Specjalne ostrzeżenia
Exacyl

Kwas traneksamowy (Exacyl, 100 mg/ml) wymaga ścisłego przestrzegania wskazań i powolnego dożylnego podawania; podanie domięśniowe jest przeciwwskazane. W trakcie terapii odnotowano ryzyko drgawek, zwłaszcza po dużych dawkach stosowanych podczas zabiegów pomostowania tętnic wieńcowych (CABG), natomiast przy zalecanych dawkach częstość drgawek jest porównywalna z grupą kontrolną. Możliwe są zaburzenia widzenia, takie jak osłabienie, niewyraźne widzenie i zaburzenia widzenia barwnego, co wymaga przerwania leczenia i regularnych badań okulistycznych (ostrość widzenia, widzenie barwne, dno oka, pole widzenia) przy długotrwałej terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z krwiomoczem z górnych dróg moczowych ze względu na ryzyko niedrożności cewki moczowej spowodowanej skrzepami.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania kwasu traneksamowego

Stosowanie kwasu traneksamowego (Exacyl, 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wymaga ścisłego przestrzegania wskazań i zaleconego sposobu podawania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz niezbędnych środków ostrożności podczas terapii tym lekiem.1

Droga podania i technika wstrzyknięcia

Wstrzyknięcia dożylne kwasu traneksamowego należy wykonywać bardzo powoli. Zabronione jest podawanie leku domięśniowo.2

Ryzyko występowania drgawek

W trakcie leczenia kwasem traneksamowym raportowano przypadki drgawek. Szczególnie istotne są obserwacje dotyczące zabiegów pomostowania tętnic wieńcowych (CABG), podczas których większość przypadków drgawek wystąpiła po dożylnym wstrzyknięciu kwasu traneksamowego w dużych dawkach. Badania wykazały, że przy zastosowaniu zalecanych mniejszych dawek kwasu traneksamowego, częstość występowania drgawek pooperacyjnych jest porównywalna z tą obserwowaną u pacjentów nieotrzymujących leku.3

Zaburzenia widzenia

Podczas terapii kwasem traneksamowym mogą wystąpić zaburzenia widzenia, takie jak:

  • Osłabienie widzenia
  • Niewyraźne widzenie
  • Zaburzenia widzenia kolorów

W przypadku wystąpienia takich objawów należy rozważyć przerwanie leczenia. Przy długotrwałym, ciągłym stosowaniu kwasu traneksamowego w postaci roztworu do wstrzykiwań, zaleca się regularne wykonywanie kompleksowych badań okulistycznych, obejmujących:

  • Ocenę ostrości widzenia
  • Badanie widzenia barwnego
  • Badanie dna oka
  • Ocenę pola widzenia
  • Inne niezbędne badania okulistyczne

W przypadku stwierdzenia patologicznych zmian ocznych, zwłaszcza chorób siatkówki, decyzja o kontynuacji długotrwałej terapii kwasem traneksamowym powinna być podejmowana indywidualnie przez lekarza, po konsultacji ze specjalistą okulistą.4

Krwiomocz z górnych dróg moczowych

Szczególnej uwagi wymaga stosowanie kwasu traneksamowego u pacjentów z krwiomoczem pochodzącym z górnych dróg moczowych. W takich przypadkach istnieje ryzyko niedrożności cewki moczowej spowodowane tworzeniem się skrzepów.5

Ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych

Przed włączeniem terapii kwasem traneksamowym niezbędna jest dokładna ocena czynników ryzyka choroby zakrzepowo-zatorowej. Szczególnej ostrożności wymagają następujące grupy pacjentów:6

  • Pacjenci z chorobami zakrzepowo-zatorowymi w wywiadzie
  • Pacjenci ze zwiększoną częstością występowania zdarzeń zakrzepowo-zatorowych w wywiadzie rodzinnym (pacjenci z dużym ryzykiem trombofilii)

U tych pacjentów kwas traneksamowy w postaci roztworu do wstrzykiwań należy stosować tylko w przypadku wyraźnych wskazań medycznych, po konsultacji z lekarzem specjalizującym się w utrzymywaniu hemostazy oraz pod ścisłym nadzorem medycznym.7

Szczególnej ostrożności wymaga również stosowanie kwasu traneksamowego u pacjentek przyjmujących doustne leki antykoncepcyjne, ze względu na zwiększone ryzyko zakrzepicy.8

Zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC)

Generalnie, u pacjentów z rozsianym zespołem wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) nie zaleca się stosowania kwasu traneksamowego. Jednakże w specyficznych przypadkach terapia może być rozważana.9

Podawanie kwasu traneksamowego powinno być ograniczone do pacjentów, u których dominuje aktywacja układu fibrynolitycznego z ostrymi ciężkimi krwawieniami. Charakterystyczny profil hematologiczny u tych pacjentów obejmuje:10

  • Skrócony czas lizy skrzepu euglobulinowego
  • Wydłużony czas protrombinowy
  • Zmniejszone stężenie fibrynogenu w osoczu
  • Zmniejszone stężenie czynników V i VIII
  • Zmniejszone stężenie plazminogenu, plazminy i alfa-2 makroglobuliny
  • Prawidłowe stężenie P i P-kompleks w osoczu krwi (czynników II, VIII i X)
  • Zwiększone stężenie produktów degradacji fibrynogenu
  • Prawidłowa liczba płytek krwi

Należy podkreślić, że powyższy obraz zakłada, iż podstawowy stan chorobowy nie modyfikuje samodzielnie różnych elementów tego profilu. W takich ostrych przypadkach, pojedyncza dawka 1 g kwasu traneksamowego jest często wystarczająca do opanowania krwawienia.11

Stosowanie kwasu traneksamowego w zespole DIC można rozważać wyłącznie w ośrodkach posiadających odpowiednie zaplecze laboratoryjne hematologiczne oraz możliwość konsultacji specjalistycznej.12

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl