Przedawkowanie leku APAP NBG (500 mg + 50 mg)

Przedawkowanie produktu leczniczego APAP NBG, zawierającego paracetamol (500 mg) i kofeinę (50 mg), stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Objawy zatrucia mogą rozwijać się powoli, a ich ciężkość zależy głównie od przyjętej dawki oraz czasu, jaki upłynął od momentu przedawkowania. Szczególnie niebezpieczny jest fakt, że początkowa poprawa stanu pacjenta może maskować rozwijające się uszkodzenie wątroby.¹

Objawy przedawkowania paracetamolu

Pierwsze objawy przedawkowania paracetamolu mogą pojawić się w ciągu kilku do kilkunastu godzin po zażyciu leku. Wstępnie obserwuje się nudności, wymioty, nadmierną potliwość, senność i ogólne osłabienie. Symptomy te mogą ustąpić następnego dnia, co nie oznacza ustąpienia zatrucia, ponieważ w tym czasie może już rozwijać się poważne uszkodzenie wątroby.²

W kolejnej fazie zatrucia paracetamolem pojawiają się objawy uszkodzenia wątroby: rozpieranie w nadbrzuszu, powrót nudności i żółtaczka. Mogą wystąpić również zaburzenia metabolizmu glukozy i kwasica metaboliczna. W przypadkach ciężkiego zatrucia niewydolność wątroby może postępować, prowadząc do encefalopatii, krwotoku, hipoglikemii, obrzęku mózgu, a w skrajnych przypadkach do zgonu.³

Przedawkowanie paracetamolu może prowadzić również do ostrej niewydolności nerek z ostrą martwicą kanalików nerkowych, objawiającej się bólem w okolicy lędźwiowej, krwiomoczem i białkomoczem. Warto podkreślić, że powikłania nerkowe mogą wystąpić nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby. W piśmiennictwie odnotowano także przypadki zaburzeń rytmu serca oraz zapalenia trzustki w przebiegu zatrucia paracetamolem.⁴

Objawy przedawkowania kofeiny

Ostre zatrucie kofeiną występuje znacznie rzadziej niż zatrucie paracetamolem. Objawia się ono bólami brzucha, bezsennością, zwiększoną diurezą, odwodnieniem, lękiem, nerwowością, niepokojem, pobudzeniem, drganiami mięśni, splątaniem i gorączką. W cięższych przypadkach dochodzi do tachykardii, arytmii serca i drgawek toniczno-klonicznych.⁵

Należy zaznaczyć, że ilość preparatu APAP NBG, która mogłaby spowodować klinicznie istotne objawy przedawkowania kofeiny, równocześnie wywołałaby ciężkie objawy toksyczności paracetamolu. W praktyce klinicznej w przypadku przedawkowania tego preparatu głównym zagrożeniem pozostaje więc toksyczne działanie paracetamolu na wątrobę.⁶

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania paracetamolu kluczowe znaczenie ma natychmiastowe podjęcie odpowiednich działań terapeutycznych, nawet przy braku objawów klinicznych. Opóźnienie wdrożenia leczenia znacząco pogarsza rokowanie.⁷

Postępowanie w przedawkowaniu paracetamolu

1. Jeżeli od momentu spożycia nie upłynęła więcej niż godzina, należy sprowokować wymioty u pacjenta, który przyjął jednorazowo 5 g lub więcej paracetamolu.
2. Podanie 60-100 g węgla aktywnego doustnie, najlepiej rozmieszanego z wodą.
3. Oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi w celu oceny ciężkości zatrucia. Poziom stężenia w odniesieniu do czasu, jaki upłynął od momentu przedawkowania, stanowi kluczową wskazówkę dotyczącą intensywności wymaganego leczenia odtrutkami.
4. W przypadku braku możliwości oznaczenia stężenia paracetamolu, przy podejrzeniu przyjęcia dużej dawki, należy wdrożyć intensywne leczenie odtrutkami: podanie minimum 2,5 g metioniny i kontynuacja terapii w warunkach szpitalnych z zastosowaniem acetylocysteiny i/lub metioniny. Leczenie jest najbardziej skuteczne w pierwszych 10-12 godzinach od zatrucia, choć prawdopodobnie przynosi korzyści również po upływie 24 godzin.

⁸

Leczenie zatrucia paracetamolem bezwzględnie wymaga hospitalizacji i prowadzenia terapii w warunkach oddziału intensywnej terapii.⁹

Postępowanie w przedawkowaniu kofeiny

• Opróżnienie żołądka poprzez wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka
• Podanie węgla aktywnego
• Zastosowanie tlenku glinu w celu zmniejszenia podrażnienia błony śluzowej przewodu pokarmowego
• W przypadku wystąpienia drgawek – dożylne podanie diazepamu lub barbituranów

¹⁰

Tabela objawów przedawkowania leku APAP NBG

W przypadku podejrzenia przedawkowania leku APAP NBG kluczowe znaczenie ma natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego. Obecność kofeiny w składzie leku może początkowo maskować niektóre objawy zatrucia paracetamolem poprzez działanie stymulujące. Należy pamiętać, że dawka paracetamolu przekraczająca 5 g przyjęta jednorazowo zawsze stanowi wskazanie do pilnej interwencji medycznej, nawet w przypadku braku wczesnych objawów klinicznych.¹¹