stan przedoperacyjny wymagający zastosowania krótko działającego środka rozszerzającego źrenicę
Wskazanie

Stan przedoperacyjny wymagający zastosowania krótko działającego środka rozszerzającego źrenicę to częste wskazanie w okulistyce, szczególnie przed operacjami zaćmy, zabiegami na siatkówce czy diagnostycznymi procedurami wymagającymi dokładnego badania dna oka. Rozszerzenie źrenicy (midriaza) jest niezbędne, by zapewnić chirurgowi odpowiednie pole widzenia podczas operacji oraz umożliwić dostęp do struktur wewnątrzgałkowych.

W praktyce klinicznej stosuje się krótko działające środki mydriacyjne, które pozwalają na szybkie rozszerzenie źrenicy przed zabiegiem, a następnie jej powrót do normalnych rozmiarów w krótkim czasie po operacji. Do najczęściej używanych preparatów w Polsce należą: Mydrum (tropikamid), Neosynephrine (fenylefryna), Cyclogyl (cyklopentolat) oraz mieszanki tych substancji, np. preparat Tropicamidum WZF. W przypadkach wymagających bardzo szybkiego działania stosuje się również preparaty jak Minims Tropicamide czy Mydriacyl.

Główną trudnością w stosowaniu środków rozszerzających źrenicę jest indywidualna reakcja pacjentów – u niektórych osób, szczególnie z ciemnymi tęczówkami, rozszerzenie może być niewystarczające mimo zastosowania standardowych dawek leków. Problemem jest również ryzyko wystąpienia przejściowego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, szczególnie u pacjentów z jaskrą lub predyspozycją do jaskry z wąskim kątem przesączania. W takich przypadkach konieczne jest staranne monitorowanie pacjenta i ewentualne zastosowanie dodatkowych leków obniżających ciśnienie wewnątrzgałkowe.

Dodatkowym wyzwaniem może być zespół wiotkiej tęczówki (IFIS), występujący szczególnie u pacjentów przyjmujących leki z grupy alfa-blokerów (np. tamsulozynę), który utrudnia uzyskanie odpowiedniej midriazy i zwiększa ryzyko powikłań podczas operacji zaćmy. W takich przypadkach często konieczne jest zastosowanie dodatkowych technik mechanicznego rozszerzenia źrenicy, jak haczyki tęczówkowe czy ekspandery.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl