objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Falcimar 250 mg + 100 mg
Produkt leczniczy Falcimar, zawierający 250 mg atowakwonu i 100 mg proguanilu chlorowodorku, charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym wynikającym z właściwości obu substancji czynnych. Atowakwon wykazuje wysoką lipofilność, niską rozpuszczalność w wodzie oraz bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, a jego biodostępność (około 23% po dawce 750 mg u pacjentów z HIV) jest istotnie zwiększana przez obecność tłuszczów w diecie (2-3-krotny wzrost AUC, 5-krotny wzrost Cmax). Proguanil charakteryzuje się szybkim i znacznym wchłanianiem niezależnym od spożycia pokarmu, wiąże się z białkami osocza w 75%, a jego objętość dystrybucji wynosi 20-42 l/kg. Objętość dystrybucji atowakwonu wynosi około 8,8 l/kg. Okres półtrwania atowakwonu wynosi 2-3 dni u dorosłych i 1-2 dni u dzieci, natomiast proguanilu i jego metabolitu cykloguanilu około 12-15 godzin. Klirens obu substancji koreluje z masą ciała, zwiększając się o około 70% u osób ważących około 80 kg w porównaniu do 40 kg.
ciężkie zaburzenia czynności nerek, cykloguanil, cytochrom P450 2C19, dostępność ogólnoustrojowa, ekspozycja na lek, interakcje lekowe, klirens doustny, kumulacja leku, lipofilność, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent w podeszłym wieku, parametry farmakokinetyczne, profilaktyka malarii, rozpuszczalność w wodzie, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie HIV, zmienność osobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fingolimod Solinea 0,5 mg
Fingolimod charakteryzuje się powolnym wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (tmax) po 12-16 godzinach oraz wysokim stopniem wchłaniania ≥85%, a biodostępność bezwzględna wynosi 93% (95% CI: 79-111%). Stan stacjonarny osiągany jest po 1-2 miesiącach stosowania dawki dobowej, przy czym stężenia w stanie stacjonarnym są około 10-krotnie wyższe niż po dawce początkowej. Pokarm nie wpływa istotnie na AUC fingolimodu, co umożliwia podawanie leku niezależnie od posiłków. Fingolimod wykazuje dużą dystrybucję do erytrocytów (86%) oraz wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza. Objętość dystrybucji wynosi około 1200±260 litrów, a klirens 6,3±2,3 l/godz., z okresem półtrwania 6-9 dni. Metabolizm zachodzi głównie przez fosforylację do aktywnego fosforanu fingolimodu oraz oksydację katalizowaną przez CYP4F2 i prawdopodobnie CYP3A4, z eliminacją głównie w postaci nieaktywnych metabolitów (81% dawki w moczu). Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 0,5-1,25 mg i nie wykazuje istotnych różnic ze względu na płeć, pochodzenie etniczne czy łagodne do ciężkie zaburzenia czynności nerek.
biodostępność bezwzględna, biotransformacja oksydacyjna, CYP3A4, faza eliminacyjna, fosforan fingolimodu, fosforylacja, izoenzym CYP4F2, klirens fingolimodu, liniowa farmakokinetyka, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, stwardnienie rozsiane, wiązanie z białkami, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Azacitidine STADA 25 mg/ml
Azacytydyna (Azacitidine STADA, 25 mg/mL) wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu podskórnym dawki 75 mg/m², osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 750 ± 403 ng/mL po 0,5 godziny. Całkowita dostępność biologiczna po podaniu podskórnym wynosi około 89% w porównaniu do podania dożylnego. Parametry farmakokinetyczne, takie jak Cmax i pole powierzchni pod krzywą (AUC), są proporcjonalne do dawki w zakresie 25-100 mg/m². Po podaniu dożylnym objętość dystrybucji wynosi średnio 76 ± 26 litrów, a klirens układowy 147 ± 47 l/godz., co wskazuje na szybkie rozprowadzanie i eliminację leku. Azacytydyna ulega głównie spontanicznej hydrolizie i deaminacji przez deaminazę cytydynową, bez udziału izoenzymów cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych na poziomie metabolizmu. Czas półtrwania eliminacji po podaniu podskórnym wynosi 41 ± 8 minut, a lek i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki (85% radioaktywności w moczu po podaniu dożylnym, 50% po podaniu podskórnym), z minimalnym wydalaniem przez przewód pokarmowy (<1%).
azacytydyna, cytochrom P450, deaminacja, deaminaza cytydynowa, dostępność biologiczna, frakcja wątrobowa S9, hepatocyty ludzkie, hydroliza spontaniczna, klirens układowy, maksymalne stężenie w osoczu, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, ostra białaczka szpikowa, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą, półtrwanie eliminacji, stężenie kliniczne, sulfotransferaza, transferaza glutationowa, UDP-glukuronozylotransferaza, zespół mielodysplastyczny, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pirfenidon Zentiva 801 mg
Pirfenidon wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne istotne dla jego stosowania w terapii idiopatycznego włóknienia płuc. Podanie leku z pokarmem zmniejsza maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) o około 50% dla kapsułek i o 40% dla tabletek, przy jednoczesnym zachowaniu około 80-85% całkowitej ekspozycji (AUC) w porównaniu do podania na czczo. Tabletka 801 mg jest biorównoważna trzem kapsułkom po 267 mg podawanym na czczo, natomiast po posiłku spełnia kryteria biorównoważności względem AUC, choć 90% przedział ufności dla Cmax (108,26%-125,60%) nieznacznie przekracza standardowy limit. Pirfenidon wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (50-58%) i charakteryzuje się objętością dystrybucji około 70 l. Metabolizm leku odbywa się głównie przez CYP1A2 (70-80% dawki), z udziałem innych izoenzymów CYP, a głównym metabolitem jest 5-karboksy-pirfenidon, wykazujący aktywność farmakologiczną przy stężeniach przekraczających maksymalne stężenia u pacjentów z IPF. Klirens pirfenidonu jest nisko wysycalny, a okres półtrwania wynosi około 2,4 godziny. Około 80% dawki jest wydalane z moczem, głównie w postaci metabolitu (ponad 95%), natomiast mniej niż 1% w formie niezmienionej.
5-karboksy-pirfenidon, białko osocza, CYP1A2, cytochrom P450, działanie niepożądane, idiopatyczne włóknienie płuc, inhibitor enzymu, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, niewydolność wątroby, nudności, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podanie doustne, pole pod krzywą, stan stacjonarny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fragmin 7 500 j.m. a.Xa/0,3 ml
Dalteparyna sodowa, substancja czynna leku Fragmin, wykazuje wysoką dostępność biologiczną na poziomie 87 ± 6% przy pomiarze aktywności anty-Xa. Farmakokinetyka leku charakteryzuje się proporcjonalnym wzrostem AUC aktywności anty-Xa wraz ze wzrostem dawki od 2500 do 10000 j.m., co wskazuje na przewidywalność działania w tym zakresie. Objętość dystrybucji wynosi 40-60 ml/kg, co jest typowe dla heparyn drobnocząsteczkowych. Okres półtrwania po podaniu dożylnym wynosi około 2,1-2,3 godziny, natomiast po podaniu podskórnym wydłuża się do 3-5 godzin, co jest związane z opóźnionym wchłanianiem. Klirens aktywności anty-Xa u zdrowych ochotników wynosi od 15,6 do 24,6 ml/h/kg w zależności od dawki, a u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek wymagających hemodializy okres półtrwania wydłuża się do 5,7 ± 2,0 godziny, co sugeruje konieczność dostosowania dawkowania w tej populacji.
aktywność anty-Xa, dalteparyna sodowa, dostępność biologiczna, działanie farmakologiczne, działanie przeciwzakrzepowe, farmakokinetyka leku, Fragmin, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, klirens, model jednokompartmentowy, objętość dystrybucji, objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym, okres półtrwania, okres półtrwania w fazie eliminacji, przewlekła niewydolność nerek, wydalanie przez nerki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Kalium hypermanganicum Galena 100 mg
Nadmanganian potasu zawarty w produkcie leczniczym Kalium hypermanganicum Galena w dawce 100 mg na tabletkę wykazuje wyłącznie działanie miejscowe, co oznacza brak wchłaniania systemowego i przenikania do krwiobiegu. W związku z tym nie występują klasyczne parametry farmakokinetyczne, takie jak biodostępność, objętość dystrybucji, okres półtrwania czy klirens, które są typowe dla leków o działaniu ogólnoustrojowym. Produkt dostępny jest w formie fioletowo-czarnych, okrągłych, obustronnie płaskich tabletek, co jest istotne z punktu widzenia jego miejscowego zastosowania.
biodostępność, działanie miejscowe, działanie ogólnoustrojowe, interakcje lekowe, Kalii permanganas, Kalium hypermanganicum, klirens, nadmanganian potasu, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, profil bezpieczeństwa, stosowanie zewnętrzne, wchłanianie systemowe, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Siofor 1000 1000 mg
Chlorowodorek metforminy, substancja czynna leku Siofor 1000, charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką, obejmującą Tmax około 2,5 godziny oraz bezwzględną dostępność biologiczną na poziomie 50-60% dla dawek 500 mg i 850 mg. Znacząca część dawki (20-30%) nie ulega wchłonięciu i jest wydalana z kałem, co wskazuje na nieliniowość procesu absorpcji. Stabilne stężenie w osoczu osiągane jest po 24-48 godzinach i zwykle utrzymuje się poniżej 1 μg/ml, z maksymalnym stężeniem (Cmax) do 4 μg/ml nawet przy maksymalnych dawkach. Spożycie pokarmu obniża stężenie metforminy w surowicy o 40%, zmniejsza AUC o 25% oraz wydłuża Tmax o 35 minut, choć kliniczne znaczenie tych zmian pozostaje niejednoznaczne. Metformina nie wiąże się z białkami osocza, a jej objętość dystrybucji (Vd) wynosi od 63 do 276 l, co świadczy o szerokim rozprzestrzenianiu w tkankach. Lek przenika do erytrocytów, które stanowią wtórny kompartment dystrybucji.
chlorowodorek metforminy, dostępność biologiczna, dystrybucja tkankowa, farmakokinetyka pediatryczna, farmakokinetyka wchłaniania, filtracja kłębuszkowa, klirens nerkowy, kompartment dystrybucji, maksymalne stężenie osoczowe, maksymalne stężenie w surowicy, nieliniowa farmakokinetyka, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, stężenie glukozy, stężenie w osoczu, wychwyt ogólnoustrojowy, wydzielanie cewkowe, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Natrium chloratum 0,9% Fresenius 9 mg/ml
Preparat Natrium Chloratum 0,9% Fresenius, zawierający chlorek sodu w stężeniu izotonicznym 9 mg/ml (9 g/l), o osmolarności 308 mOsmol/l i pH 4,5-7,0, jest przeznaczony do dożylnej infuzji. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane przez lekarza, uwzględniając wiek pacjenta (ze szczególną ostrożnością u dzieci i osób starszych), masę ciała, stan kliniczny oraz funkcję nerek i serca. W przypadku ciężkiej hiponatremii zaleca się fazę początkową infuzji 2-3 litrów podawanych w ciągu 2-3 godzin z szybkością około 1 litr/godzinę, po której następuje faza podtrzymująca z dawką dostosowaną do stanu pacjenta i zmniejszoną względem fazy intensywnej.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tadamen MED 20 mg
Tadalafil, substancja czynna leku Tadamen MED 20 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) średnio po 2 godzinach. Jego farmakokinetyka nie jest istotnie modyfikowana przez obecność pokarmu ani porę podania, co umożliwia stosowanie leku niezależnie od posiłków i pory dnia. Tadalafil wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (94%) oraz dużą objętość dystrybucji (~63 l). Metabolizowany jest głównie przez izoenzym CYP3A4 do glukuronianu metylokatecholu, metabolitu o aktywności farmakologicznej co najmniej 13 000 razy mniejszej niż substancja macierzysta. Eliminacja leku odbywa się głównie z kałem (61% dawki) oraz moczem (36%), a średni okres półtrwania wynosi 17,5 godziny, co pozwala na osiągnięcie stanu stacjonarnego po 5 dniach stosowania raz na dobę.
białko osocza, biotransformacja tadalafilu, cukrzyca, ekspozycja na lek, farmakokinetyka tadalafilu, fosfodiesteraza typu 5, glukuronian metylokatecholu, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klirens tadalafilu, łagodne zaburzenie czynności nerek, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w osoczu krwi, tabletka powlekana, tadalafil, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie erekcji - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dabigatran Etexilate Adamed 150 mg
Dabigatran eteksylat jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiej hydrolizie do aktywnego dabigatranu, charakteryzującego się bezwzględną dostępnością biologiczną około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników, natomiast po zabiegach chirurgicznych czas ten wydłuża się do około 6 godzin, co jest związane z wpływem znieczulenia ogólnego i porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego. Dabigatran wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) oraz umiarkowaną dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji 60-70 L). Metabolizm obejmuje sprzęganie do farmakologicznie czynnych acyloglukuronidów, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (około 85% niezmienionego leku w moczu) z klirensem około 100 mL/min. Okres półtrwania u zdrowych osób wynosi około 11-14 godzin, wydłużając się istotnie u pacjentów z niewydolnością nerek (do 27,2 h przy CrCL <30 mL/min). Spożycie pokarmu nie wpływa na biodostępność, ale opóźnia czas osiągnięcia Cmax o około 2 godziny.
acyloglukuronid, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dabigatran eteksylat, dostępność biologiczna, dystrybucja tkankowa, działanie przeciwzakrzepowe, esteraza, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, migotanie przedsionków, model dwuwykładniczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, parametry farmakodynamiczne, porażenie mięśniówki, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aregalu 14 mg
Teriflunomid, stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) po podaniu doustnym oraz Tmax wynoszącym 1-4 godziny. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>99%), głównie albuminą, a jego objętość dystrybucji wynosi około 11 l. Metabolizm teriflunomidu jest umiarkowany, przebiega głównie przez hydrolizę, z utlenianiem i innymi szlakami drugorzędnymi. Eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (60,1% dawki w 21 dni: 37,5% kałem, 22,6% moczem), z udziałem transportera BCRP. Mediana biologicznego okresu półtrwania wynosi około 19 dni, a klirens po dożylnym podaniu pojedynczej dawki to 30,5 ml/h. Farmakokinetyka teriflunomidu jest liniowa w zakresie dawek 7-14 mg, a osiągnięcie stężenia stacjonarnego wymaga około 100 dni stosowania, z 34-krotną kumulacją AUC.
BCRP, bilans masy, biodostępność, cholestyramina, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka, farmakokinetyka populacyjna, hydroliza, klirens, modyfikacja dawkowania, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, sekrecja bezpośrednia, sprzęganie z siarczanami, stężenie leku, stężenie w osoczu, stężenie w stanie stacjonarnym, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transporter BCRP, utlenianie, węgiel aktywny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Liglinra 5 mg
Linagliptyna, substancja czynna leku Liglinra, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym dawki 5 mg, osiągając Tmax około 1,5 godziny. Stężenia w osoczu wykazują trójfazowy spadek z końcowym okresem półtrwania przekraczającym 100 godzin, co wynika z wysycenia wiązania z enzymem DPP-4, jednak efektywnie okres półtrwania dla kumulacji wynosi około 12 godzin. Stan stacjonarny osiągany jest po trzeciej dawce, a AUC wzrasta o około 33% w porównaniu z pierwszą dawką. Bezwzględna biodostępność wynosi około 30%, a przyjmowanie z posiłkiem bogatym w tłuszcze wydłuża Tmax o 2 godziny i zmniejsza Cmax o 15%, bez wpływu na całkowitą ekspozycję (AUC0-72h). Linagliptyna wykazuje dużą objętość dystrybucji (~1110 l) i zmienne wiązanie z białkami osocza zależne od stężenia (75-99%). Metabolizm jest minimalny, z około 5% wydalanym z moczem, a główny metabolit jest nieaktywny farmakologicznie. Eliminacja odbywa się głównie przez kał (80%) i mocz (5%), a klirens nerkowy wynosi około 70 ml/min.
analiza farmakokinetyczna, biodostępność linagliptyny, cukrzyca typu 2, dysfagia, dystrybucja do tkanek, enzym DPP-4, hamowanie DPP-4, hemodializa, hemoglobina glikowana, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, linagliptyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, przewlekła niewydolność nerek, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik masy ciała, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby