Właściwości farmakokinetyczne
Zolpidem

Właściwości farmakokinetyczne zolpidemu

Wchłanianie

Zolpidem jest substancją czynną, która charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, co przekłada się na szybkie wystąpienie działania nasennego. Po podaniu doustnym biodostępność zolpidemu wynosi około 70%. W zakresie dawek terapeutycznych substancja wykazuje kinetykę liniową. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) występuje w czasie od 0,5 do 3 godzin po podaniu dawki.¹²³

Stężenie terapeutyczne zolpidemu w osoczu mieści się w przedziale od 80 do 200 ng/ml.⁴⁵⁶ Metabolizm pierwszego przejścia przez wątrobę zachodzi w około 35% podanej dawki.⁷⁸⁹

Działanie nasenne po podaniu doustnym zolpidemu występuje szybko, w czasie od 10 do 30 minut od podania, co wynika z szybkiego wchłaniania substancji.¹⁰

Dystrybucja

Zolpidem wiąże się z białkami osocza w wysokim stopniu – około 92%. Wielokrotne podawanie leku nie powoduje zmian w stopniu wiązania z białkami, co wskazuje, że zarówno zolpidem, jak i jego metabolity nie konkurują o miejsca wiązania z białkami.¹¹¹²¹³

Objętość dystrybucji u dorosłych wynosi 0,54 ± 0,02 l/kg masy ciała i ulega zmniejszeniu do 0,34 ± 0,05 l/kg masy ciała u pacjentów w podeszłym wieku.¹⁴¹⁵¹⁶

Metabolizm

Zolpidem podlega metabolizmowi w wątrobie, głównie przy udziale enzymu CYP3A4 układu cytochromu P450.¹⁷ Metabolizm prowadzi do powstania nieaktywnych farmakologicznie metabolitów, które są następnie wydalane z organizmu.¹⁸¹⁹

Warto zauważyć, że zolpidem nie indukuje enzymów wątrobowych, co jest istotną informacją z punktu widzenia potencjalnych interakcji lekowych.²⁰²¹²²

Według badań opisanych w charakterystyce produktu leczniczego Zolpic, zolpidem jest metabolizowany w wątrobie do trzech nieaktywnych metabolitów – demetylowanych lub hydroksylowanych.²³

Eliminacja

Zolpidem charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania w fazie eliminacji, który wynosi średnio około 2,4 godziny (zakres 0,7-3,5 godziny). Czas działania substancji sięga do 6 godzin.²⁴²⁵²⁶

Wszystkie metabolity zolpidemu są nieaktywne farmakologicznie i są wydalane głównie z moczem (około 56-60%) oraz z kałem (około 37-40%).²⁷²⁸²⁹

Istotną informacją kliniczną jest fakt, że zolpidemu nie można usunąć z organizmu za pomocą hemodializy.³⁰³¹³²

Klirens zolpidemu u osób zdrowych wynosi około 300 ml/min.³³

Czynniki wpływające na farmakokinetykę

Wiek

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się szereg zmian w parametrach farmakokinetycznych zolpidemu w porównaniu do osób młodszych:³⁴³⁵

• Zmniejszony klirens wątrobowy
• Zwiększone maksymalne stężenie leku we krwi o około 50%
• Nieznacznie wydłużony okres półtrwania (około 3 godziny)
• Zmniejszona objętość dystrybucji do 0,34 ± 0,05 l/kg

³⁶³⁷

U osób w bardzo zaawansowanym wieku (81-95 lat) maksymalne stężenie w osoczu może być zwiększone nawet o 80%, jednak bez istotnego wydłużenia okresu półtrwania.³⁸

Zaburzenia czynności nerek

U pacjentów z niewydolnością nerek, zarówno dializowanych jak i niedializowanych, obserwuje się umiarkowane zmniejszenie klirensu nerkowego zolpidemu. Co istotne, inne parametry farmakokinetyczne pozostają niezmienione.³⁹⁴⁰⁴¹

Potwierdzono również, że zolpidem nie może być usuwany z organizmu za pomocą dializy.⁴²⁴³⁴⁴

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z niewydolnością wątroby zaobserwowano istotne zmiany w farmakokinetyce zolpidemu:⁴⁵⁴⁶

• Zwiększona biodostępność
• Zmniejszony klirens
• Wydłużony okres półtrwania (do około 10 godzin)

⁴⁷⁴⁸

⁴⁹⁵⁰⁵¹