Właściwości farmakokinetyczne leku Biodacyna

Biodacyna zawierająca amikacynę w postaci disiarczanu wykazuje specyficzny profil farmakokinetyczny, który ma istotne znaczenie dla jej skuteczności terapeutycznej i bezpieczeństwa stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie właściwości farmakokinetycznych tego leku z uwzględnieniem różnych aspektów jego zachowania w organizmie.¹

Wchłanianie

Amikacyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu domięśniowym. Po domięśniowym podaniu dawki 250 mg, maksymalne stężenie w surowicy osiąga wartość około 11 mg/l, natomiast po dawce 500 mg stężenie to wzrasta do około 23 mg/l. Te maksymalne stężenia są osiągane już po około godzinie od podania.²

W przypadku podania dożylnego w postaci infuzji trwającej 30 minut, pojedyncza dawka 500 mg podana zdrowym osobom dorosłym powoduje osiągnięcie średniego stężenia w surowicy na poziomie 38 mg/l w momencie zakończenia infuzji. Warto zaznaczyć, że powtarzane infuzje nie prowadzą do kumulacji leku w organizmie.³

Dystrybucja

Amikacyna wykazuje stosunkowo niski stopień wiązania z białkami osocza – dwadzieścia procent lub mniej leku wiąże się z białkami surowicy. Ta cecha umożliwia utrzymanie stężenia bakteriobójczego dla wrażliwych drobnoustrojów przez okres od 10 do 12 godzin po podaniu.⁴

Lek wykazuje dobrą przenikalnością do płynów zewnątrzkomórkowych. Po podaniu pozajelitowym amikacynę wykrywa się w różnych płynach ustrojowych, takich jak:⁵

• płyn mózgowo-rdzeniowy
• płyn opłucnowy
• płyn owodniowy
• płyn w jamie otrzewnej

Szczególnie istotne są dane dotyczące przenikania amikacyny do płynu mózgowo-rdzeniowego. U zdrowych niemowląt stężenia leku w płynie mózgowo-rdzeniowym stanowią 10 do 20% stężeń w surowicy. Natomiast w przypadku zapalenia opon mózgowych przenikanie jest znacznie lepsze i stężenia mogą osiągnąć nawet 50% stężeń w surowicy.⁶

Metabolizm

Amikacyna nie podlega istotnym procesom metabolicznym w organizmie. Jest wydalana z moczem głównie w postaci niezmienionej, co oznacza, że lek nie wymaga aktywacji metabolicznej do działania przeciwbakteryjnego.⁷

Eliminacja

Amikacyna jest szybko wydalana z organizmu, głównie w procesie przesączania kłębuszkowego. U osób z prawidłową czynnością nerek okres półtrwania leku wynosi od dwóch do trzech godzin.⁸

Skuteczność wydalania amikacyny przez nerki obrazują następujące dane:⁹

• Po podaniu domięśniowym dawki 250 mg:
  • około 65% leku wydalane jest w ciągu pierwszych 6 godzin
  • do 91% leku eliminowane jest w ciągu 24 godzin
  • średnie stężenie w moczu osiąga 563 mg/l w ciągu pierwszych 6 godzin
  • stężenie to spada do 163 mg/l w okresie od 6 do 12 godzin
• Po podaniu domięśniowym dawki 500 mg:
  • średnie stężenie w moczu wynosi 832 mg/l w ciągu pierwszych 6 godzin

Farmakokinetyka u noworodków

Właściwości farmakokinetyczne amikacyny u noworodków różnią się istotnie od tych obserwowanych u osób dorosłych. U noworodków, zwłaszcza urodzonych przedwcześnie, obserwuje się zmniejszone wydalanie amikacyny przez nerki, co wpływa na wydłużenie okresu półtrwania leku.¹⁰

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u noworodków w wieku 1-6 dni po urodzeniu, pogrupowanych według masy urodzeniowej, wykazały istotne różnice w parametrach farmakokinetycznych w zależności od masy ciała:<sup data-drug="Biodacyna" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="W pojedynczym badaniu z udziałem noworodków (1-6 dni po urodzeniu) pogrupowanych według urodzeniowej masy ciała (3000 g) amikacyna była podawana domięśniowo i (lub) dożylnie w dawce 7,5 mg/kg mc. Klirens u noworodków >3000 g wyniósł 0,84 ml/min/kg, a okres półtrwania w fazie eliminacji wynosił około 7 godzin. W tej grupie początkowa objętość dystrybucji i objętość dystrybucji w stanie równowagi wynosiła odpowiednio 0,3 ml/kg i 0,5 mg/kg. W grupie noworodków o niższej masie urodzeniowej klirens/kg był mniejszy, a okres półtrwania dłuższy. Wielokrotne powtarzanie dawek co 12 godzin we wszystkich powyższych grupach nie powodowało kumulowania się amikacyny po 5 dniach.”>11

Pomimo różnic w farmakokinetyce u noworodków o różnej masie urodzeniowej, wielokrotne podawanie dawek co 12 godzin nie powodowało kumulowania się amikacyny po 5 dniach terapii, niezależnie od grupy wagowej.¹²

Stężenia w czasie

Analizując stężenia amikacyny w czasie po podaniu domięśniowym, można zauważyć, że po 10 godzinach od wstrzyknięcia dawki 250 mg stężenie w surowicy spada do około 0,3 mg/l, natomiast po podaniu 500 mg utrzymuje się na poziomie około 2,1 mg/l.¹³

Dzięki odpowiedniemu profilowi farmakokinetycznemu, amikacyna może być podawana w schematach dawkowania zapewniających skuteczne stężenia bakteriobójcze przy jednoczesnym minimalizowaniu ryzyka działań niepożądanych.