Właściwości farmakokinetyczne leku Augmentin MFF

Lek Augmentin MFF zawiera dwie substancje czynne: amoksycylinę (w postaci trójwodnej) oraz kwas klawulanowy (w postaci potasu klawulanianu), które wykazują charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne w organizmie. Dokładne zrozumienie procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji jest kluczowe dla prawidłowego stosowania leku i przewidywania jego działania w różnych grupach pacjentów.

Wchłanianie

Amoksycylina i kwas klawulanowy w środowisku wodnym o fizjologicznym pH ulegają całkowitej dysocjacji. Obie substancje czynne po podaniu doustnym charakteryzują się szybkim i dobrym wchłanianiem. Biodostępność obu składników po podaniu doustnym wynosi około 70%. Dla optymalnego wchłaniania, lek powinien być podawany na początku posiłku. Czas potrzebny do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Tmax) wynosi około 1 godziny, przy czym krzywe stężeń obu składników w osoczu wykazują podobny przebieg.¹

Badania farmakokinetyczne z użyciem tabletek zawierających amoksycylinę z kwasem klawulanowym (875 mg + 125 mg, podawane dwa razy na dobę) u zdrowych ochotników na czczo wykazały następujące parametry:

*Mediana (zakres)

Warto podkreślić, że stężenia osiągane w surowicy po podaniu preparatu złożonego są porównywalne do stężeń uzyskiwanych po oddzielnym podaniu równoważnych dawek poszczególnych składników.²

Dystrybucja

Po wchłonięciu do krwiobiegu, obie substancje czynne wiążą się w różnym stopniu z białkami osocza: około 25% kwasu klawulanowego i 18% amoksycyliny występuje w formie związanej z białkami. Objętość dystrybucji wynosi około 0,3-0,4 l/kg dla amoksycyliny i około 0,2 l/kg dla kwasu klawulanowego.³

Badania wykazały, że po podaniu dożylnym zarówno amoksycylina jak i kwas klawulanowy przenikają do różnych tkanek i płynów ustrojowych, w tym do:

• pęcherzyka żółciowego
• tkanek narządów jamy brzusznej
• skóry
• tkanki tłuszczowej
• mięśni
• płynu maziowego
• płynu otrzewnowego
• żółci
• ropy

Istotną informacją kliniczną jest fakt, że amoksycylina nie przenika w wystarczającym stopniu do płynu mózgowo-rdzeniowego, co może ograniczać jej skuteczność w leczeniu zakażeń ośrodkowego układu nerwowego.⁴

Badania na modelach zwierzęcych nie dostarczyły dowodów na znaczącą retencję tkankową składników leku. Zarówno amoksycylina, jak i kwas klawulanowy (w śladowych ilościach) przenikają do mleka kobiecego. Obie substancje czynne przenikają również przez barierę łożyskową.⁵

Metabolizm

Amoksycylina podlega częściowemu metabolizmowi w organizmie, przy czym około 10-25% początkowej dawki jest wydalane z moczem w postaci nieaktywnego metabolitu – kwasu penicylinowego. Kwas klawulanowy u ludzi jest metabolizowany w znacznie większym stopniu, a produkty jego przemiany są wydalane kilkoma drogami:⁶

• z moczem
• z kałem
• jako dwutlenek węgla w wydychanym powietrzu

Eliminacja

Główną drogą eliminacji amoksycyliny są nerki, natomiast kwas klawulanowy jest wydalany zarówno przez nerki, jak i w mechanizmie pozanerkowym. U osób zdrowych średni okres półtrwania w fazie eliminacji dla obu składników wynosi około 1 godziny, a średni klirens całkowity kształtuje się na poziomie około 25 l/h.⁷

W pierwszych 6 godzinach po podaniu doustnej dawki Augmentin MFF (250 mg + 125 mg lub 500 mg + 125 mg w postaci tabletek) z moczem wydalane jest:⁸

• 60-70% amoksycyliny w postaci niezmienionej
• 40-65% kwasu klawulanowego w postaci niezmienionej

W okresie 24 godzin wydalane jest z moczem 50-85% amoksycyliny i 27-60% kwasu klawulanowego, przy czym największa ilość kwasu klawulanowego jest wydalana w ciągu pierwszych dwóch godzin po podaniu.⁹

Jednoczesne podanie probenecydu wpływa na farmakokinetykę Augmentin MFF poprzez opóźnienie wydalania amoksycyliny, nie wpływa natomiast na nerkowe wydalanie kwasu klawulanowego.¹⁰

Wpływ wieku na farmakokinetykę

Dzieci i niemowlęta: U małych dzieci w wieku od 3 miesięcy do 2 lat okres półtrwania amoksycyliny w fazie eliminacji jest podobny do wartości uzyskiwanych u dzieci starszych i dorosłych. Szczególnej uwagi wymagają bardzo małe dzieci (w tym wcześniaki) w pierwszym tygodniu życia – ze względu na niedojrzałość nerkowej drogi wydalania, leku nie należy podawać częściej niż dwa razy na dobę.¹¹

Pacjenci w podeszłym wieku: U osób starszych istnieje większe prawdopodobieństwo zmniejszonej czynności nerek, co wymaga starannego doboru dawek oraz może uzasadniać monitorowanie czynności nerek.¹²

Wpływ płci na farmakokinetykę

Badania przeprowadzone na zdrowych mężczyznach i kobietach po doustnym podaniu amoksycyliny z kwasem klawulanowym nie wykazały istotnego wpływu płci na farmakokinetykę obu składników leku.¹³

Wpływ zaburzeń czynności narządów na farmakokinetykę

Zaburzenia czynności nerek: Wraz ze zmniejszającą się wydolnością nerek, całkowity klirens surowiczy amoksycyliny z kwasem klawulanowym ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu. Efekt ten jest bardziej wyraźny w przypadku amoksycyliny niż kwasu klawulanowego, co wynika z faktu, że proporcjonalnie większa część amoksycyliny jest wydalana drogą nerkową. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczne jest odpowiednie dostosowanie dawkowania, aby zapobiec niepożądanej kumulacji amoksycyliny przy jednoczesnym utrzymaniu odpowiednich stężeń kwasu klawulanowego.¹⁴

Zaburzenia czynności wątroby: U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność podczas dawkowania, a czynność wątroby powinna być regularnie kontrolowana.¹⁵