Właściwości farmakokinetyczne moksyfloksacyny

Wchłanianie i biodostępność

Moksyfloksacyna charakteryzuje się bardzo szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym. Całkowita biodostępność leku wynosi około 91%, co świadczy o jego doskonałej przyswajalności z przewodu pokarmowego. ¹

Właściwości farmakokinetyczne moksyfloksacyny wykazują liniowość w szerokim zakresie dawek od 50 do 800 mg w przypadku podania pojedynczego oraz do 600 mg przy podawaniu raz na dobę przez 10 dni. Po podaniu doustnym dawki 400 mg, maksymalne stężenie w osoczu wynoszące 3,1 mg/l osiągane jest w ciągu 0,5 do 4 godzin od podania. ²

W stanie stacjonarnym, po regularnym podawaniu dawki 400 mg raz na dobę, najwyższe stężenie w osoczu wynosi 3,2 mg/l, natomiast najniższe stężenie między kolejnymi dawkami utrzymuje się na poziomie 0,6 mg/l. Warto zauważyć, że w stanie stacjonarnym ekspozycja organizmu na lek w okresie pomiędzy kolejnymi dawkami jest około 30% wyższa niż po podaniu pierwszej dawki. ³

Dystrybucja leku

Moksyfloksacyna charakteryzuje się szybką penetracją do przestrzeni pozanaczyniowej. Wartość AUC (pola pod krzywą stężenia leku w funkcji czasu) po podaniu 400 mg wynosi 35 mg·h/l. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym (Vss) jest duża i wynosi około 2 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację leku do tkanek i płynów ustrojowych. ⁴

W badaniach in vitro i ex vivo stwierdzono, że moksyfloksacyna wiąże się z białkami osocza w umiarkowanym stopniu – około 40-42%. Stopień wiązania nie zależy od stężenia leku, co pozytywnie wpływa na przewidywalność jego farmakokinetyki. Lek wiąże się głównie z albuminami surowicy. ⁵

Penetracja do tkanek i płynów ustrojowych

Moksyfloksacyna wykazuje doskonałą penetrację do różnych tkanek i płynów ustrojowych. Po doustnym podaniu pojedynczej dawki 400 mg zaobserwowano następujące maksymalne stężenia leku (przedstawione jako średnie geometryczne):

* podanie dożylne pojedynczej dawki 400 mg 10 godzin po podaniu

Powyższe dane wskazują na szczególnie wysokie stężenia moksyfloksacyny w układzie oddechowym (makrofagi pęcherzykowe, błona śluzowa oskrzeli, płyn powlekający nabłonek dróg oddechowych) oraz w zatokach i żeńskich narządach płciowych, co ma istotne znaczenie kliniczne przy leczeniu zakażeń tych narządów. ⁶

Metabolizm

Moksyfloksacyna podlega reakcjom II fazy metabolizmu wątrobowego. Lek jest wydalany przez nerki i z żółcią (kałem) zarówno w postaci niezmienionej, jak i w postaci dwóch głównych metabolitów: glukuronidu (M2) oraz siarczanu (M1). ⁷

Metabolity M1 i M2 są jedynymi, mającymi znaczenie, metabolitami u człowieka, jednak oba są nieczynne mikrobiologicznie, co oznacza, że nie przyczyniają się do działania przeciwbakteryjnego leku. W badaniach klinicznych I fazy oraz badaniach in vitro nie zaobserwowano żadnych interakcji farmakokinetycznych z lekami podlegającymi procesom metabolizmu I fazy, przebiegającymi z udziałem układu enzymów związanych z cytochromem P450. Nie stwierdzono dowodów na udział moksyfloksacyny w szlaku oksydacyjnym. ⁸

Eliminacja

Moksyfloksacyna charakteryzuje się stosunkowo długim okresem półtrwania w osoczu, wynoszącym średnio około 12 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Klirens całkowity po podaniu dawki 400 mg mieści się w zakresie od 179 do 246 ml/min. ⁹

Klirens nerkowy wynosi 24-53 ml/min, co sugeruje częściowe kanalikowe wchłanianie zwrotne leku w nerkach. Po podaniu 400 mg leku, w moczu wykrywa się około 19% dawki w postaci niezmienionej, około 2,5% w postaci metabolitu M1 i około 14% w postaci metabolitu M2. W kale wykrywa się około 25% dawki w postaci niezmienionej i około 36% w postaci metabolitu M1, podczas gdy metabolitu M2 nie stwierdzono. Łączny odzysk leku i jego metabolitów wynosi około 96%, co świadczy o dokładnym odwzorowaniu procesów eliminacji. ¹⁰

Warto podkreślić, że jednoczesne podawanie moksyfloksacyny z ranitydyną lub probenecydem nie wpływa na klirens nerkowy leku, co ma istotne znaczenie kliniczne w kontekście potencjalnych interakcji lekowych. ¹¹

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku i pacjenci z małą masą ciała

U zdrowych ochotników z małą masą ciała (np. u kobiet) oraz u pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się wyższe stężenia moksyfloksacyny w osoczu. Należy mieć to na uwadze przy ustalaniu dawkowania, choć standardowo nie jest wymagana modyfikacja dawki. ¹²

Niewydolność nerek

Parametry farmakokinetyczne moksyfloksacyny nie ulegają istotnym zmianom u pacjentów z niewydolnością nerek, w tym u osób z klirensem kreatyniny >20 ml/min/1,73 m² powierzchni ciała. Jednakże wraz ze stopniem niewydolności nerek zwiększa się stężenie metabolitu M2 (glukuronidu) – nawet 2,5-krotnie u pacjentów z klirensem kreatyniny <30 ml/min/1,73 m² powierzchni ciała. ^{20 ml/min/1,73 m2 pc.). Wraz ze stopniem niewydolności nerek zwiększa się stężenie metabolitu M2 (glukuronidu) – nawet 2,5-krotnie (klirens kreatyniny wynoszący 13}

Niewydolność wątroby

Na podstawie przeprowadzonych badań farmakokinetycznych u pacjentów z niewydolnością wątroby (stopień A lub B w klasyfikacji Child-Pugh) nie stwierdzono istotnych różnic w zakresie parametrów farmakokinetycznych w porównaniu z osobami zdrowymi. U pacjentów z niewydolnością wątroby zaobserwowano zwiększone stężenie metabolitu M1 w osoczu, przy czym ekspozycja na lek macierzysty była porównywalna z tą obserwowaną u zdrowych ochotników. ¹⁴

Należy jednak zauważyć, że doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania moksyfloksacyny u pacjentów z niewydolnością wątroby jest niewystarczające, co powinno skłaniać do ostrożności przy podawaniu leku tej grupie pacjentów. ¹⁵