Właściwości farmakokinetyczne leku Diabufor XR

Diabufor XR jest lekiem zawierającym metforminę chlorowodorek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu i dostępnym w trzech dawkach: 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg. Właściwości farmakokinetyczne tego leku charakteryzują się specyficznym profilem wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania, co ma istotne znaczenie dla skuteczności terapeutycznej oraz bezpieczeństwa stosowania.¹

Wchłanianie

Po doustnym podaniu tabletek Diabufor XR o przedłużonym uwalnianiu wchłanianie metforminy jest znacząco opóźnione w porównaniu z tabletkami o natychmiastowym uwalnianiu. Maksymalne stężenie (Cmax) w przypadku tabletek o przedłużonym uwalnianiu osiągane jest po około 7 godzinach (Tmax), podczas gdy dla tabletek o natychmiastowym uwalnianiu Tmax wynosi zaledwie 2,5 godziny.²

W stanie stacjonarnym, zarówno w przypadku produktu o przedłużonym uwalnianiu jak i o natychmiastowym uwalnianiu, Cmax i AUC (pole pod krzywą stężenia leku w czasie) nie wzrastają proporcjonalnie do podanej dawki. Interesujący jest fakt, że wartość AUC po jednorazowym podaniu doustnym 2000 mg metforminy chlorowodorku w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu jest porównywalna do wartości obserwowanej po podaniu 1000 mg metforminy chlorowodorku w tabletkach o natychmiastowym uwalnianiu, stosowanych dwa razy na dobę.³

Zmienność wewnątrzosobnicza parametrów Cmax i AUC metforminy w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu jest porównywalna do zmienności obserwowanej przy podawaniu metforminy w tabletkach o natychmiastowym uwalnianiu.⁴

Wpływ pokarmu na wchłanianie

Przyjmowanie tabletek Diabufor XR o przedłużonym uwalnianiu na czczo powoduje zmniejszenie AUC o 30%, natomiast nie wpływa na Cmax ani Tmax. Skład posiłków nie wykazuje istotnego wpływu na średnie wchłanianie metforminy z produktu o przedłużonym uwalnianiu.⁵

Warto zauważyć, że w przypadku tabletek o mocy 1000 mg, podawanie po posiłku zwiększa AUC aż o 77%, Cmax zwiększa się o 26%, a Tmax wydłuża się nieznacznie, o około 1 godzinę.⁶

Kumulacja leku

Po wielokrotnym podawaniu metforminy chlorowodorku w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach do 2000 mg nie obserwowano kumulacji leku, co stanowi istotną informację z perspektywy bezpieczeństwa długotrwałego stosowania.⁷

Parametry farmakokinetyczne poszczególnych dawek

Dla postaci 750 mg, po jednorazowym podaniu doustnym 1500 mg metforminy (2 tabletki), średnie maksymalne stężenie metforminy w osoczu wynosi 1193 ng/ml i występuje średnio po około 5 godzinach, z zakresem od 4 do 12 godzin.⁸

W przypadku postaci 1000 mg, po jednorazowym podaniu doustnym po posiłku, średnie maksymalne stężenie metforminy w osoczu wynosi 1214 ng/ml i występuje średnio po około 5 godzinach, z zakresem od 4 do 10 godzin.⁹

Biorównoważność

Badania biorównoważności wykazały, że:

• Metformina w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu 750 mg, w dawce 1500 mg (2 tabletki) jest biorównoważna z dawką 1500 mg metforminy w postaci 3 tabletek o przedłużonym uwalnianiu 500 mg pod względem Cmax i AUC, zarówno na czczo jak i po posiłku.¹⁰
• Metformina w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu 1000 mg jest biorównoważna z dawką 1000 mg metforminy w postaci 2 tabletek o przedłużonym uwalnianiu 500 mg pod względem Cmax i AUC, zarówno na czczo jak i po posiłku.¹¹

Dystrybucja

Metformina w nieznacznym stopniu wiąże się z białkami osocza, co może mieć znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji lekowych. Lek przenika do erytrocytów, które stanowią prawdopodobnie drugi kompartment dystrybucji. Maksymalne stężenie leku we krwi jest mniejsze niż w osoczu i występuje w zbliżonym czasie. Średnia objętość dystrybucji (Vd) metforminy jest zróżnicowana i wynosi od 63 do 276 litrów.¹²

Metabolizm

Metformina jest wydalana z moczem w postaci niezmienionej. U ludzi nie zidentyfikowano żadnych metabolitów metforminy, co oznacza, że lek ten nie podlega istotnym przemianom metabolicznym w organizmie.¹³

Wydalanie

Klirens nerkowy metforminy jest większy niż 400 ml/min, co świadczy o tym, że metformina jest wydalana zarówno w wyniku przesączania kłębuszkowego, jak i wydzielania kanalikowego. Po podaniu doustnym rzeczywisty okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji wynosi około 6,5 godziny.¹⁴

Wpływ niewydolności nerek na parametry farmakokinetyczne

W przypadku zaburzeń czynności nerek klirens nerkowy metforminy ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do klirensu kreatyniny, co prowadzi do wydłużenia okresu półtrwania w fazie eliminacji. Konsekwencją tego jest zwiększenie stężenia metforminy w osoczu, co może mieć istotne implikacje kliniczne.¹⁵

Dane dotyczące pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek są niewystarczające, co utrudnia wiarygodne oszacowanie ogólnoustrojowej ekspozycji na metforminę w tej grupie w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością nerek. W związku z tym dostosowanie dawki należy rozważyć indywidualnie, biorąc pod uwagę skuteczność kliniczną oraz tolerancję leku.¹⁶

Parametry farmakokinetyczne metforminy w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu