Właściwości farmakokinetyczne montelukastu

Montelukast, substancja czynna leku Monkasta, charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym obejmującym procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę tych procesów w oparciu o dostępne dane kliniczne.¹

Wchłanianie montelukastu

Montelukast charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. W przypadku tabletek do rozgryzania i żucia 5 mg, maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) jest osiągane po około 2 godzinach od przyjęcia leku na czczo. Średnia biodostępność po podaniu doustnym tabletek do rozgryzania i żucia wynosi 73%. Należy zauważyć, że biodostępność zmniejsza się do 63% po spożyciu standardowego posiłku.²

Dla porównania, po podaniu na czczo tabletki powlekanej 10 mg dorosłym pacjentom, średnie maksymalne stężenie w osoczu jest osiągane po 3 godzinach, a średnia biodostępność po podaniu doustnym wynosi 64%. Biodostępność i Cmax tabletek powlekanych nie ulegają istotnym zmianom po spożyciu standardowego posiłku.³

Warto podkreślić, że skuteczność i bezpieczeństwo stosowania montelukastu wykazano w badaniach klinicznych, w których lek podawano niezależnie od czasu przyjmowania posiłków.⁴

Dystrybucja montelukastu

Montelukast wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza, wiążąc się z nimi w ponad 99%. Średnia objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 8-11 litrów, co wskazuje na ograniczoną dystrybucję leku w tkankach.⁵

Badania przeprowadzone na szczurach z zastosowaniem montelukastu znakowanego radioizotopami wykazały jego minimalne przenikanie przez barierę krew-mózg. Dodatkowo, po 24 godzinach od podania dawki, stężenia leku znakowanego radioizotopem były minimalne we wszystkich innych badanych tkankach, co potwierdza ograniczoną dystrybucję tkankową.⁶

Metabolizm montelukastu

Montelukast podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. W badaniach klinicznych z zastosowaniem dawek terapeutycznych, stężenia metabolitów montelukastu w osoczu w stanie stacjonarnym były nieoznaczalne zarówno u pacjentów dorosłych, jak i u dzieci.⁷

Głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm montelukastu jest cytochrom P450 2C8. W mniejszym stopniu w metabolizmie uczestniczą również enzymy CYP 3A4 i 2C9. Potwierdzają to badania z zastosowaniem intrakonazolu, inhibitora CYP 3A4, który nie wpływał na parametry farmakokinetyczne montelukastu u zdrowych osób otrzymujących codziennie 10 mg tej substancji.⁸

Badania in vitro z zastosowaniem mikrosomów ludzkiej wątroby wskazują, że terapeutyczne stężenia montelukastu w osoczu nie hamują działania głównych izoenzymów cytochromu P450, w tym 3A4, 2C9, 1A2, 2A6, 2C19 ani 2D6. Co istotne, udział metabolitów w działaniu terapeutycznym montelukastu jest uznawany za minimalny.⁹

Wydalanie montelukastu

Klirens osoczowy montelukastu u zdrowych dorosłych wynosi średnio 45 ml/min. Po doustnym podaniu montelukastu znakowanego radioizotopem, 86% radioaktywności wykryto w kale zebranym w ciągu 5 dni, natomiast mniej niż 0,2% w moczu.<sup data-drug="Monkasta" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="U zdrowych dorosłych osób klirens osoczowy montelukastu wynosi średnio 45 ml/min. Po doustnym podaniu znakowanego radioizotopem montelukastu 86% radioaktywności wykryto w kale z 5-dniowej zbiórki, a 10

Uwzględniając szacunkowe wartości biodostępności montelukastu po podaniu doustnym, dane te jednoznacznie wskazują, że montelukast i jego metabolity są wydalane prawie wyłącznie z żółcią, co ma istotne znaczenie kliniczne przy ocenie stosowania leku u pacjentów z zaburzeniami wątroby.¹¹

Stosowanie w różnych grupach pacjentów

Farmakokinetyka montelukastu wykazuje pewne szczególne cechy w zależności od grupy pacjentów:¹²

• Pacjenci w wieku podeszłym – nie jest konieczne dostosowanie dawki u osób w podeszłym wieku.¹³
• Pacjenci z niewydolnością wątroby – nie jest wymagane dostosowanie dawki u pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością wątroby. Brak jednak danych dotyczących farmakokinetyki montelukastu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (>9 punktów w skali Childa-Pugha).^{9 punktów w skali Childa-Pugha).”>14}
• Pacjenci z niewydolnością nerek – mimo braku formalnych badań z udziałem pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, ze względu na fakt, że montelukast i jego metabolity są wydalane głównie z żółcią, nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z zaburzoną czynnością nerek.¹⁵

Interakcje farmakokinetyczne

Podczas stosowania dużych dawek montelukastu (20- i 60-krotnie większych od dawki zalecanej dla dorosłych) obserwowano zmniejszenie stężenia teofiliny w osoczu. Efekt ten nie występował podczas stosowania montelukastu w zalecanej dawce 10 mg raz na dobę.¹⁶

Zestawienie kluczowych parametrów farmakokinetycznych montelukastu