Właściwości farmakokinetyczne leku Zyrtec (10 mg/ml, krople doustne)

Zyrtec w postaci kropli doustnych zawiera substancję czynną cetyryzynę dichlorowodorek w stężeniu 10 mg/ml. Jedna kropla roztworu dostarcza 0,5 mg cetyryzyny dichlorowodorku. Postać farmaceutyczna to przezroczysty i bezbarwny płyn o słodkawym smaku i gorzkim aromacie. Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne tego produktu leczniczego.¹

Podstawowe parametry farmakokinetyczne

Wchłanianie

Proces wchłaniania cetyryzyny charakteryzuje się osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu w stanie stacjonarnym wynoszącego około 300 ng/ml, które występuje w ciągu 1,0 ± 0,5 h od podania. Parametry farmakokinetyczne, takie jak stężenie maksymalne (Cmax) i pole pod krzywą (AUC), wykazują jednoznacznie zdefiniowany rozkład. Warto zauważyć, że pokarm nie wpływa na stopień wchłaniania cetyryzyny, choć może zmniejszać szybkość tego procesu. Biodostępność leku jest podobna niezależnie od postaci farmaceutycznej – czy to roztworu, kapsułek czy tabletek.²

Dystrybucja

Po wchłonięciu cetyryzyna ulega dystrybucji w organizmie z pozorną objętością dystrybucji wynoszącą 0,50 l/kg. Lek charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym 93 ± 0,3%. Istotne z klinicznego punktu widzenia jest to, że cetyryzyna nie wpływa na stopień wiązania warfaryny z białkami, co minimalizuje ryzyko interakcji z tym antykoagulantem.³

Metabolizm

Charakterystyczną cechą cetyryzyny jest brak znaczącego metabolizmu pierwszego przejścia. W praktyce oznacza to, że lek w niewielkim stopniu podlega przemianom metabolicznym w wątrobie przed dotarciem do krążenia ogólnego, co przekłada się na jego większą biodostępność i przewidywalność działania.⁴

Eliminacja

Końcowy okres półtrwania cetyryzyny wynosi około 10 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Przy stosowaniu dawek dobowych 10 mg przez 10 dni nie zaobserwowano zjawiska kumulacji leku w organizmie. Cetyryzyna eliminowana jest głównie przez nerki – około dwie trzecie dawki jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem, co wskazuje na dominującą rolę wydalania nerkowego w procesie eliminacji tego leku.⁵

Liniowość kinetyki

Cetyryzyna wykazuje liniową kinetykę w szerokim zakresie dawek od 5 do 60 mg. Oznacza to, że parametry farmakokinetyczne leku zmieniają się proporcjonalnie do zastosowanej dawki, co istotnie ułatwia przewidywanie efektów terapeutycznych i potencjalnych działań niepożądanych przy modyfikacji dawkowania.⁶

Właściwości farmakokinetyczne w populacjach szczególnych

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Farmakokinetyka cetyryzyny ulega istotnym zmianom u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Obserwuje się następujące zależności:

• U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny powyżej 40 ml/min) parametry farmakokinetyczne pozostają podobne jak u osób zdrowych.⁷
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek okres półtrwania jest około 3 razy dłuższy, a klirens leku zmniejsza się o około 70% w porównaniu z osobami zdrowymi.⁸
• U pacjentów poddawanych hemodializie (klirens kreatyniny mniejszy niż 7 ml/min) po podaniu doustnie pojedynczej dawki 10 mg cetyryzyny również obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania około 3-krotnie oraz zmniejszenie klirensu o 70% w porównaniu do osób zdrowych. W trakcie zabiegu hemodializy cetyryzyna jest usuwana z osocza jedynie w niewielkim stopniu.⁹

Ze względu na te istotne zmiany parametrów farmakokinetycznych, u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek konieczne jest dostosowanie dawkowania cetyryzyny.¹⁰

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z przewlekłymi chorobami wątroby (obejmującymi marskość żółciową, choroby miąższu wątroby oraz choroby związane z zastojem żółci) po podaniu pojedynczej dawki cetyryzyny wynoszącej 10 lub 20 mg, obserwuje się:

• Wydłużenie okresu półtrwania o około 50%
• Zmniejszenie klirensu leku o około 40% w porównaniu do osób zdrowych¹¹

Istotne klinicznie jest to, że dostosowanie dawkowania cetyryzyny jest konieczne wyłącznie u tych pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, u których jednocześnie występują zaburzenia czynności nerek. Wynika to z faktu, że eliminacja leku odbywa się głównie przez nerki, a nie poprzez metabolizm wątrobowy.¹²

Osoby w podeszłym wieku

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u 16 ochotników w podeszłym wieku, którym podano doustnie pojedynczą dawkę 10 mg cetyryzyny, wykazały:

• Wydłużenie okresu półtrwania leku o około 50%
• Zmniejszenie klirensu o około 40% w porównaniu z młodszymi pacjentami¹³

Zmiany te są prawdopodobnie związane z fizjologicznym osłabieniem czynności nerek występującym w tej grupie wiekowej, co wpływa na eliminację cetyryzyny.¹⁴

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka cetyryzyny u dzieci i młodzieży różni się istotnie od tej obserwowanej u dorosłych pacjentów, głównie w zakresie okresu półtrwania. Obserwuje się następujące prawidłowości zależne od wieku:

Powyższe dane wskazują na wyraźną tendencję do skracania okresu półtrwania cetyryzyny wraz z młodszym wiekiem pacjentów, co może wynikać z szybszego metabolizmu i/lub sprawniejszej eliminacji leku u młodszych dzieci.¹⁵