objętość dystrybucji
Objętość dystrybucji (Vd) to parametr farmakokinetyczny określający teoretyczną przestrzeń, w której lek jest rozprowadzany w organizmie. Wyrażana w litrach lub litrach na kilogram masy ciała, stanowi stosunek całkowitej ilości leku w organizmie do jego stężenia w osoczu.
Wartość objętości dystrybucji pozwala ocenić, jak szeroko lek rozprzestrzenia się poza krwiobieg. Niska objętość dystrybucji (poniżej 7 L) wskazuje, że lek pozostaje głównie w krwiobiegu. Średnie wartości (7-70 L) sugerują dystrybucję do płynów pozakomórkowych, natomiast wysokie wartości (powyżej 70 L) oznaczają znaczną akumulację leku w tkankach.
Na objętość dystrybucji wpływają właściwości fizykochemiczne leku (lipofilność, stopień jonizacji), wiązanie z białkami osocza oraz powinowactwo do tkanek. Parametr ten jest kluczowy przy ustalaniu dawki nasycającej, interpretacji stężeń leku we krwi oraz przewidywaniu skuteczności metod eliminacji leku (np. hemodializy) w przypadku przedawkowania.
W praktyce klinicznej objętość dystrybucji wykorzystuje się do indywidualizacji farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wodnej, niewydolnością narządów czy w stanach patologicznych zmieniających fizjologiczną dystrybucję leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tinctura Salviae Phytopharm 4,5 g/5 ml
Produkt leczniczy Tinctura Salviae Phytopharm jest koncentratem do sporządzania roztworu do płukania gardła, zawierającym nalewkę z liści szałwii lekarskiej (Salviae folii tinctura) w proporcji 1:5, z etanolem 70% V/V jako rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym. Zawartość etanolu w gotowym produkcie wynosi 60-70% V/V. Produkt przeznaczony jest do stosowania miejscowego, co ogranicza jego działanie do powierzchni gardła i eliminuje zastosowanie ogólnoustrojowe.
biodostępność, etanol, farmakokinetyka, klirens substancji czynnej, nalewka z liści szałwii, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, płukanka do gardła, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, składnik aktywny, stosowanie miejscowe, stosowanie ogólnoustrojowe, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Meropenem Genoptim 500 mg
Meropenem Genoptim wykazuje przewidywalny profil farmakokinetyczny z okresem półtrwania około 1 godziny, objętością dystrybucji średnio 0,25 L/kg (11-27 L) oraz klirensem wynoszącym 287 mL/min przy dawce 250 mg, zmniejszającym się do 205 mL/min przy dawce 2 g. Po 30-minutowej infuzji Cmax wynosi od około 23 μg/mL (500 mg) do 115 μg/mL (2000 mg), a AUC od 39,3 do 153 μg·h/mL. Krótszy czas infuzji (5 minut) powoduje wyższe Cmax (do 112 μg/mL przy 1000 mg). Meropenem wykazuje słabe wiązanie z białkami osocza (~2%) i dobrą penetrację do tkanek, takich jak płuca, żółć, płyn mózgowo-rdzeniowy, tkanki układu płciowego, skóra oraz wysięk do jamy otrzewnej. Metabolizowany jest przez hydrolizę pierścienia beta-laktamowego, z eliminacją głównie przez nerki (około 70% dawki w postaci niezmienionej w ciągu 12 godzin), a także przez filtrację kłębuszkową i wydzielanie kanalikowe.
antybiotyk beta-laktamowy, dehydropeptydaza-1, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroliza pierścienia beta-laktamowego, klirens kreatyniny, klirens pozanerkowy, marskość wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, pole pod krzywą stężenia, Pseudomonas aeruginosa, stężenie maksymalne, wcześniak, wiązanie z białkami osocza, wydzielina oskrzelowa, zakażenie jamy brzusznej, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmizek 40 mg
Telmisartan, substancja czynna leku Telmizek, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym z biodostępnością bezwzględną około 50%, która ulega zmniejszeniu o 6-19% pod wpływem pokarmu w zależności od dawki (40 mg i 160 mg). Lek wykazuje nieliniowość farmakokinetyczną, gdzie Cmax i AUC rosną nieproporcjonalnie przy dawkach powyżej 40 mg. Telmisartan wiąże się silnie z białkami osocza (>99,5%), głównie albuminami i kwaśną alfa-1-glikoproteiną, co wpływa na jego dystrybucję (Vdss ~500 l) oraz ogranicza usuwanie podczas hemodializy. Metabolizm zachodzi głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, a metabolity są farmakologicznie nieaktywne. Okres półtrwania przekracza 20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a eliminacja odbywa się głównie z kałem, z wydalaniem nerkowym <1% dawki. Całkowity klirens osoczowy wynosi około 1000 ml/min, co jest wysoką wartością w stosunku do przepływu wątrobowego (~1500 ml/min).
albumina, alfa-1-glikoproteina, AUC, biodostępność, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka nieliniowa, glukuronidy, hemodializa, kinetyka wykładnicza, klirens osoczowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, szybkie wchłanianie, telmisartan, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sitaformil duo 50 mg + 1000 mg
Sitaformil duo to preparat łączący sytagliptynę (50 mg) i metforminę (1000 mg) w formie tabletek powlekanych, wykazujący biorównoważność z podawaniem tych substancji oddzielnie. Sytagliptyna charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 87%, Tmax wynoszącym 1-4 godziny oraz okresem półtrwania około 12,4 godziny. Lek jest głównie wydalany przez nerki (87% w moczu) w postaci niezmienionej, z klirensem nerkowym około 350 ml/min i objętością dystrybucji około 198 litrów. Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego wpływu na izoenzymy CYP, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Farmakokinetyka sytagliptyny jest podobna u zdrowych osób i pacjentów z cukrzycą typu 2, a zmiany w funkcji nerek umiarkowanego stopnia (GFR ≥ 45 do < 60 ml/min) powodują wzrost AUC o 1,6 raza, co nie wymaga korekty dawki. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (GFR < 30 ml/min) AUC wzrasta do 4-krotności, a lek jest częściowo usuwany podczas hemodializy (około 13,5% dawki). Nie jest konieczne dostosowanie dawki u osób z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby, a także ze względu na wiek, płeć, rasę czy BMI.
AUC, biodostępność bezwzględna, Cmax, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, DPP-4, farmakokinetyka, glikoproteina p, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, metformina, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przesączanie kłębkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, sytagliptyna, Tmax, transporter anionów organicznych-3, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cefazolin AptaPharma 1 g
Cefazolina, składnik leku Cefazolin AptaPharma, podawana jest wyłącznie pozajelitowo, co determinuje jej farmakokinetykę. Po podaniu domięśniowym dawki 500 mg maksymalne stężenie w surowicy wynosi 20-40 µg/mL (około 1 godziny), a po dawce 1 g – 37-63 µg/mL. Przy ciągłej infuzji dożylnej (3,5 mg/kg przez 1 godzinę, następnie 1,5 mg/kg przez 2 godziny) stabilne stężenie w surowicy osiąga około 28 µg/mL. Po pojedynczej dawce dożylnej 1 g stężenia w surowicy spadają od 188,4 µg/mL (5 min) do 16,5 µg/mL (4 godziny). Cefazolina wiąże się z białkami osocza w 70-86%, a jej objętość dystrybucji wynosi około 11 L/1,73 m². Lek przenika do żółci (stężenia wyższe niż w surowicy u pacjentów bez niedrożności przewodów żółciowych), do płynu mózgowo-rdzeniowego (0-0,4 µg/mL przy zapaleniu opon) oraz do stawów, gdzie osiąga stężenia porównywalne do surowicy.
aktywność przeciwbakteryjna, białka osocza, błona maziowa, Cefazolin AptaPharma, droga pozajelitowa, farmakokinetyka cefazoliny, infuzja dożylna ciągła, klirens nerkowy, niedrożność dróg żółciowych, niedrożność przewodów żółciowych, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie domięśniowe, przenikanie do żółci, przesączanie kłębuszkowe, zapalenie opon mózgowych - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Olfen 75 (37,5 mg + 10 mg)/ml
Diklofenak sodowy zawarty w preparacie Olfen 75 (75 mg) wykazuje szybkie i liniowe wchłanianie po podaniu domięśniowym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 2,558 ± 0,968 µg/ml w ciągu 20 minut. Biodostępność diklofenaku jest dwukrotnie wyższa po podaniu domięśniowym w porównaniu do podania doustnego lub doodbytniczego, co wynika z ominięcia efektu pierwszego przejścia przez wątrobę. Substancja wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99,7%), głównie albuminami, oraz objętość dystrybucji w zakresie 0,12-0,17 l/kg. Diklofenak przenika do płynu maziowego, gdzie stężenie utrzymuje się na wyższym poziomie niż w osoczu przez około 12 godzin, z okresem półtrwania w płynie maziowym wynoszącym 3-6 godzin. Metabolizm leku odbywa się głównie przez hydroksylację i metoksylację, prowadząc do powstania kilku pochodnych fenolowych, z których tylko dwa wykazują słabszą aktywność farmakologiczną niż diklofenak macierzysty.
biodostępność diklofenaku, biotransformacja, diklofenak sodowy, efekt pierwszego przejścia, glukuronizacja, hydroksylacja, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, lidokainy chlorowodorek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn maziowy stawów, podanie domięśniowe, przewlekłe zapalenie wątroby, roztwór do wstrzykiwań, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fulvestrant Reddy 250 mg
Fulwestrant, podawany domięśniowo w dawce 250 mg/5 ml (50 mg/ml), charakteryzuje się powolnym wchłanianiem z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) około 5 dni po podaniu. W stanie stacjonarnym dawki 500 mg uzyskuje się stabilną ekspozycję z parametrami farmakokinetycznymi: AUC 475 ng·dni/ml (33,4% CV), Cmax 25,1 ng/ml (35,3% CV) oraz Cmin 16,3 ng/ml (25,9% CV). Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (3-5 l/kg) i wysoki stopień wiązania z białkami osocza (99%), głównie z frakcjami lipoproteinowymi (VLDL, LDL, HDL). Metabolizm fulwestrantu przebiega głównie poza układem cytochromu P-450, z udziałem CYP3A4 in vitro, a eliminacja następuje głównie z kałem w postaci metabolitów. Okres półtrwania wynosi około 50 dni, co jest związane z powolnym wchłanianiem z miejsca podania.
CYP 3A4, cytochrom P-450, działanie antyestrogenowe, farmakokinetyka, globulina wiążąca hormony płciowe, klirens, lipoproteiny HDL, lipoproteiny LDL, lipoproteiny VLDL, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przedwczesne dojrzewanie płciowe, skala Child-Pugh, stężenie maksymalne w osoczu, terapia, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół McCune-Albrighta - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Navelbine 10 mg/ml
Winorelbina charakteryzuje się rozległą dystrybucją tkankową z objętością dystrybucji wynoszącą średnio 21,2 l/kg (zakres 7,5-39,7 l/kg) oraz niskim stopniem wiązania z białkami osocza (13,5%), natomiast silne wiązanie z płytkami krwi (78%) wskazuje na istotne gromadzenie leku w elementach morfotycznych krwi. Szczególnie wysoki jest stosunek stężeń w tkance płucnej do osocza, przekraczający 300, co potwierdza znaczący wychwyt winorelbiny w płucach. Lek nie przenika do ośrodkowego układu nerwowego, co ogranicza ryzyko neurotoksyczności. Metabolizm zachodzi głównie przez izoformę CYP3A4, z głównym metabolitem 4-0-deacetylowinorelbina powstającym dzięki karboksyloesterazom. Okres półtrwania wynosi około 40 godzin, a klirens krwi jest wysoki i wynosi 0,72 l/godz./kg (zakres 0,32-1,26 l/godz./kg), co odpowiada przepływowi wątrobowemu. Wydalanie przez nerki jest niewielkie (<20% dawki), a główną drogą eliminacji jest wydalanie z żółcią zarówno metabolitów, jak i niezmienionej substancji czynnej.
białko osocza, CYP3A4, dystrybucja tkankowa, granulocyt obojętnochłonny, karboksyloesteraza, klirens krwi, leukocyt, mielotoksyczność, niedrobnokomórkowy rak płuca, niewydolność nerkowa, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płytka krwi, profil farmakokinetyczny, terapia onkologiczna, tkanka płucna, winorelbina - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Clindamycin Mylan 300 mg
Clindamycin Mylan w dawce 300 mg, zawierający klindamycynę w postaci chlorowodorku, stosowany jest doustnie w leczeniu zakażeń bakteryjnych. U dorosłych zalecana dawka wynosi 150-450 mg co 6 godzin, dostosowana do ciężkości zakażenia. U osób starszych dawkowanie nie wymaga modyfikacji ze względu na stabilne parametry farmakokinetyczne. U dzieci dawka wynosi 3-6 mg/kg mc. co 6 godzin, jednak kapsułki twarde nie są odpowiednie dla dzieci niezdolnych do ich połknięcia, co wymaga zastosowania alternatywnych postaci leku. W przypadku pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek nie jest konieczna zmiana dawkowania, natomiast u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek lub bezmoczem konieczne jest monitorowanie stężenia klindamycyny i indywidualne dostosowanie dawki oraz wydłużenie odstępów do 8-12 godzin.
bezmocz, ciężkość zakażenia, farmakokinetyka klindamycyny, gorączka reumatyczna, kłębuszkowe zapalenie nerek, klindamycyna, klirens, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paciorkowiec beta-hemolizujący, podanie doustne, stężenie w osoczu, wchłanianie leku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie paciorkowcowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
Azacytydyna, stosowana w terapii zespołów mielodysplastycznych (MDS) oraz innych chorób hematologicznych, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu podskórnym dawki 75 mg/m², osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 750 ± 403 ng/ml w 0,5 godziny. Całkowita biodostępność wynosi około 89% w porównaniu do podania dożylnego. Farmakokinetyka wykazuje proporcjonalność dawki do ekspozycji (AUC i Cmax) w zakresie 25-100 mg/m². Po dożylnym podaniu objętość dystrybucji wynosi średnio 76 ± 26 litrów, a klirens układowy 147 ± 47 l/godz. Metabolizm azacytydyny odbywa się głównie przez spontaniczną hydrolizę i deaminację z udziałem deaminazy cytydynowej, bez udziału izoenzymów cytochromu P450, UGT, SULT czy GST, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych związanych z tymi enzymami. Okres półtrwania (t½) po podaniu podskórnym wynosi 41 ± 8 minut, a eliminacja następuje głównie przez nerki, z wydaleniem 50-85% dawki w moczu.
białaczka mielomonocytowa, biodostępność leku, choroby hematologiczne, cytochrom P450, deaminaza cytydynowa, ekspozycja osocza, farmakokinetyka, frakcje wątrobowe, hepatocyty ludzkie, hydroliza spontaniczna, izoenzymy CYP, nawrót molekularny, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, ostra białaczka szpikowa, podanie podskórne, pole pod krzywą AUC, remisja całkowita, stężenie w osoczu, sulfotransferazy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban Polpharma 15 mg/20 mg
Rywaroksaban charakteryzuje się przewidywalnym profilem farmakokinetycznym z umiarkowaną zmiennością osobniczą. Po podaniu doustnym szybko osiąga maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w 2-4 godziny, z biodostępnością zależną od dawki i spożycia posiłku: dla dawek 2,5 mg i 10 mg biodostępność wynosi 80-100%, niezależnie od posiłku, natomiast dla dawki 20 mg biodostępność wynosi 66% na czczo i wzrasta o 39% przy spożyciu posiłku, co uzasadnia zalecenie przyjmowania dawek 15 mg i 20 mg z posiłkiem. Rywaroksaban wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (92-95%) i umiarkowaną objętość dystrybucji (~50 l). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz hydrolizę amidów, a eliminacja odbywa się w połowie przez nerki i połowie przez kał, z klirensem ogólnoustrojowym około 10 l/h. Czas półtrwania po podaniu doustnym wynosi 5-9 godzin u młodych i 11-13 godzin u osób starszych, z eliminacją ograniczaną szybkością wchłaniania.
białko BCRP, biodostępność doustna, czas półtrwania leku, czas protrombinowy, czynnik Xa, enzymy CYP, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, objętość dystrybucji, ostra zakrzepica żył głębokich, P-glikoproteina, podeszły wiek, profil farmakokinetyczny, stężenie w osoczu, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna