Przedawkowanie
Biodacyna 250 mg/ml

Przedawkowanie amikacyny (Biodacyna 125 mg/ml lub 250 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji) może prowadzić do ciężkich działań toksycznych, w tym nefrotoksyczności, ototoksyczności oraz neurotoksyczności. Nefrotoksyczność objawia się zmniejszeniem diurezy, wzrostem stężenia kreatyniny i mocznika, zaburzeniami elektrolitowymi, białkomoczem i cylindrurią, wynikającymi z uszkodzenia nabłonka kanalików proksymalnych nerek. Ototoksyczność manifestuje się szumami usznymi, utratą słuchu (początkowo w zakresie wysokich częstotliwości), zawrotami głowy, zaburzeniami równowagi i oczopląsem, spowodowanymi uszkodzeniem komórek słuchowych i przedsionkowych ucha wewnętrznego. Neurotoksyczność, szczególnie blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, może prowadzić do osłabienia mięśni, parestezji, drgawek, zaburzeń świadomości, a w skrajnych przypadkach do zatrzymania oddechu, co wymaga natychmiastowej interwencji.

Przedawkowanie leku Biodacyna

Przedawkowanie produktu leczniczego Biodacyna (125 mg/ml lub 250 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji) zawierającego amikacynę w postaci disiarczanu może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Przekroczenie zalecanych dawek tego aminoglikozydowego antybiotyku wiąże się z ryzykiem wystąpienia istotnych klinicznie działań toksycznych, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.1

Zagrożenia związane z przedawkowaniem amikacyny

Przedawkowanie amikacyny jest stanem zagrażającym życiu pacjenta, prowadzącym do trzech głównych typów toksyczności:

Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem przedawkowania jest blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, która w skrajnych przypadkach prowadzi do zatrzymania oddychania i wymaga natychmiastowego wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.2

Objawy przedawkowania amikacyny

Rodzaj toksyczności Objawy kliniczne Mechanizm działania toksycznego Postępowanie
Nefrotoksyczność – Zmniejszenie diurezy
– Wzrost stężenia kreatyniny w surowicy
– Wzrost stężenia mocznika
– Zaburzenia elektrolitowe
Białkomocz
Cylindruria
Kumulacja leku w komórkach kanalików proksymalnych nerek i uszkodzenie strukturalne nabłonka kanalików Hemodializa
Dializa otrzewnowa
Ciągła hemofiltracja tętniczo-żylna
– Nawodnienie
– Monitorowanie funkcji nerek
Ototoksyczność Szumy uszne
– Utrata słuchu (początkowo w zakresie wysokich częstotliwości)
Zawroty głowy
– Zaburzenia równowagi
Oczopląs
Uszkodzenie komórek słuchowych i przedsionkowych ucha wewnętrznego – Przerwanie podawania leku
Audiometria kontrolna
– Leczenie objawowe
– Ukierunkowana rehabilitacja układu przedsionkowego
Neurotoksyczność (blokada nerwowo-mięśniowa) Osłabienie mięśni
Parestezje
Drgawki
Zaburzenia świadomości
– Osłabienie lub zatrzymanie oddechu
– Zatrzymanie czynności oddechowej
Blokowanie przewodnictwa w złączu nerwowo-mięśniowym poprzez hamowanie uwalniania acetylocholiny i zmniejszenie wrażliwości postsynaptycznej – Podanie jonów wapnia (glukonian lub laktobionian wapnia w 10-20% roztworze)
– Wspomaganie lub zastąpienie oddechu
– Monitorowanie parametrów życiowych

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania amikacyny lub wystąpienia objawów toksyczności należy wdrożyć natychmiastowe postępowanie terapeutyczne, które obejmuje:3

  1. Przerwanie podawania leku – natychmiastowe zaprzestanie dalszego podawania amikacyny
  2. Podanie jonów wapnia – w przypadku blokady przewodnictwa nerwowo-mięśniowego z zatrzymaniem oddychania konieczne jest podanie jonów wapnia, np. w postaci glukonianu lub laktobionianu wapnia w 10-20% roztworze4
  3. Metody eliminacji pozaustrojowej:
    • Dializa otrzewnowa
    • Hemodializa
    • Ciągła hemofiltracja tętniczo-żylna (CAVH)
  4. U noworodków – w przypadku przedawkowania u noworodków można rozważyć przeprowadzenie przetoczenia wymiennego krwi5
  5. Monitorowanie parametrów życiowych i wdrożenie odpowiedniego leczenia podtrzymującego
  6. Monitorowanie funkcji nerek – regularne badanie parametrów nerkowych (kreatynina, mocznik, GFR)
  7. Monitorowanie audiologiczne – badanie audiometryczne do oceny potencjalnych uszkodzeń słuchu

Szczególne grupy pacjentów zagrożone powikłaniami przedawkowania

Niektóre grupy pacjentów są szczególnie narażone na powikłania związane z przedawkowaniem amikacyny:

  • Pacjenci z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek – zwiększone ryzyko nefrotoksyczności
  • Pacjenci w podeszłym wieku – zmniejszona rezerwa nerkowa i zwiększona wrażliwość na działania toksyczne
  • Noworodki i niemowlęta – niedojrzała funkcja nerek i zwiększone ryzyko kumulacji leku6
  • Pacjenci z chorobami nerwowo-mięśniowymi (np. miastenia gravis) – zwiększone ryzyko blokady nerwowo-mięśniowej
  • Pacjenci z istniejącym upośledzeniem słuchu – zwiększone ryzyko ototoksyczności
  • Pacjenci jednocześnie przyjmujący inne leki nefro- lub ototoksyczne – synergistyczne działanie toksyczne

Ze względu na poważne konsekwencje przedawkowania amikacyny, kluczowe znaczenie ma ścisłe przestrzeganie zalecanego dawkowania oraz regularne monitorowanie stężenia leku we krwi (monitorowanie terapeutyczne leków), szczególnie u pacjentów z grup zwiększonego ryzyka.7

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl