Właściwości farmakokinetyczne kwasu traneksamowego

Kwas traneksamowy, substancja czynna leku Exacyl (100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań), wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny, który determinuje jego działanie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę jego właściwości farmakokinetycznych z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji i eliminacji.¹

Wchłanianie kwasu traneksamowego

Po podaniu drogą dożylną w postaci krótkiego wlewu, kwas traneksamowy osiąga maksymalne stężenie w surowicy bardzo szybko. Następnie obserwuje się wielowykładniczy spadek stężenia w osoczu krwi, co wskazuje na złożony proces dystrybucji i eliminacji leku.²

Dystrybucja kwasu traneksamowego

W stężeniach terapeutycznych, kwas traneksamowy charakteryzuje się niskim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym około 3%. Jest to związane przede wszystkim z jego powinowactwem do plazminogenu. Istotne jest, że lek nie wykazuje zdolności wiązania się z albuminami surowicy krwi. Początkowa objętość dystrybucji kwasu traneksamowego wynosi około 9-12 litrów.³

Kwas traneksamowy wykazuje zdolność do przenikania przez barierę łożyskową. W badaniach przeprowadzonych z udziałem 12 ciężarnych kobiet, którym podano dożylnie dawkę 10 mg/kg mc., zaobserwowano stężenia kwasu traneksamowego w surowicy krwi w zakresie 10-53 μg/ml, podczas gdy stężenia we krwi pępowinowej mieściły się w przedziale 4-31 μg/ml.⁴

Charakterystyczną cechą kwasu traneksamowego jest jego szybkie przenikanie do płynu stawowego i błony maziowej. W badaniu z udziałem 17 pacjentów poddawanych operacji kolana, którym podano dożylnie dawkę 10 mg/kg mc., stwierdzono, że stężenie leku w płynach stawowych było porównywalne ze stężeniem obserwowanym w próbkach surowicy.⁵

W innych tkankach i płynach ustrojowych stężenie kwasu traneksamowego jest znacznie niższe w porównaniu do stężenia we krwi. W mleku kobiecym osiąga ono wartość stanowiącą około 1/100 stężenia we krwi, natomiast w płynie mózgowo-rdzeniowym i cieczy wodnistej oka – około 1/10 stężenia we krwi. Kwas traneksamowy został również wykryty w nasieniu, gdzie hamuje aktywność fibrynolityczną, ale nie wpływa na migrację plemników.⁶

Eliminacja kwasu traneksamowego

Kwas traneksamowy jest wydalany z organizmu głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Podstawowym mechanizmem eliminacji nerkowej jest przesączanie kłębuszkowe. Klirens nerkowy leku jest równy klirensowi osoczowemu i wynosi 110-116 ml/min.⁷

Po dożylnym podaniu dawki 10 mg/kg mc., około 90% kwasu traneksamowego jest wydalane w ciągu pierwszych 24 godzin. Okres półtrwania kwasu traneksamowego wynosi około 3 godziny.⁸

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z niewydolnością nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się zwiększone stężenie kwasu traneksamowego w osoczu krwi. Jest to związane z ograniczonym wydalaniem leku przez nerki, co może prowadzić do kumulacji substancji czynnej w organizmie.⁹

Dzieci i młodzież

Przeprowadzono badanie farmakokinetyczne u 21 dzieci w wieku od 2,5 do 8,7 lat (masa ciała od 11,5 do 25,3 kg) poddawanych zabiegom kardiochirurgicznym w krążeniu pozaustrojowym (CPB). Wykazano, że masa ciała jest głównym czynnikiem wpływającym na farmakokinetykę kwasu traneksamowego w populacji pediatrycznej.¹⁰

W zakresie masy ciała badanych pacjentów (10-30 kg) zaobserwowano, że klirens osoczowy zmniejszał się (od 0,95 do 0,72 ml/min/kg mc.) wraz ze wzrostem masy ciała. Równocześnie obserwowano wydłużenie okresu półtrwania w fazie eliminacji (od 10 do 12,6 godzin). Dane te wskazują na istotne różnice w farmakokinetyce kwasu traneksamowego między populacją pediatryczną a dorosłymi.¹¹