Właściwości farmakokinetyczne dienogestu

Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych dienogestu, substancji czynnej zawartej w produkcie leczniczym Dienogest Stragen w dawce 2 mg w postaci tabletek powlekanych. Analiza obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji leku, a także zachowanie się leku w warunkach stanu stacjonarnego i w szczególnych grupach pacjentów.¹

Wchłanianie

Dienogest po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie leku w surowicy krwi (Cmax) wynosi 47 ng/ml i jest osiągane po około 1,5 godziny (Tmax) od przyjęcia pojedynczej dawki leku. Biodostępność dienogestu jest bardzo wysoka i wynosi około 91%. Istotną właściwością farmakokinetyczną dienogestu jest proporcjonalność do dawki w zakresie 1-8 mg, co oznacza, że wzrost stężenia leku w osoczu jest liniowo zależny od wielkości podanej dawki w tym przedziale stężeń.²

Dystrybucja

Dystrybucja dienogestu w organizmie charakteryzuje się specyficznym profilem wiązania z białkami osocza. Lek wiąże się głównie z albuminami surowicy, natomiast nie wykazuje powinowactwa do globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG) ani do globuliny wiążącej kortykosteroidy (CBG). Z analizy dystrybucji frakcji leku wynika, że tylko 10% całkowitego stężenia dienogestu w surowicy występuje w postaci wolnej (niezwiązanej), podczas gdy aż 90% wiąże się nieswoiście z albuminami.

Pozorna objętość dystrybucji (Vd/F) dienogestu wynosi 40 litrów, co wskazuje na dobre przenikanie leku do tkanek.³

Metabolizm

Dienogest podlega całkowitemu metabolizmowi w organizmie poprzez znane szlaki metabolizmu związków steroidowych. W wyniku tego procesu powstają metabolity, które w większości są pozbawione aktywności endokrynologicznej. Na podstawie badań prowadzonych zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo, ustalono, że głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm dienogestu jest CYP3A4 z rodziny cytochromu P450.

Charakterystyczną cechą metabolizmu dienogestu jest bardzo szybkie wydalanie powstałych metabolitów, co powoduje, że w osoczu krwi dominującą frakcją pozostaje niezmieniona postać leku. Klirens metaboliczny dienogestu z surowicy (Cl/F) wynosi 64 ml/min.⁴

Eliminacja

Eliminacja dienogestu z organizmu przebiega w dwóch fazach. Końcowa faza eliminacji charakteryzuje się okresem półtrwania wynoszącym około 9-10 godzin. Lek jest wydalany z organizmu w postaci metabolitów, których stosunek wydalania z moczem do wydalania z kałem wynosi około 3:1 po podaniu doustnym dawki 0,1 mg/kg masy ciała.

Okres półtrwania metabolitów dienogestu w moczu wynosi 14 godzin. Po podaniu doustnym następuje szybka eliminacja leku – około 86% podanej dawki jest usuwane z organizmu w ciągu 6 dni, przy czym zdecydowana większość zostaje wydalona w pierwszych 24 godzinach, głównie z moczem.⁵

Stan stacjonarny

Istotną obserwacją jest brak wpływu stężenia globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG) na farmakokinetykę dienogestu. Przy codziennym stosowaniu leku obserwuje się kumulację substancji czynnej – stężenie dienogestu w surowicy zwiększa się około 1,24-krotnie, osiągając stan stacjonarny po 4 dniach leczenia.

Warto podkreślić, że farmakokinetykę dienogestu po wielokrotnym podawaniu produktu Dienogest Stragen można przewidzieć na podstawie farmakokinetyki pojedynczej dawki, co ułatwia planowanie terapii długoterminowej.⁶

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach pacjentów

Należy zaznaczyć, że produkt leczniczy Dienogest Stragen nie został poddany szczegółowym badaniom u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Podobnie, nie przeprowadzono badań farmakokinetycznych u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Z tego względu stosowanie leku w tych grupach pacjentów powinno być rozważane ze szczególną ostrożnością, gdyż brak jest danych dotyczących potencjalnych zmian w parametrach farmakokinetycznych leku.⁷

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych dienogestu