skurcz oskrzeli wywołany wysiłkiem fizycznym
Wskazanie

Skurcz oskrzeli wywołany wysiłkiem fizycznym (Exercise-Induced Bronchoconstriction, EIB) to stan, w którym drogi oddechowe tymczasowo zwężają się podczas lub po intensywnym wysiłku fizycznym. Występuje u 5-20% populacji ogólnej, jednak znacznie częściej u osób z astmą (nawet do 90% pacjentów). EIB zazwyczaj pojawia się w ciągu 5-15 minut po zakończeniu wysiłku i może trwać od 30 minut do kilku godzin.

Mechanizm powstawania skurczu oskrzeli związany jest z utratą ciepła i wody z dróg oddechowych podczas intensywnego oddychania w trakcie wysiłku. Prowadzi to do lokalnego ochłodzenia i odwodnienia nabłonka dróg oddechowych, co wyzwala reakcję zapalną i skurcz mięśni gładkich oskrzeli. Charakterystycznymi objawami są: duszność, świszczący oddech, kaszel, ucisk w klatce piersiowej oraz zmniejszona wydolność wysiłkowa.

W leczeniu farmakologicznym stosuje się przede wszystkim krótko działające beta2-mimetyki (SABA) jako leki doraźne, przyjmowane 15-20 minut przed planowanym wysiłkiem. W Polsce dostępne są preparaty zawierające salbutamol (Ventolin, Salbutamol Hasco, Buventol Easyhaler) oraz fenoterol (Berotec N). U pacjentów z astmą i częstymi epizodami EIB stosuje się leki kontrolujące przebieg choroby: wziewne glikokortykosteroidy (np. Pulmicort, Flixotide, Alvesco), długo działające beta2-mimetyki (LABA) jak Serevent, Oxodil czy połączenia LABA+ICS (np. Symbicort, Seretide, Fostex) oraz leki antyleukotrienowe (Montelukast – Monkasta, Astmirex, Promonta).

Największe trudności w leczeniu pacjentów z EIB stanowi odpowiednie dobranie terapii dla osób uprawiających sport wyczynowo, ze względu na ograniczenia dotyczące stosowania niektórych leków u sportowców związane z przepisami antydopingowymi. Istotnym problemem jest również tachyfilaksja (zmniejszenie skuteczności) beta2-mimetyków przy regularnym stosowaniu oraz trudności w różnicowaniu EIB od innych przyczyn duszności wysiłkowej. Ważnym elementem terapii, często pomijanym, jest odpowiednie przygotowanie do wysiłku poprzez rozgrzewkę oraz modyfikacja aktywności fizycznej (intensywność, środowisko) i techniki oddechowe, co może znacząco zmniejszyć nasilenie objawów.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl