Właściwości farmakokinetyczne tadalafilu

Tadalafil, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Profitadal 5 mg, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego działanie terapeutyczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych tego związku z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji.¹

Proces wchłaniania

Tadalafil wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 2 godzinach od momentu przyjęcia leku. Należy podkreślić, że bezwzględna biodostępność tadalafilu po podaniu doustnym nie została jednoznacznie określona.²

Istotną cechą tadalafilu jest brak wpływu pokarmu na proces wchłaniania – zarówno szybkość, jak i stopień wchłaniania substancji czynnej pozostają niezmienione niezależnie od obecności pokarmu w przewodzie pokarmowym. Oznacza to, że lek może być przyjmowany niezależnie od posiłków. Dodatkowo, pora podania leku (rano czy wieczorem) nie wykazuje klinicznie istotnego wpływu na parametry wchłaniania.³

Dystrybucja w organizmie

Objętość dystrybucji tadalafilu wynosi średnio około 63 l, co wskazuje na znaczące rozmieszczanie substancji czynnej w tkankach organizmu. W zakresie stężeń terapeutycznych, aż 94% tadalafilu w osoczu wiąże się z białkami. Co istotne, przy zaburzeniach czynności nerek stopień wiązania z białkami nie ulega zmianie.⁴

Badania wykazały, że jedynie śladowe ilości tadalafilu (mniej niż 0,0005% podanej dawki) przenikają do nasienia u zdrowych osób.⁵

Metabolizm tadalafilu

Tadalafil podlega metabolizmowi wątrobowemu, głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450. Podstawowym metabolitem wykrywanym w krwioobiegu jest glukuronian metylokatecholu. Ten metabolit wykazuje jednak znacząco słabszą aktywność farmakologiczną – działa co najmniej 13 000 razy słabiej na fosfodiesterazę typu 5 (PDE5) niż związek macierzysty. Przy obserwowanych stężeniach tego metabolitu uznaje się, że nie posiada on istotnej aktywności klinicznej.⁶

Proces eliminacji

U zdrowych osób klirens tadalafilu po podaniu doustnym wynosi średnio 2,5 l/godzinę. Okres półtrwania tadalafilu wynosi średnio 17,5 godziny, co wpływa na jego długotrwałe działanie terapeutyczne. Eliminacja tadalafilu odbywa się głównie w postaci nieaktywnych metabolitów, które są wydalane przede wszystkim z kałem (około 61% dawki) oraz w mniejszym stopniu z moczem (około 36% dawki).⁷

Liniowa zależność farmakokinetyki

Farmakokinetyka tadalafilu u zdrowych osób wykazuje liniowość w odniesieniu do dawki i czasu. W zakresie dawek od 2,5 do 20 mg ekspozycja na lek (wyrażona jako AUC) zwiększa się proporcjonalnie do zastosowanej dawki. Stan stacjonarny tadalafilu w osoczu jest osiągany w ciągu 5 dni stosowania leku w schemacie raz na dobę.⁸

Warto podkreślić, że profil farmakokinetyczny tadalafilu u pacjentów z zaburzeniami erekcji jest zbliżony do profilu obserwowanego u osób bez zaburzeń erekcji.⁹

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku (65 lat lub starszych) obserwuje się zmniejszenie klirensu tadalafilu po podaniu doustnym w porównaniu z młodszymi pacjentami (19-45 lat). Skutkuje to zwiększeniem ekspozycji na lek (AUC) o około 25%. Jednak ten związany z wiekiem efekt nie ma istotnego znaczenia klinicznego i nie wymaga modyfikacji dawkowania produktu leczniczego.¹⁰

Pacjenci z niewydolnością nerek

W badaniach farmakologicznych przeprowadzonych po podaniu pojedynczej dawki tadalafilu (5-20 mg) u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zaobserwowano następujące zmiany w farmakokinetyce:

• U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 51-80 ml/min) – ekspozycja (AUC) na tadalafil była około dwukrotnie większa niż u zdrowych osób
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 31-50 ml/min) – ekspozycja (AUC) również była około dwukrotnie większa
• U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych hemodializie – ekspozycja (AUC) była dwukrotnie większa, a maksymalne stężenie (Cmax) było o 41% wyższe niż u zdrowych osób

Należy podkreślić, że hemodializa w nieistotnym stopniu wpływa na eliminację tadalafilu.¹¹

Pacjenci z niewydolnością wątroby

Badania farmakokinetyczne wykazały, że po podaniu dawki 10 mg tadalafilu:

• U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A w skali Child-Pugh) – ekspozycja na tadalafil (AUC) jest porównywalna z ekspozycją u zdrowych osób
• U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa B w skali Child-Pugh) – ekspozycja również jest porównywalna z ekspozycją u zdrowych osób

Dostępne dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tadalafilu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C w skali Child-Pugh) są ograniczone. Dodatkowo brak jest badań dotyczących przyjmowania tadalafilu w schemacie raz na dobę u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Z tego powodu lekarz przepisujący lek powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka w tej grupie pacjentów.¹²

Pacjenci z cukrzycą

U pacjentów chorych na cukrzycę ekspozycja na tadalafil (AUC) jest o około 19% mniejsza w porównaniu ze zdrowymi osobami. Ta różnica w ekspozycji nie wymaga jednak modyfikacji dawkowania.¹³