoustrojową na niedokrwienie/reperfuzję oraz leczenie choroby podstawowej.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 24.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl