Działania niepożądane
Augmentin MFF (400 mg + 57 mg)/5 ml

Lek Augmentin MFF, zawierający amoksycylinę (400 mg/5 ml) i kwas klawulanowy (57 mg/5 ml) w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty – częstość ≥1/100 do <1/10). Nudności są częstsze przy wyższych dawkach, a objawy żołądkowo-jelitowe można łagodzić podając lek na początku posiłku. Rzadziej obserwuje się niestrawność (≥1/1000 do <1/100) oraz poważniejsze powikłania, takie jak zapalenie jelita grubego (w tym rzekomobłoniaste i krwotoczne), ostre zapalenie trzustki czy przebarwienia zębów (bardzo rzadko). Skórne reakcje nadwrażliwości obejmują wysypkę, świąd i pokrzywkę (≥1/1000 do <1/100), a także ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu zespoły, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka czy DRESS, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Ponadto, niezbyt często obserwuje się wzrost aktywności enzymów wątrobowych AspAT i AlAT oraz rzadkie zaburzenia hematologiczne, w tym leukopenię, trombocytopenię i agranulocytozę.

Działania niepożądane leku Augmentin MFF

Lek Augmentin MFF, zawierający amoksycylinę (400 mg/5 ml) i kwas klawulanowy (57 mg/5 ml) w postaci proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, których znajomość jest kluczowa dla bezpiecznej terapii. Do najczęściej zgłaszanych należą zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego: biegunka, nudności i wymioty.1

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

Oceniając ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, posługujemy się następującą klasyfikacją częstości:2

  • Bardzo często: występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥1/10)
  • Często: występuje u 1 na 100 do mniej niż 1 na 10 pacjentów (≥1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często: występuje u 1 na 1000 do mniej niż 1 na 100 pacjentów (≥1/1000 do <1/100)
  • Rzadko: występuje u 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów (≥1/10 000 do <1/1000)
  • Bardzo rzadko: występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
  • Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe należą do najczęstszych działań niepożądanych podczas terapii Augmentinem MFF. Występują one często i obejmują biegunkę, nudności oraz wymioty.3 Niezbyt często pojawia się niestrawność.4 Warto podkreślić, że nudności są częściej związane ze stosowaniem większych dawek doustnych. Jeśli objawy żołądkowo-jelitowe są znaczące, można je zmniejszyć poprzez stosowanie amoksycyliny z kwasem klawulanowym na początku posiłku.5

Z nieznaną częstością mogą wystąpić poważniejsze powikłania ze strony przewodu pokarmowego, takie jak:6

  • Zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem (w tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego i krwotoczne zapalenie jelita grubego)
  • Zapalenie jelit indukowane lekami
  • Ostre zapalenie trzustki
  • Czarny język włochaty
  • Przebarwienia zębów – bardzo rzadko opisywano powierzchowne przebarwienia zębów u dzieci. Odpowiednia higiena jamy ustnej może pomóc zapobiec wystąpieniu przebarwień, które zwykle można usunąć podczas szczotkowania.7

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Skórne reakcje nadwrażliwości stanowią istotną grupę działań niepożądanych leku Augmentin MFF. Niezbyt często obserwuje się wysypkę skórną, świąd oraz pokrzywkę.8 Rzadko występuje rumień wielopostaciowy.9

Z nieznaną częstością mogą wystąpić poważne reakcje skórne, takie jak:10

  • Zespół Stevensa-Johnsona – ciężka reakcja skórna z tworzeniem pęcherzy i owrzodzeń
  • Toksyczna nekroliza naskórka – zagrażająca życiu reakcja z rozległym złuszczaniem naskórka
  • Pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry
  • Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)
  • Polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)
  • Symetryczna, wyprzeniowa i zgięciowa osutka wywołana lekiem (SDRIFE; zespół pawiana)
  • Linijna IgA dermatoza

Ważne jest, aby leczenie przerwać w razie wystąpienia jakiejkolwiek skórnej reakcji nadwrażliwości.11

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Niezbyt często podczas terapii Augmentinem MFF obserwuje się zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych: AspAT i/lub AlAT.12 Warto zaznaczyć, że umiarkowane zwiększenie aktywności tych enzymów obserwowano u pacjentów leczonych antybiotykami beta-laktamowymi, ale znaczenie tych obserwacji nie jest znane.13

Z nieznaną częstością mogą wystąpić także zapalenie wątroby oraz żółtaczka zastoinowa.14

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Podczas terapii Augmentinem MFF rzadko obserwuje się przemijającą leukopenię (w tym neutropenię) oraz trombocytopenię.15

Z nieznaną częstością mogą wystąpić:16

  • Przemijająca agranulocytoza – całkowity brak granulocytów obojętnochłonnych
  • Niedokrwistość hemolityczna – spowodowana rozpadem krwinek czerwonych
  • Wydłużony czas krwawienia i czas protrombinowy – zaburzenia krzepnięcia krwi

Zakażenia i infestacje pasożytnicze

Często podczas stosowania leku Augmentin MFF występuje kandydoza skóry i błon śluzowych.17 Z nieznaną częstością może dojść do nadmiernego wzrostu niewrażliwych bakterii.18

Zaburzenia układu immunologicznego

Z nieznaną częstością mogą wystąpić następujące reakcje immunologiczne:19

  • Obrzęk naczynioruchowy – nagły obrzęk tkanek, mogący obejmować twarz, gardło i drogi oddechowe
  • Anafilaksja – ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna
  • Zespół choroby posurowiczej – reakcja nadwrażliwości z gorączką, wysypką i bólem stawów
  • Alergiczne zapalenie naczyń – stan zapalny naczyń krwionośnych wywołany reakcją alergiczną

Zaburzenia układu nerwowego

Niezbyt często podczas stosowania leku Augmentin MFF występują zawroty głowy i ból głowy.20

Z nieznaną częstością mogą wystąpić:21

  • Przemijająca nadmierna ruchliwość
  • Drgawki – mogą wystąpić u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub przyjmujących duże dawki
  • Aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – nieinfakcyjny stan zapalny opon mózgowych

Zaburzenia serca

Z nieznaną częstością może wystąpić zespół Kounisa – ostry zespół wieńcowy wywołany reakcją alergiczną.22

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Z nieznaną częstością mogą wystąpić:23

  • Śródmiąższowe zapalenie nerek – stan zapalny tkanki śródmiąższowej nerek
  • Krystaluria – tworzenie się kryształów w moczu, mogące prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek

Tabela działań niepożądanych

Układ/narząd Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zakażenia i infestacje pasożytnicze Kandydoza skóry i błon śluzowych Często Wtórne zakażenie grzybicze wywołane zaburzeniem równowagi mikroflory
Nadmierny wzrost niewrażliwych bakterii Częstość nieznana Namnażanie się bakterii naturalnie opornych na działanie antybiotyku
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Przemijająca leukopenia (w tym neutropenia) Rzadko Przejściowe zmniejszenie liczby leukocytów, w tym neutrofili
Trombocytopenia Rzadko Zmniejszenie liczby płytek krwi
Przemijająca agranulocytoza Częstość nieznana Przejściowy całkowity brak granulocytów obojętnochłonnych
Niedokrwistość hemolityczna Częstość nieznana Anemia spowodowana rozpadem krwinek czerwonych
Wydłużony czas krwawienia i czas protrombinowy Częstość nieznana Zaburzenia procesów krzepnięcia krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Obrzęk naczynioruchowy Częstość nieznana Nagły obrzęk tkanek, mogący obejmować twarz, gardło i drogi oddechowe
Anafilaksja Częstość nieznana Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna
Zespół choroby posurowiczej Częstość nieznana Reakcja nadwrażliwości z gorączką, wysypką i bólem stawów
Alergiczne zapalenie naczyń Częstość nieznana Stan zapalny naczyń krwionośnych wywołany reakcją alergiczną
Zaburzenia układu nerwowego Zawroty głowy Niezbyt często Uczucie wirowania lub niestabilności
Ból głowy Niezbyt często Dolegliwości bólowe w obrębie głowy
Przemijająca nadmierna ruchliwość Częstość nieznana Zwiększona, przejściowa aktywność ruchowa
Drgawki Częstość nieznana Napadowe zaburzenia czynności mózgu
Aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Częstość nieznana Nieinfakcyjny stan zapalny opon mózgowych
Zaburzenia serca Zespół Kounisa Częstość nieznana Ostry zespół wieńcowy wywołany reakcją alergiczną
Zaburzenia żołądka i jelit Biegunka Często Częste oddawanie luźnych stolców
Nudności Często Uczucie mdłości, częściej przy wyższych dawkach
Wymioty Często Gwałtowne opróżnianie żołądka
Niestrawność Niezbyt często Dyskomfort w górnym odcinku przewodu pokarmowego
Związane z antybiotykiem zapalenie jelita grubego Częstość nieznana W tym rzekomobłoniaste i krwotoczne zapalenie jelita grubego
Zapalenie jelit indukowane lekami Częstość nieznana Stan zapalny jelit wywołany bezpośrednim działaniem leku
Ostre zapalenie trzustki Częstość nieznana Nagły stan zapalny trzustki
Czarny język włochaty Częstość nieznana Przerost brodawek nitkowatych języka z przebarwieniem
Przebarwienia zębów Częstość nieznana Zmiana zabarwienia zębów, zwykle powierzchowna i możliwa do usunięcia przez szczotkowanie
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zwiększenie aktywności AspAT i (lub) AlAT Niezbyt często Wzrost aktywności enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych
Zapalenie wątroby Częstość nieznana Stan zapalny tkanki wątrobowej
Żółtaczka zastoinowa Częstość nieznana Żółte zabarwienie skóry i błon śluzowych spowodowane zastojem żółci
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka skórna Niezbyt często Zmiany skórne w postaci plamek, grudek lub pęcherzyków
Świąd Niezbyt często Uczucie swędzenia skóry
Pokrzywka Niezbyt często Bąble na skórze z zaczerwienieniem i świądem
Rumień wielopostaciowy Rzadko Reakcja skórna z charakterystycznymi tarczowatymi zmianami
Zespół Stevensa-Johnsona Częstość nieznana Ciężka reakcja skórna z tworzeniem pęcherzy i owrzodzeń
Toksyczna nekroliza naskórka Częstość nieznana Zagrażająca życiu reakcja z rozległym złuszczaniem naskórka
Pęcherzowe złuszczające zapalenie skóry Częstość nieznana Stan zapalny skóry prowadzący do powstawania pęcherzy i złuszczania
Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) Częstość nieznana Ostra reakcja skórna z rozległą osutką krostkową
Polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) Częstość nieznana Ciężka reakcja nadwrażliwości z wysypką, gorączką i zajęciem narządów wewnętrznych
Symetryczna, wyprzeniowa i zgięciowa osutka wywołana lekiem (SDRIFE) Częstość nieznana Symetryczna wysypka występująca w okolicach zgięć, znana też jako zespół pawiana
Linijna IgA dermatoza Częstość nieznana Autoimmunologiczna choroba pęcherzowa z obecnością przeciwciał IgA
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Śródmiąższowe zapalenie nerek Częstość nieznana Stan zapalny tkanki śródmiąższowej nerek
Krystaluria Częstość nieznana Tworzenie się kryształów w moczu, mogące prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek

Szczególne uwagi dotyczące bezpieczeństwa

Przy stosowaniu Augmentinu MFF należy pamiętać o następujących zasadach bezpieczeństwa:

  1. W przypadku wystąpienia jakiejkolwiek skórnej reakcji nadwrażliwości leczenie należy natychmiast przerwać.24
  2. Objawy żołądkowo-jelitowe mogą być zmniejszone przez stosowanie leku na początku posiłku.25
  3. Odpowiednia higiena jamy ustnej może pomóc zapobiec wystąpieniu przebarwień zębów u dzieci.26
  4. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub przyjmujących duże dawki leku należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia drgawek.27

Należy monitorować pacjentów pod kątem wystąpienia ciężkich reakcji nadwrażliwości, takich jak anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy oraz polekowe reakcje skórne, które mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowego przerwania terapii.28

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl