objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Toramide 2,5 mg
Toramide, zawierający torasemid, cechuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin, co wskazuje na wysoką biodostępność i szybki efekt terapeutyczny. Substancja czynna wykazuje bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, co wpływa na ograniczoną dystrybucję do tkanek obwodowych (objętość dystrybucji 16 l). Torasemid ulega złożonemu metabolizmowi, prowadzącemu do powstania trzech głównych metabolitów (M1, M3, M5) poprzez utlenianie i hydroksylację, które różnią się aktywnością biologiczną i farmakokinetyką.
białka osocza, biodostępność leku, biotransformacja, eliminacja leku, hydroksylacja, hydroksylacja aromatyczna, kanalik nerkowy, klirens całkowity, klirens nerkowy, lek moczopędny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, torasemid, utlenianie, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban STADA 15 mg
Rywaroksaban charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg, niezależnie od przyjmowania z posiłkiem, natomiast dla dawki 20 mg biodostępność na czczo spada do 66%, co rekomenduje podawanie tej dawki podczas posiłku, zwiększając AUC o 39%. Farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg, z umiarkowaną zmiennością (CV 30-40%). U dzieci rywaroksaban podawany jest w formie kapsułek lub zawiesiny doustnej podczas lub po posiłku, z dawkowaniem dostosowanym do masy ciała. Objętość dystrybucji u dorosłych wynosi około 50 l, a u dzieci szacowana jest na 113 l dla masy ciała 82,8 kg, z klirensem około 10 l/h u dorosłych i 8 l/h u dzieci. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych dorosłych i 11-13 godzin u osób starszych, natomiast u dzieci jest krótszy, od 4,2 h u młodzieży do poniżej 0,5 h u niemowląt.
białko oporności raka piersi, białko osocza, biodostępność, Cmax, CYP2J2, CYP3A4, czynnik Xa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, masa ciała, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, podanie dożylne, przewód pokarmowy, rywaroksaban, stężenie w osoczu, wchłanianie leku, właściwości farmakodynamiczne, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zawiesina doustna, zgłębnik żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Fludarabina – Właściwości farmakokinetyczne
Fludarabina, podawana w formie fosforanu fludarabiny (2F-ara-AMP), jest szybko defosforylowana do aktywnego nukleozydu 2F-ara-A, który wykazuje liniową farmakokinetykę. Po dożylnym podaniu dawki 25 mg/m² w 30-minutowej infuzji u pacjentów z przewlekłą białaczką limfocytową, maksymalne stężenie 2F-ara-A w osoczu wynosiło 3,5-3,7 µM, z umiarkowaną kumulacją do 4,4-4,8 µM po piątej dawce. Eliminacja 2F-ara-A przebiega trójfazowo z okresami półtrwania odpowiednio około 5 minut, 1-2 godziny oraz około 20 godzin. Średni klirens osoczowy wynosi 79 ml/min/m², a objętość dystrybucji 83 l/m², przy znacznej zmienności indywidualnej. Dostępność biologiczna po podaniu doustnym wynosi 50-65%, a maksymalne stężenie osiągane jest po 1-2 godzinach, stanowiąc 20-30% stężenia po podaniu dożylnym. Fludarabina nie wykazuje istotnego wiązania z białkami osocza, co wpływa na jej dystrybucję.
defosforylacja, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, farmakokinetyka doustna, farmakokinetyka fludarabiny, fosforan fludarabiny, hematokryt, hematopoeza, kinetyka eliminacji, klirens osoczowy, kumulacja substancji, neutropenia, nukleozyd fludarabiny, objętość dystrybucji, pacjent onkologiczny, przewlekła białaczka limfocytowa, stężenie maksymalne, tabletki o natychmiastowym uwalnianiu, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Razarxo 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Razarxo 10 mg, charakteryzuje się wysoką i niemal całkowitą biodostępnością po podaniu doustnym (80-100%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin. Farmakokinetyka jest niemal liniowa do dawki 15 mg/dobę, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%), choć w dniu zabiegu chirurgicznego zmienność ekspozycji wzrasta do 70%. Rywaroksaban wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (92-95%) i umiarkowaną objętość dystrybucji (Vss około 50 l). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz mechanizmy niezależne od cytochromu P450, a eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (ok. 1/3 dawki w postaci niezmienionej), jak i z kałem. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych osób i 11-13 godzin u osób starszych. Po podaniu dawki 10 mg raz na dobę, średnie stężenia rywaroksabanu w osoczu wynoszą 101 µg/l (Cmax) oraz 14 µg/l (Cmin). Zależność PK/PD wykazuje model Emax dla hamowania czynnika Xa oraz liniowy model odcięcia dla PT, z istotnym wpływem rodzaju odczynnika na wyniki PT.
białko oporności raka piersi, biodostępność doustna, biotransformacja, czas protrombinowy, czynnik Xa, dysfagia, eliminacja leku, enzymy CYP, farmakokinetyka rywaroksabanu, granulat rywaroksabanu, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, rywaroksaban, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zgłębnik żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Apiksaban – Właściwości farmakokinetyczne
Apiksaban jest doustnym, bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa o biodostępności około 50% dla dawek do 10 mg, z maksymalnym stężeniem (Cmax) osiąganym po 3-4 godzinach. Farmakokinetyka apiksabanu jest liniowa do dawki 10 mg, a przyjmowanie leku z posiłkiem nie wpływa na AUC ani Cmax, co umożliwia podawanie niezależnie od posiłków. Wiązanie z białkami osocza wynosi około 87%, a objętość dystrybucji (Vss) to około 21 litrów. Całkowity klirens apiksabanu wynosi około 3,3 L/h, a okres półtrwania około 12 godzin. Eliminacja odbywa się wielotorowo, z około 27% klirensu nerkowego i około 25% dawki wydalanej w postaci metabolitów, głównie z kałem. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4/5 oraz w mniejszym stopniu przez CYP1A2, 2C8, 2C9, 2C19 i 2J2, a lek występuje w osoczu głównie w formie niezmienionej. Apiksaban jest substratem dla transporterów P-gp i BCRP.
białko oporności raka sutka, białko transportowe, biodostępność bezwzględna, całkowity klirens, CYP3A4/5, droga eliminacji, dystrybucja tkankowa, działanie anty-Xa, hemodializa, hydroksylacja, inhibitor czynnika Xa, klirens dializacyjny, klirens kreatyniny, liniowa farmakokinetyka, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, stężenie apiksabanu w osoczu, szlak biotransformacji, właściwość farmakokinetyczna, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zgłębnik nosowo-żołądkowy, zmienność międzyosobnicza, zmienność wewnątrzosobnicza - Leksykon leków
Przedawkowanie – Telmisartan Viatris 80 mg
Przedawkowanie telmisartanu prowadzi do istotnych zaburzeń hemodynamicznych, głównie w postaci niedociśnienia tętniczego, które może skutkować wstrząsem, tachykardii jako odruchowej odpowiedzi kompensacyjnej, a także bradykardii w niektórych przypadkach. Dodatkowo obserwuje się objawy hipoperfuzji mózgowej, takie jak zawroty głowy, oraz zaburzenia funkcji nerek, w tym wzrost stężenia kreatyniny w surowicy i ostrą niewydolność nerek z oligurią lub anurią. Mechanizm tych objawów wynika z nadmiernego blokowania receptorów angiotensyny II typu AT₁, co prowadzi do nadmiernej wazodylatacji i zmniejszonego przepływu krwi przez narządy. Wartości ciśnienia tętniczego mogą ulec znacznemu obniżeniu, a czynność serca może przekraczać 100 uderzeń na minutę lub spadać poniżej 60 uderzeń na minutę w zależności od mechanizmu kompensacyjnego lub zaburzeń przewodzenia.
antidotum, bradykardia, dekontaminacja przewodu pokarmowego, efekt hipotensyjny, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hipoperfuzja mózgowa, hipoperfuzja nerek, kreatynina w surowicy, lek wazopresyjny, niedociśnienie tętnicze, objętość dystrybucji, oliguria, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, pozycja Trendelenburga, protokół przeciwwstrząsowy, receptor angiotensyny II, stężenie elektrolitów, tachykardia, technika nerkozastępcza, telmisartan, układ przywspółczulny, wazodylatacja, węgiel aktywowany, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia hemodynamiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Polsart Plus 80 mg + 25 mg
Preparat Polsart Plus zawiera telmisartan i hydrochlorotiazyd, które nie wpływają istotnie na swoją farmakokinetykę przy jednoczesnym podawaniu. Telmisartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu po 0,5-1,5 godziny, z biodostępnością 42% dla dawki 40 mg i 58% dla 160 mg, wykazując farmakokinetykę nieliniową. Spożycie pokarmu zmniejsza AUC telmisartanu o 6-19%, jednak bez wpływu na skuteczność terapeutyczną. Telmisartan wiąże się z białkami osocza w >99,5%, ma pozorną objętość dystrybucji około 500 litrów, metabolizowany jest do nieaktywnego acyloglukuronidu i eliminowany głównie drogą żółciową (>97% dawki), z okresem półtrwania >20 godzin. Hydrochlorotiazyd osiąga Tmax po 1-3 godzinach, ma biodostępność około 60%, wiąże się z białkami osocza w 68%, nie ulega metabolizmowi i jest wydalany nerkowo (około 60% dawki w ciągu 48 godzin), z okresem półtrwania 10-15 godzin (wydłużonym do 34 godzin przy niewydolności nerek). Klirens nerkowy hydrochlorotiazydu wynosi 250-300 ml/min, a telmisartanu całkowity klirens osoczowy przekracza 1500 ml/min.
acyloglukuronid, biodostępność substancji, całkowita biodostępność, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka nieliniowa, hemodializa, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, krzywa zależności stężenia, kwaśna glikoproteina alfa 1, maksymalne stężenie, niedociśnienie ortostatyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, Polsart Plus, stężenie w osoczu, telmisartan i hydrochlorotiazyd, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bisopromerck 10 10 mg
Bisoprolol fumaran, substancja czynna preparatu Bisopromerck, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym, przekraczającą 90%, co wynika z niemal całkowitego wchłaniania (>90%) i niskiego efektu pierwszego przejścia wątrobowego (około 10%). Objętość dystrybucji wynosi 3,5 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest stosunkowo niskie (~30%), co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Bisoprolol wykazuje liniową kinetykę, a jego farmakokinetyka nie jest zależna od wieku pacjenta, co ułatwia przewidywanie efektów terapeutycznych i dostosowanie dawkowania w różnych grupach wiekowych.
beta-adrenolityk, biodostępność bisoprololu, biotransformacja wątrobowa, bisoprolol fumaran, dawkowanie dobowe, dualny system eliminacji, efekt pierwszego przejścia, interakcje lekowe, kinetyka liniowa, klirens całkowity, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, przewlekła niewydolność serca, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban APC 20 mg
Rywaroksaban wykazuje przewidywalny, niemal liniowy profil farmakokinetyczny przy dawkach do 15 mg podawanych na czczo, z biodostępnością 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg oraz 66% dla dawki 20 mg przy podaniu na czczo. Przy dawkach 15 mg i 20 mg zaleca się podawanie leku podczas posiłku, co zwiększa AUC o 39%, poprawiając biodostępność. Lek szybko się wchłania, osiągając Cmax w 2-4 godziny, a jego wchłanianie jest zależne od miejsca uwalniania w przewodzie pokarmowym – pomijanie żołądka może znacznie obniżyć ekspozycję. Rywaroksaban charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (92-95%) i umiarkowaną objętością dystrybucji (Vss około 50 l u dorosłych, u dzieci zależną od masy ciała). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz szlaki niezależne od CYP, a eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (ok. 1/3 dawki w postaci niezmienionej), jak i z kałem (metabolity). Okres półtrwania u dorosłych wynosi 5-9 h u młodych i 11-13 h u osób starszych, a u dzieci jest krótszy i zależny od wieku (1,6-4,2 h). Klirens całkowity u dorosłych to około 10 l/h, u dzieci około 8 l/h (dla masy 82,8 kg).
biodostępność doustna, CYP2J2, CYP3A4, czas protrombinowy, czynnik Xa, farmakokinetyka, farmakokinetyka rywaroksabanu, funkcja allometryczna, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, maksymalne stężenie w osoczu, marskość wątroby, model Emax, modelowanie farmakokinetyczne populacyjne, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, P-glikoproteina, proksymalny odcinek jelita cienkiego, rywaroksaban, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zakrzepica żył głębokich, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zawiesina doustna, zgłębnik żołądkowy, zmienność osobnicza, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abiraterone Richter 500 mg
Abirateron, substancja czynna leku Abiraterone Richter, wykazuje szybkie przekształcenie in vivo z abirateronu octanu do aktywnego abirateronu, inhibitora biosyntezy androgenów. Po doustnym podaniu na czczo czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) wynosi około 2 godziny. Wchłanianie leku jest silnie zależne od obecności pokarmu, co skutkuje nawet 10-krotnym wzrostem AUC i 17-krotnym wzrostem Cmax przy podaniu z jedzeniem, zwłaszcza tłustym. Z tego względu zaleca się podawanie leku na pusty żołądek, co najmniej 2 godziny po posiłku i nie spożywanie jedzenia przez 1 godzinę po podaniu. Abirateron wiąże się w 99,8% z białkami osocza, a jego pozorna objętość dystrybucji wynosi około 5630 l, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, obejmując sulfuryzację, hydroksylację i utlenianie, z dominującymi metabolitami siarczanem abirateronu i siarczanem N-tlenku abirateronu, które stanowią po około 43% całkowitej promieniotwórczości. Okres półtrwania wynosi około 15 godzin, a wydalanie odbywa się głównie z kałem (88%), z niewielkim udziałem moczu (5%).
abirateron octan, AUC, Cmax, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, hemodializa, hepatotoksyczność, inhibitor biosyntezy androgenów, klasyfikacja Child-Pugh, krańcowe stadium choroby nerek, narażenie organizmu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, rak gruczołu krokowego z przerzutami, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, wolna frakcja leku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby