Właściwości farmakokinetyczne diltiazemu chlorowodorku

Diltiazemu chlorowodorek, substancja czynna produktu Oxycardil 60, charakteryzuje się złożonymi właściwościami farmakokinetycznymi, które są istotne z punktu widzenia jego zastosowania klinicznego. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę procesów związanych z losami leku w organizmie pacjenta.¹

Wchłanianie

Po podaniu doustnym diltiazemu chlorowodorek wykazuje wysoki stopień wchłaniania z przewodu pokarmowego, wynoszący 80-90%. Pomimo dobrego wchłaniania, lek charakteryzuje się jedynie około 40% dostępnością układową, co jest spowodowane intensywnym metabolizmem podczas pierwszego przejścia przez wątrobę. Maksymalne stężenie leku w osoczu krwi osiągane jest po 3-4 godzinach od momentu podania doustnego.²

Dystrybucja

Objętość dystrybucji diltiazemu chlorowodorku jest dość duża i wynosi około 5 l/kg masy ciała, co świadczy o jego zdolności do przenikania do tkanek. Lek w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza – stopień wiązania wynosi 70-85%. Z tego 35-40% jest związane z albuminami, a pozostała część z innymi białkami osocza.³

Metabolizm

Diltiazemu chlorowodorek podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu. Proces ten zachodzi głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP 3A4 cytochromu P-450. Biotransformacja leku przebiega wieloma szlakami metabolicznymi, wśród których można wyróżnić:⁴

• Dezacetylację – prowadzącą do powstania głównych metabolitów: N-dezmetylodiltiazemu oraz dezacetylodilitiazemu⁵
• Oksydatywną O i N-demetylację⁶
• Sprzęganie do metabolitów fenolowych⁷

Główne metabolity diltiazemu – N-dezmetylodiltiazem oraz dezacetylodiltiazem – wykazują aktywność farmakologiczną, jednak jest ona słabsza w porównaniu do związku macierzystego. N-dezmetylodiltiazem charakteryzuje się aktywnością stanowiącą około 20% siły działania diltiazemu chlorowodorku, natomiast dezacetylodiltiazem wykazuje 25-50% aktywności związku macierzystego. Pozostałe metabolity nie wykazują aktywności farmakologicznej.⁸

Warto podkreślić, że w przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby może dochodzić do opóźnienia metabolizmu diltiazemu chlorowodorku, co może wpływać na jego stężenie w osoczu i działanie terapeutyczne.⁹

Eliminacja

Diltiazemu chlorowodorek jest eliminowany z organizmu przede wszystkim przez nerki. Około 70% dawki jest wydalane z moczem w postaci skoniugowanych metabolitów, a jedynie około 4% w postaci niezmienionej. Pozostała część leku jest wydalana z kałem.¹⁰

Okres półtrwania

Średni okres półtrwania diltiazemu chlorowodorku wynosi 6 godzin, jednak może on wahać się w szerokim zakresie – od 2 do 11 godzin. Na wydłużenie okresu półtrwania leku mogą wpływać różne czynniki, w szczególności podeszły wiek pacjenta oraz zaburzenia czynności wątroby.¹¹

Kumulacja

Przy wielokrotnym podawaniu diltiazemu chlorowodorku może dochodzić do niewielkiej kumulacji zarówno samego leku, jak i jego aktywnego metabolitu – dezacetylodiltiazemu – w osoczu krwi. Jest to istotna informacja z klinicznego punktu widzenia, szczególnie przy długotrwałej terapii.¹²

Parametry farmakokinetyczne diltiazemu chlorowodorku