Właściwości farmakokinetyczne oksykodonu

Oksykodon, substancja czynna produktu leczniczego Oxydolor dostępnego w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego działanie terapeutyczne i zasady stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis właściwości farmakokinetycznych leku z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania.¹

Wchłanianie oksykodonu

Względna biodostępność oksykodonu w postaci o przedłużonym uwalnianiu jest porównywalna do biodostępności oksykodonu w postaci o szybkim uwalnianiu. Istotne różnice dotyczą jednak czasu osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu – dla tabletek o przedłużonym uwalnianiu wynosi on około 3 godzin, natomiast dla postaci o szybkim uwalnianiu 1-1,5 godziny.²

Należy podkreślić, że największe stężenie w osoczu i wahania w stężeniach oksykodonu z postaci o przedłużonym uwalnianiu i szybkim uwalnianiu są porównywalne, pod warunkiem zastosowania takich samych dawek dobowych, podawanych odpowiednio co 12 i co 6 godzin.³

Całkowita biodostępność doustnej postaci oksykodonu odpowiada w około dwóch trzecich biodostępności po podaniu pozajelitowym.⁴

Istotne jest, że tabletki o przedłużonym uwalnianiu nie mogą być rozkruszane, dzielone ani rozgryzane, gdyż prowadzi to do szybkiego uwalniania oksykodonu oraz wchłonięcia potencjalnie szkodliwej dawki oksykodonu spowodowanego zniszczeniem właściwości przedłużonego uwalniania.⁵

Dystrybucja oksykodonu

W stanie stacjonarnym objętość dystrybucji oksykodonu wynosi 2,6 L/kg. Lek wiąże się z białkami osocza w stopniu umiarkowanym – wiązanie to wynosi 38-45%.⁶

Oksykodon przekracza barierę łożyskową i przenika do mleka ludzkiego, co jest istotną informacją kliniczną w przypadku stosowania leku u kobiet w ciąży lub karmiących piersią.⁷

Metabolizm oksykodonu

Oksykodon podlega metabolizmowi zarówno w jelitach, jak i w wątrobie. Proces ten zachodzi przy udziale cytochromu P450, prowadząc do powstania głównych metabolitów:⁸

• noroksykodonu
• oksymorfonu
• kilku pochodnych glukuronidu

Interesujące obserwacje dotyczą interakcji lekowych w trakcie metabolizmu oksykodonu:

• Badania in vitro sugerują, że terapeutyczne dawki cymetydyny prawdopodobnie nie mają istotnego wpływu na tworzenie noroksykodonu.⁹
• Chinidyna redukuje produkcję oksymorfonu, jednakże farmakodynamiczne właściwości oksykodonu pozostają w dużym stopniu niezmienione.¹⁰

Istotne jest, że wpływ metabolitów na całościowe działanie farmakodynamiczne leku pozostaje bez znaczenia klinicznego.¹¹

Kinetyka eliminacji

Okres półtrwania oksykodonu w fazie eliminacji wynosi od 4 do 6 godzin (według innego fragmentu tekstu źródłowego 4-5 godzin), a klirens w osoczu wynosi 0,8 L/min.¹²

Stan stacjonarny jest osiągany średnio po 1 dobie stosowania leku.¹³

Wydalanie oksykodonu

Oksykodon i jego metabolity są wydalane zarówno z moczem, jak i z kałem.¹⁴

Liniowość profilu farmakokinetycznego

W zakresie dawek 5-80 mg oksykodonu w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu wykazano liniowość stężeń w osoczu pod względem szybkości i zakresu wchłaniania. Oznacza to, że zwiększenie dawki leku prowadzi do proporcjonalnego wzrostu stężenia substancji czynnej w osoczu.¹⁵