Właściwości farmakokinetyczne
Cetrix 10 mg

Cetyryzyna dichlorowodorek, substancja czynna leku Cetrix 10 mg, charakteryzuje się dobrą i przewidywalną absorpcją po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu około 300 ng/ml w czasie 1,0 ± 0,5 godziny. Biodostępność leku jest wysoka i niezmienna niezależnie od formy farmaceutycznej oraz obecności pokarmu, choć pokarm może spowalniać szybkość wchłaniania. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (93 ± 0,3%) oraz pozorną objętość dystrybucji 0,50 l/kg. Cetyryzyna ulega minimalnemu metabolizmowi wątrobowemu, co przekłada się na jej wysoką biodostępność i liniową kinetykę w zakresie dawek 5-60 mg. Okres półtrwania wynosi około 10 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę bez ryzyka kumulacji przy stosowaniu dawki 10 mg przez 10 dni. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydaleniem około 66% dawki w postaci niezmienionej, co wymaga dostosowania dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.

Właściwości farmakokinetyczne leku Cetrix

Cetyryzyna dichlorowodorek, substancja czynna leku Cetrix 10 mg, tabletki powlekane, wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które zostały szczegółowo przebadane i udokumentowane. Poniżej przedstawiono kompleksową charakterystykę procesu wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania leku z organizmu, a także specyficzne cechy farmakokinetyczne w różnych grupach pacjentów.1

Absorpcja

Cetyryzyna charakteryzuje się dobrą absorpcją po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu w stanie stacjonarnym osiąga poziom około 300 ng/ml i pojawia się stosunkowo szybko – w ciągu 1,0 ± 0,5 godziny od przyjęcia leku. Ważną cechą procesu absorpcji cetyryzyny jest to, że rozkład jej parametrów farmakokinetycznych, w tym stężenia maksymalnego (Cmax) i pola pod krzywą (AUC), jest jednoznacznie zdefiniowany, co zapewnia przewidywalność działania leku.2

Obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym nie wpływa na całkowity stopień wchłaniania substancji czynnej, jednak może zmniejszać szybkość jej absorpcji. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, biodostępność cetyryzyny pozostaje na podobnym poziomie niezależnie od postaci farmaceutycznej, w jakiej jest podawana – roztworu, kapsułek czy tabletek.3

Dystrybucja

Po wchłonięciu cetyryzyna ulega dystrybucji w organizmie, przy czym pozorna objętość dystrybucji wynosi 0,50 l/kg. Charakterystyczną cechą farmakokinetyki cetyryzyny jest jej wysoki stopień wiązania z białkami osocza, który wynosi 93 ± 0,3%. Istotne jest, że cetyryzyna nie wywiera wpływu na stopień wiązania warfaryny z białkami, co zmniejsza ryzyko interakcji lekowych na tym poziomie.4

Biotransformacja

Cetyryzyna wyróżnia się spośród innych leków przeciwhistaminowych tym, że w znikomym stopniu podlega metabolizmowi pierwszego przejścia przez wątrobę. Oznacza to, że lek w większości zachowuje swoją aktywną formę po przejściu przez układ wrotny wątroby, co przekłada się na jego wysoką biodostępność.5

Eliminacja

Charakterystyczną cechą farmakokinetyki cetyryzyny jest jej stosunkowo długi końcowy okres półtrwania, wynoszący w przybliżeniu 10 godzin. Jest to korzystna cecha, umożliwiająca dawkowanie leku raz na dobę. Nawet przy długotrwałym stosowaniu leku w dawce dobowej 10 mg przez 10 dni nie obserwuje się kumulacji substancji czynnej w organizmie.6

Główną drogą eliminacji cetyryzyny jest wydalanie przez nerki – około dwie trzecie dawki jest wydalane w moczu w stanie niezmienionym, co tłumaczy konieczność modyfikacji dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.7

Liniowość farmakokinetyki

Cetyryzyna wykazuje liniową kinetykę w szerokim zakresie dawek – od 5 do 60 mg. Oznacza to, że zwiększenie dawki leku powoduje proporcjonalny wzrost stężenia leku w osoczu, co umożliwia przewidywanie odpowiedzi organizmu na podanie różnych dawek leku.8

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Osoby w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku farmakokinetyka cetyryzyny ulega znaczącym zmianom. Badania przeprowadzone u 16 pacjentów seniorów, którym podano doustnie pojedynczą dawkę 10 mg, wykazały, że okres półtrwania leku wydłużył się o około 50%, a klirens zmniejszył się o 40% w porównaniu z młodszymi pacjentami. Te zmiany w parametrach farmakokinetycznych są najprawdopodobniej związane z fizjologicznym pogorszeniem czynności nerek u osób starszych.9

Dzieci i młodzież

Farmakokinetyka cetyryzyny u dzieci i młodzieży różni się od tej obserwowanej u dorosłych. Okres półtrwania leku jest krótszy i zależny od wieku dziecka:

  • U dzieci w wieku od 6 do 12 lat – około 6 godzin
  • U dzieci w wieku od 2 do 6 lat – około 5 godzin
  • U niemowląt i małych dzieci w wieku od 6 do 24 miesięcy – skrócony do 3,1 godziny

Te różnice farmakokinetyczne należy uwzględniać przy ustalaniu dawkowania cetyryzyny w populacji pediatrycznej.10

Zaburzenia czynności nerek

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek wykazują znaczące zmiany w farmakokinetyce cetyryzyny. Stopień tych zmian jest ściśle związany z nasileniem dysfunkcji nerek:

Funkcja nerek Klirens kreatyniny Zmiany farmakokinetyczne Konieczność modyfikacji dawki
Prawidłowa Norma Parametry referencyjne Nie
Łagodne zaburzenia powyżej 40 ml/min Farmakokinetyka podobna do zdrowych ochotników Nie
Umiarkowane zaburzenia 7-40 ml/min Okres półtrwania 3x dłuższy, klirens 70% mniejszy Tak
Ciężkie zaburzenia (hemodializa) poniżej 7 ml/min Okres półtrwania 3x dłuższy, klirens 70% mniejszy, mała skuteczność hemodializy w usuwaniu leku Tak

U pacjentów poddawanych hemodializie, skuteczność zabiegu w usuwaniu cetyryzyny z osocza jest niewielka. Powyższe dane jednoznacznie wskazują na konieczność modyfikacji dawkowania u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek.11

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z przewlekłymi chorobami wątroby, takimi jak marskość żółciowa, choroby miąższu wątroby związane z zastojem żółci, farmakokinetyka cetyryzyny również ulega zmianom. Po podaniu 10 lub 20 mg cetyryzyny w pojedynczej dawce obserwowano:

  • Wydłużenie okresu półtrwania o 50%
  • Zmniejszenie klirensu o 40% w porównaniu do osób zdrowych

Co istotne z klinicznego punktu widzenia, modyfikacja dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby jest konieczna tylko wtedy, gdy jednocześnie występują u nich zaburzenia czynności nerek. Wynika to z faktu, że główną drogą eliminacji cetyryzyny jest wydalanie nerkowe, a nie metabolizm wątrobowy.12

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl