Właściwości farmakokinetyczne leku Zenofor SR

Zenofor SR to produkt leczniczy zawierający 500 mg metforminy chlorowodorku (co odpowiada 390 mg metforminy) w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych tego leku, czyli procesów, jakim podlega substancja czynna w organizmie po podaniu.¹

Wchłanianie

Po doustnym podaniu tabletek Zenofor SR, obserwuje się znaczące opóźnienie we wchłanianiu metforminy w porównaniu z tabletkami o natychmiastowym uwalnianiu. Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Tmax) dla preparatu o przedłużonym uwalnianiu wynosi 7 godzin, podczas gdy dla postaci o natychmiastowym uwalnianiu jest to zaledwie 2,5 godziny.²

W stanie stacjonarnym, podobnie jak w przypadku form o natychmiastowym uwalnianiu, parametry farmakokinetyczne takie jak maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) oraz pole pod krzywą stężenia leku w funkcji czasu (AUC) nie zwiększają się proporcjonalnie do podanej dawki. Wartość AUC po jednorazowym podaniu doustnym 2000 mg metforminy w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest zbliżona do wartości występującej po podaniu 1000 mg metforminy w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu, podawanych dwa razy na dobę.³

Zmienność wewnątrzosobnicza parametrów Cmax i AUC dla metforminy w postaci o przedłużonym uwalnianiu jest porównywalna do zmienności wewnątrzosobniczej obserwowanej w przypadku stosowania metforminy w postaci o natychmiastowym uwalnianiu.⁴

Wpływ pokarmu na wchłanianie leku

Przyjmowanie tabletek Zenofor SR na czczo powoduje zmniejszenie AUC o 30%, przy czym Cmax i Tmax pozostają niezmienione. Warto zaznaczyć, że skład posiłku nie wpływa na wchłanianie metforminy z postaci o przedłużonym uwalnianiu.⁵

Po wielokrotnym podawaniu metforminy w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, w dawce do 2000 mg, nie zaobserwowano kumulacji leku w organizmie.⁶

Dystrybucja

Metformina wykazuje nieznaczne wiązanie z białkami osocza. Substancja czynna przenika do erytrocytów, które stanowią prawdopodobnie drugi przedział dystrybucji. Maksymalne stężenie we krwi jest mniejsze niż maksymalne stężenie w osoczu, występuje natomiast w przybliżeniu w tym samym czasie. Średnia objętość dystrybucji (Vd) metforminy mieści się w zakresie od 63 do 276 litrów.⁷

Metabolizm

Metformina jest wydalana w postaci niezmienionej z moczem. U ludzi nie stwierdzono obecności żadnych metabolitów tej substancji, co wskazuje na brak istotnego metabolizmu.⁸

Wydalanie

Klirens nerkowy metforminy wynosi ponad 400 ml/min, co wskazuje, że lek jest wydalany zarówno w wyniku przesączania kłębuszkowego, jak i wydzielania kanalikowego. Po podaniu dawki doustnej pozorny końcowy okres półtrwania (t1/2) wynosi około 6,5 godziny.^{400 ml/min, co wskazuje, że metformina jest wydalana w wyniku przesączania kłębuszkowego i wydzielania kanalikowego. Po podaniu dawki doustnej pozorny końcowy okres półtrwania wynosi około 6,5 godziny.”>9}

W przypadku zaburzenia czynności nerek, klirens nerkowy jest zmniejszony proporcjonalnie do klirensu kreatyniny. W konsekwencji okres półtrwania w fazie eliminacji ulega wydłużeniu, co prowadzi do zwiększenia stężenia metforminy w osoczu.¹⁰

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Zaburzenia czynności nerek

Dostępne dane dotyczące pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek są niewystarczające do wiarygodnego oszacowania ogólnoustrojowej ekspozycji na metforminę w tej grupie w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością nerek. Z tego powodu dostosowanie dawki należy rozważyć indywidualnie, biorąc pod uwagę skuteczność kliniczną i/lub tolerancję leku.¹¹