Działania niepożądane
Zyrtec 10 mg/ml
Cetyryzyna dichlorowodorek, substancja czynna leku Zyrtec, wykazuje dobrą tolerancję i selektywne działanie antagonistyczne na obwodowe receptory H1, jednak może powodować działania niepożądane, głównie o łagodnym do umiarkowanego nasileniu, zwłaszcza ze strony ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach klinicznych z udziałem ponad 3200 pacjentów stosujących dawkę 10 mg/dobę najczęściej obserwowano senność (9,63% vs 5,00% w grupie placebo), ból głowy (7,42% vs 8,07%), suchość błony śluzowej jamy ustnej (2,09% vs 0,82%) oraz zmęczenie (1,63% vs 0,95%). U dzieci (6 miesięcy–12 lat) najczęstsze działania niepożądane to biegunka (1,0%), senność (1,8%), zapalenie błony śluzowej nosa (1,4%) oraz zmęczenie (1,0%). Rzadko odnotowano zaburzenia czynności wątroby z podwyższonymi enzymami i bilirubiną, które ustępowały po odstawieniu leku.
Działania niepożądane leku Zyrtec (10 mg/ml, krople doustne)
Cetyryzyna dichlorowodorek, substancja czynna zawarta w leku Zyrtec, pomimo swojej względnie dobrej tolerancji i selektywnego działania przeciwhistaminowego, może powodować szereg działań niepożądanych, które zostały szczegółowo udokumentowane w badaniach klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu leku do obrotu. Poniżej przedstawiono kompleksowy przegląd działań niepożądanych wraz z częstością ich występowania i charakterystyką kliniczną.1
Wyniki badań klinicznych
Badania kliniczne prowadzone metodą podwójnie ślepej próby, porównujące cetyryzynę z placebo oraz innymi lekami przeciwhistaminowymi, dostarczyły ilościowych danych dotyczących bezpieczeństwa u ponad 3200 pacjentów stosujących cetyryzynę. Obserwacje kliniczne wykazały, że cetyryzyna w zalecanych dawkach może wywoływać działania niepożądane o nieznacznym nasileniu, głównie dotyczące ośrodkowego układu nerwowego.2
Mimo selektywnego antagonistycznego działania na obwodowe receptory H1 i praktycznego braku aktywności cholinolitycznej, odnotowano pojedyncze przypadki trudności w oddawaniu moczu, zaburzeń akomodacji oka i suchości błony śluzowej jamy ustnej. Obserwowano również przypadki zaburzeń czynności wątroby ze zwiększoną aktywnością enzymów wątrobowych i podwyższonym stężeniem bilirubiny, które zazwyczaj ustępowały po przerwaniu terapii.3
Działania niepożądane u dorosłych pacjentów
W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych, w których cetyryzyna stosowana była w dawce 10 mg na dobę u ponad 3200 pacjentów, zaobserwowano następujące działania niepożądane występujące z częstością 1% lub większą:4
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania w grupie cetyryzyny (n=3260) | Częstość występowania w grupie placebo (n=3061) |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zmęczenie | 1,63% | 0,95% |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy | 1,10% | 0,98% |
| Ból głowy | 7,42% | 8,07% | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Ból brzucha | 0,98% | 1,08% |
| Suchość błony śluzowej jamy ustnej | 2,09% | 0,82% | |
| Nudności | 1,07% | 1,14% | |
| Zaburzenia psychiczne | Senność | 9,63% | 5,00% |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Zapalenie gardła | 1,29% | 1,34% |
Warto zauważyć, że chociaż senność występowała statystycznie częściej u pacjentów stosujących cetyryzynę niż w grupie placebo, w większości przypadków miała ona nasilenie łagodne do umiarkowanego. Obiektywne badania nie wykazały wpływu cetyryzyny w zalecanych dawkach dobowych na codzienną aktywność młodych, zdrowych ochotników.5
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
W populacji pediatrycznej (dzieci w wieku od 6 miesięcy do 12 lat) badania kliniczne kontrolowane placebo wykazały następujące działania niepożądane występujące z częstością 1% lub większą:6
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania w grupie cetyryzyny (n=1656) | Częstość występowania w grupie placebo (n=1294) |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka | 1,0% | 0,6% |
| Zaburzenia psychiczne | Senność | 1,8% | 1,4% |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Zapalenie błony śluzowej nosa | 1,4% | 1,1% |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zmęczenie | 1,0% | 0,3% |
Działania niepożądane zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu
Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano dodatkowe działania niepożądane, które nie były obserwowane w badaniach klinicznych. Częstość ich występowania sklasyfikowano według następującej konwencji: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).7
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania |
|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia | Bardzo rzadko |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwości | Rzadko |
| Wstrząs anafilaktyczny | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zwiększenie apetytu | Częstość nieznana |
| Zaburzenia psychiczne | Pobudzenie | Niezbyt często |
| Zachowanie agresywne | Rzadko | |
| Splątanie | Rzadko | |
| Depresja | Rzadko | |
| Omamy, bezsenność | Rzadko | |
| Tiki | Bardzo rzadko | |
| Myśli samobójcze, koszmary senne | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Parestezja | Niezbyt często |
| Drgawki | Rzadko | |
| Zaburzenia smaku | Bardzo rzadko | |
| Omdlenie | Bardzo rzadko | |
| Drżenie | Bardzo rzadko | |
| Dystonia, dyskineza | Bardzo rzadko | |
| Amnezja, osłabienie pamięci | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia oka | Zaburzenia akomodacji | Bardzo rzadko |
| Niewyraźne widzenie | Bardzo rzadko | |
| Napad mimowolnego patrzenia w górę z rotacją gałek | Bardzo rzadko | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy | Częstość nieznana |
| Zaburzenia serca | Tachykardia | Rzadko |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Biegunka | Niezbyt często |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowa czynność wątroby (zwiększona aktywność aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej, GGTP i zwiększone stężenie bilirubiny) | Rzadko |
| Zapalenie wątroby | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd, wysypka | Niezbyt często |
| Pokrzywka | Rzadko | |
| Obrzęk naczynioruchowy, wysypka polekowa | Bardzo rzadko | |
| Ostra uogólniona osutka krostkowa | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bóle stawów, bóle mięśni | Częstość nieznana |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Bolesne lub utrudnione oddawanie moczu | Bardzo rzadko |
| Mimowolne oddawanie moczu | Bardzo rzadko | |
| Zatrzymanie moczu | Częstość nieznana | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Osłabienie, złe samopoczucie | Niezbyt często |
| Obrzęki | Rzadko | |
| Zwiększenie masy ciała | Rzadko |
Charakterystyka wybranych działań niepożądanych
Na szczególną uwagę zasługują następujące działania niepożądane:
- Reakcje odstawienia – odnotowano przypadki świądu (intensywnego swędzenia) i/lub pokrzywki po przerwaniu stosowania cetyryzyny, co może świadczyć o rozwoju zależności fizjologicznej.8
- Senność – najczęściej zgłaszane działanie niepożądane występujące u 9,63% pacjentów przyjmujących cetyryzynę w porównaniu do 5% w grupie placebo. Mimo statystycznie częstszego występowania, zazwyczaj ma nasilenie łagodne do umiarkowanego.9
- Zaburzenia wątroby – mogą objawiać się wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferaz, fosfatazy alkalicznej, GGTP) oraz zwiększeniem stężenia bilirubiny. W większości przypadków ustępują po odstawieniu leku.10
- Reakcje nadwrażliwości – mogą w rzadkich przypadkach prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, wymagającego natychmiastowej interwencji medycznej.11
- Zaburzenia psychiczne – spektrum działań niepożądanych obejmuje zarówno senność (najczęstsze), jak i rzadsze przypadki pobudzenia, agresji, depresji, omamów, bezsenności, a nawet myśli samobójczych.12
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania