Właściwości farmakokinetyczne preparatu APAP NBG

Produkt APAP NBG zawiera dwie substancje czynne: paracetamol (500 mg) oraz kofeinę (50 mg), których właściwości farmakokinetyczne różnią się między sobą, wpływając na działanie lecznicze preparatu. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis farmakokinetyki obu związków aktywnych.¹

Farmakokinetyka paracetamolu

Wchłanianie

Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie substancji we krwi osiągane jest po upływie około 1 godziny od podania.²

Dystrybucja

Po dostaniu się do krwioobiegu paracetamol wiąże się z białkami osocza w stosunkowo niewielkim stopniu. W dawkach terapeutycznych stopień wiązania wynosi od 25% do 50%.³

Metabolizm

Biotransformacja paracetamolu zachodzi głównie w wątrobie, co stanowi podstawową drogę eliminacji leku z organizmu. Tylko niewielka część substancji czynnej (2-4%) wydalana jest w postaci niezmienionej przez nerki.⁴

Metabolizm paracetamolu przebiega kilkoma szlakami, z których najważniejsze to:

• Połączenie z kwasem glukuronowym – stanowi główny szlak metaboliczny u dorosłych (około 90% metabolitów)⁵
• Połączenie z kwasem siarkowym – szczególnie istotne u dzieci⁶
• Utworzenie reaktywnego metabolitu N-acetylo-p-benzochinoiminy (około 5%), który w warunkach fizjologicznych wiąże się z wątrobowym glutationem, a następnie w połączeniu z cysteiną i kwasem merkapturowym wydalany jest z moczem⁷

Należy podkreślić, że szlak metaboliczny prowadzący do powstania N-acetylo-p-benzochinoiminy ulega szybkiemu wysyceniu w przypadku przyjmowania dawek większych niż zalecane. W takiej sytuacji może dojść do nagromadzenia tego hepatotoksycznego metabolitu i w konsekwencji do uszkodzenia wątroby.⁸

Eliminacja

Okres półtrwania paracetamolu w organizmie wynosi od 2 do 4 godzin. Czas działania przeciwbólowego określa się na 4-6 godzin, natomiast działanie przeciwgorączkowe utrzymuje się przez 6-8 godzin.⁹

Farmakokinetyka kofeiny

Wchłanianie

Kofeina charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Początek działania obserwuje się już po 15-45 minutach od przyjęcia, a maksymalne stężenia w osoczu osiągane są po około 1 godzinie od podania.¹⁰

Dystrybucja

Po wchłonięciu kofeina wiąże się z białkami osocza w około 25%. Substancja łatwo przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego, gdzie osiąga stężenia podobne do stężeń w surowicy. Objętość dystrybucji kofeiny wynosi 0,4-0,6 l/kg masy ciała.¹¹

Metabolizm i eliminacja

Kofeina podlega metabolizmowi wątrobowemu, a powstałe metabolity są wydalane przez nerki. Okres półtrwania kofeiny u osób dorosłych wynosi od 3 do 7 godzin.¹²

Farmakokinetyka w szczególnych sytuacjach klinicznych

Ciąża i laktacja

W okresie ciąży obserwuje się zwolnienie metabolizmu kofeiny i w konsekwencji zwiększenie jej stężenia w surowicy, nawet przy niezmienionych dawkach. Kofeina przenika również do mleka matki. Należy podkreślić, że zwiększona podaż kofeiny (powyżej 500 mg/dobę) u kobiet karmiących piersią może powodować rozdrażnienie i zaburzenia snu u noworodków.¹³