objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Acarbose Aurovitas 100 mg
Akarboza, podawana doustnie w dawkach 50 mg i 100 mg, charakteryzuje się bardzo niską biodostępnością na poziomie 1-2%, co jest zgodne z jej miejscowym mechanizmem działania w przewodzie pokarmowym. Po podaniu radioizotopowym dawki 200 mg u zdrowych ochotników, zaobserwowano dwa wyraźne piki stężenia całkowitej radioaktywności w osoczu: pierwszy po około 1,1 ± 0,3 godziny (52,2 ± 15,7 μg/l), odpowiadający bezpośredniemu wchłanianiu akarbozy, oraz drugi, znacznie wyższy pik po 20,7 ± 5,2 godzinach (586,3 ± 282,7 μg/l), związany z wchłanianiem produktów bakteryjnego rozkładu w dolnych odcinkach jelita. Maksymalne stężenie samej akarbozy w osoczu jest 10-20 razy niższe niż całkowita radioaktywność, co podkreśla jej ograniczone wchłanianie systemowe.
akarboza, badanie farmakokinetyczne, biodostępność, dawka akarbozy, droga eliminacji, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka akarbozy, faza dystrybucji, faza eliminacji, hamowanie enzymów, mechanizm działania leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania w osoczu, parametr farmakokinetyczny, podanie dożylne, przewód pokarmowy, radioaktywność osocza, rozkład bakteryjny, stężenie maksymalne, substancja hamująca, wydalanie nerkowe, znakowanie radioizotopowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metformax 850 850 mg
Metformina chlorowodorek, substancja czynna leku Metformax 850, charakteryzuje się nieliniową farmakokinetyką z Tmax około 2,5 godziny i biodostępnością 50-60% po podaniu doustnym dawek 500-850 mg. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) rzadko przekracza 4 μg/ml, a stężenie w stanie stacjonarnym utrzymuje się poniżej 1 μg/ml po 24-48 godzinach terapii. Spożycie pokarmu obniża Cmax o około 40%, AUC o 25% oraz wydłuża Tmax o około 35 minut, co należy uwzględnić przy planowaniu dawkowania. Metformina wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza, dużą objętość dystrybucji (63-276 l) oraz brak metabolizmu, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych i wskazuje na penetrację do tkanek, zwłaszcza wątroby i mięśni.
absorpcja z przewodu pokarmowego, AUC, biodostępność, chlorowodorek metforminy, Cmax, dystrybucja tkankowa, eliminacja leku, erytrocyt, farmakokinetyka metforminy, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kwasica mleczanowa, Metformax, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w stanie stacjonarnym, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Auropect COMFORT 375 mg
Karbocysteina, substancja czynna preparatu Auropect COMFORT, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax wynoszącym średnio 2 godziny (zakres 1,0-3,0 godz.). Okres półtrwania (T½) karbocysteiny wynosi około 1,87 godziny (zakres 1,4-2,5 godz.), co wskazuje na konieczność wielokrotnego podawania leku w ciągu doby, zgodnie z badanym schematem dawkowania 2 kapsułki (375 mg każda) 3 razy na dobę przez 7 dni. Stała eliminacji (KEL) wynosi średnio 0,387 godz. (zakres 0,28-0,50 godz.), a pole pod krzywą stężenia leku w osoczu w przedziale 0-7,5 godziny (AUC0-7,5) to 39,26 µg·godz./ml (zakres 26,0-62,4 µg·godz./ml), co odzwierciedla całkowitą ekspozycję organizmu na lek.
absorpcja z przewodu pokarmowego, AUC, Auropect COMFORT, efekt terapeutyczny, ekspozycja na lek, karbocysteina, KEL, klirens, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, penetracja leku do tkanek, podanie doustne, pole pod krzywą stężenia, przewód pokarmowy, schorzenie układu oddechowego, stała eliminacji, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, stężenie terapeutyczne, T½, Tmax - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Landulosin 0,5 mg + 0,4 mg
Landulosin to preparat zawierający 0,5 mg dutasterydu oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku (0,367 mg tamsulosyny) w formie kapsułek twardych o zmodyfikowanym uwalnianiu. Dutasteryd charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99,5%), dużą objętością dystrybucji (300-500 l) oraz długim okresem półtrwania w stanie stacjonarnym wynoszącym 3-5 tygodni. Maksymalne stężenie w surowicy osiąga w ciągu 1-3 godzin, a stan stacjonarny po 6 miesiącach stosowania dawki 0,5 mg/dobę. Tamsulosyna wykazuje niemal całkowitą biodostępność, wiąże się w około 99% z białkami osocza, ma objętość dystrybucji około 0,2 l/kg oraz okres półtrwania około 13 godzin w stanie stacjonarnym. Po posiłku Cmax tamsulosyny zmniejsza się o 30%, dlatego zaleca się przyjmowanie leku zawsze po tym samym posiłku, aby zapewnić stabilną farmakokinetykę. Dutasteryd nie wykazuje istotnych zmian farmakokinetycznych pod wpływem posiłku.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, badanie biorównoważności, białka osocza krwi, biodostępność, biokonwersja, CYP2D6, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P-450, dutasteryd, dysfagia, enancjomeryczna biokonwersja, farmakokinetyka dutasterydu, izoenzym CYP, klasyfikacja Child-Pugh, klirens wewnętrzny, maksymalne stężenie w surowicy, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, sprzężenie z glukuronidem, stan stacjonarny, stężenie terapeutyczne, tamsulosyny chlorowodorek, upośledzenie czynności wątroby, zaburzenie czynności nerek, zmodyfikowane uwalnianie - Leksykon substancji czynnych
Gentamycyna – Właściwości farmakokinetyczne
Gentamycyna, aminoglikozyd o szerokim spektrum działania, wykazuje zróżnicowaną farmakokinetykę zależną od drogi podania, postaci farmaceutycznej oraz stanu pacjenta. Po podaniu domięśniowym dawki 80 mg osiąga maksymalne stężenie w surowicy 7 μg/ml w ciągu 0,5-2 godzin, z optymalnym zakresem terapeutycznym 7-10 μg/ml. U noworodków dawka 2,5 mg/kg skutkuje stężeniem około 4 μg/ml. Wchłanianie z miejscowego stosowania na nieuszkodzoną skórę jest minimalne (2% z kremu, 0,5% z maści), natomiast na uszkodzoną skórę i oparzenia może prowadzić do stężeń w surowicy 1-4,3 μg/ml. Gentamycyna przenika do wielu tkanek, osiągając wysokie stężenia w nerkach, moczu (25-100-krotnie wyższe niż w surowicy) oraz tkankach miękkich (4-5 mg/l), a jej wiązanie z białkami osocza wynosi około 25%, choć może wzrastać do 70% przy niskich stężeniach wapnia i magnezu.
aminoglikozyd, badanie farmakokinetyczne, ciecz wodnista, dializa otrzewnowa, gąbka kolagenowa, granulocyt obojętnochłonny, hemodializa, infuzja dożylna, kanalik proksymalny nerki, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, opatrunek okluzyjny, płyn maziowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dokanałowe, podanie dokomorowe, podanie domięśniowe, podanie dootrzewnowe, przesączanie kłębuszkowe, siarczan gentamycyny, skóra uszkodzona, stężenie bakteriobójcze, stężenie w surowicy, wchłanianie przez skórę, wiązanie z białkami, właściwości farmakokinetyczne, woda pozakomórkowa, zakażenie kości, zapalenie opon mózgowych - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Juzina 100 mg
JUZINA zawiera sytagliptynę w dawce 100 mg, charakteryzującą się wysoką biodostępnością (~87%) i szybkim wchłanianiem (Tmax 1-4 h). Po podaniu doustnym Cmax wynosi około 950 nM, a AUC 8,52 µM·h. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę względem dawki w zakresie AUC, natomiast Cmax i C24h nie są ściśle proporcjonalne. Sytagliptyna ma niskie wiązanie z białkami osocza (38%) i jest eliminowana głównie przez nerki w postaci niezmienionej (~79% z moczem), z okresem półtrwania około 12,4 h. Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnej indukcji lub inhibicji cytochromów P450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Klirens nerkowy wynosi około 350 ml/min, a lek jest substratem transporterów hOAT-3 i glikoproteiny P, jednak bez klinicznie istotnych interakcji z inhibitorami tych transporterów. Sytagliptyna wykazuje minimalną akumulację przy stosowaniu wielokrotnym i może być podawana niezależnie od posiłku.
AUC, biodostępność, BMI, chlorowodorek jednowodny, Cmax, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, glikoproteina p, hemodializa, inhibitor DPP-4, izoenzymy cytochromu P450, klirens nerkowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, transporter anionów organicznych, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tuberculin PPD RT23 AJV 2 T.U./dawkę 0,1 ml
Produkt leczniczy Tuberculin PPD RT 23 AJV, zawierający tuberkulinę PPD RT 23 w dawce 0,04 µg (2 T.U./0,1 ml), jest stosowany wyłącznie w diagnostyce gruźlicy poprzez wykonanie próby tuberkulinowej. Podawany śródskórnie roztwór do wstrzykiwań wywołuje miejscową reakcję nadwrażliwości typu opóźnionego, co umożliwia ocenę kontaktu pacjenta z prątkami gruźlicy. Ze względu na charakter działania immunologicznego ograniczonego do miejsca podania, nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych, gdyż parametry takie jak biodostępność, dystrybucja, metabolizm czy wydalanie nie mają zastosowania w tym kontekście.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – XABOPLAX 2,5 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku XABOPLAX 2,5 mg, charakteryzuje się wysoką i niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (80-100%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmₐₓ) w ciągu 2-4 godzin. Farmakokinetyka jest liniowa do dawki około 15 mg/dobę, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%). Wchłanianie jest optymalne przy uwalnianiu w żołądku i proksymalnym jelicie cienkim, natomiast uwalnianie dystalnie od żołądka znacząco obniża ekspozycję (AUC spada o 29%, Cmₐₓ o 56%). Rywaroksaban wiąże się silnie z albuminą (92-95%), ma umiarkowaną objętość dystrybucji (~50 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz enzymy niezależne od CYP450. Eliminacja zachodzi zarówno przez nerki (ok. 1/3 dawki w postaci niezmienionej), jak i drogą kałową, z okresem półtrwania 5-9 godzin u młodych i 11-13 godzin u osób starszych. W populacji pacjentów z OZW stosujących dawkę 2,5 mg dwa razy dziennie, stężenia rywaroksabanu wahają się od 9,2 μg/l (min.) do 47 μg/l (maks.). Nie stwierdzono istotnych różnic farmakokinetycznych między płciami ani rasami.
białko BCRP, biodostępność, choroba tętnic obwodowych, CYP2J2, CYP3A4, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czynnik Xa, HepTest, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, koagulopatia, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostry zespół wieńcowy, P-glikoproteina, rywaroksaban, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oxis Turbuhaler 4,5 mcg/dawkę
Formoterol fumaras dihydricus, podawany wziewnie za pomocą inhalatora Turbuhaler, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem do krwiobiegu z czasem osiągnięcia maksymalnego stężenia około 10 minut. Depozycja płucna wynosi średnio 43% dawki dostarczonej (32% dawki odmierzonej), co przekłada się na biodostępność układową na poziomie około 60%. Substancja czynna wiąże się z białkami osocza w około 50%, a jej końcowy okres półtrwania wynosi 17 godzin, co ma istotne znaczenie dla czasu działania i schematu dawkowania. Wydalanie formoterolu w postaci niezmienionej z moczem stanowi 8-13% dawki dostarczonej (6-10% dawki odmierzonej), co wskazuje na dominujący metabolizm leku przed eliminacją.
biodostępność układowa, depozycja płucna, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka formoterolu, farmakokinetyka liniowa, formoterol fumaran, formoterol fumaran dwuwodny, glukuronizacja, inhalator Turbuhaler, klirens osoczowy, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza