Właściwości farmakokinetyczne leku Febrisan Zatoki

Febrisan Zatoki jest produktem leczniczym w postaci tabletek powlekanych, zawierającym trzy substancje czynne: paracetamol (500 mg), kofeinę (25 mg) oraz fenylefryny chlorowodorek (5 mg). Poniżej przedstawiono szczegółowe dane farmakokinetyczne dotyczące każdej z tych substancji.¹

Wchłanianie

Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie we krwi w czasie od 30 minut do 2 godzin, średnio po około 1 godzinie. Biologiczny okres półtrwania paracetamolu u dorosłych wynosi od 1,6 do 3,8 godziny, natomiast u dzieci jest nieco dłuższy i wynosi od 1,8 do 4,0 godzin.²

Fenylefryna wchłania się z przewodu pokarmowego, osiągając biodostępność na poziomie 38%. Okres półtrwania fenylefryny wynosi od 2 do 3 godzin.³

Kofeina wchłania się szybko i całkowicie z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga po 1 godzinie od podania. Okres półtrwania kofeiny u dorosłych wynosi od 3 do 7 godzin.⁴

Dystrybucja

Paracetamol przenika do większości tkanek organizmu. W dawkach terapeutycznych wiąże się z białkami osocza w niewielkim stopniu – około 25%. Paracetamol przenika przez barierę łożyskową oraz do mleka kobiecego. Objętość dystrybucji paracetamolu u dorosłych wynosi 0,9-1 l/kg masy ciała, natomiast u dzieci gorączkujących jest nieznacznie mniejsza i wynosi 0,8-1 l/kg masy ciała.⁵

Fenylefryna po jednorazowym podaniu charakteryzuje się objętością dystrybucji wynoszącą około 40 litrów (kompartment pozakomórkowy). Brak jest danych dotyczących przenikania fenylefryny do mleka kobiet karmiących piersią.⁶

Kofeina wiąże się z białkami osocza w około 25%. Substancja przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego. Objętość dystrybucji kofeiny wynosi 0,4-0,6 l/kg masy ciała. Kofeina przenika również do mleka kobiecego – przy dawkach przekraczających 500 mg na dobę może powodować rozdrażnienie i zaburzenia snu u noworodków karmionych piersią.⁷

Metabolizm

Paracetamol metabolizowany jest głównie w wątrobie poprzez dwa odrębne szlaki metaboliczne. U dorosłych głównym metabolitem paracetamolu jest połączenie z glukuronianem, natomiast u dzieci przeważa połączenie z siarczanem. Dodatkowo, przy udziale układu oksydacyjnego cytochromu P-450, powstaje metabolit pośredni – N-acetylo-p-benzochinon, który wykazuje właściwości hepatotoksyczne. W warunkach fizjologicznych metabolit ten jest natychmiast wiązany z wątrobowym glutationem, a następnie wydalany w połączeniu z cysteiną lub merkaptopuryną.⁸

W przypadku przedawkowania paracetamolu u dorosłych zaobserwowano, że zwiększa się udział eliminacji leku na drodze układu oksydacyjnego cytochromu P-450, przy jednoczesnym zmniejszeniu zdolności łączenia z kwasem glukuronowym i siarkowym. Przy znacznym zwiększeniu eliminacji paracetamolu poprzez cytochrom P-450, wątrobowe zapasy glutationu mogą ulec wyczerpaniu. W takich warunkach N-acetylo-p-benzochinon nie jest efektywnie wiązany i dezaktywowany, co może prowadzić do uszkodzenia komórek wątrobowych i w konsekwencji do ich martwicy.⁹

Fenylefryna jest w znacznym stopniu metabolizowana w ścianie jelita cienkiego, głównie do kwasu m-hydroksymigdałowego.¹⁰

Kofeina ulega metabolizmowi w wątrobie.¹¹

Eliminacja

Paracetamol wydalany jest głównie przez nerki. Około 90% przyjętej dawki paracetamolu wydalane jest z moczem w ciągu 24 godzin, przede wszystkim w postaci glukuronidu (60-80%) oraz koniugatów siarczanowych (20-30%). Mniej niż 5% paracetamolu wydala się przez nerki w postaci niezmienionej.¹²

Fenylefryna podana doustnie wydalana jest z moczem w postaci niezmienionej w ilości około 2-6% podanej dawki.¹³

Kofeina wydalana jest przez nerki.¹⁴