Właściwości farmakokinetyczne tadalafilu

Tadalafil, substancja czynna preparatu Adalift, wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego profil działania w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania leku, wraz z informacjami dotyczącymi specyficznych grup pacjentów.

Wchłanianie

Tadalafil charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po upływie 2 godzin od momentu przyjęcia leku. Nie określono dotychczas bezwzględnej dostępności biologicznej tadalafilu podawanego drogą doustną. Istotne jest, że obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym nie wpływa na szybkość ani stopień wchłaniania substancji czynnej, co oznacza, że preparat może być przyjmowany niezależnie od posiłków. Również pora dnia (rano czy wieczorem) nie wykazuje klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę wchłaniania tadalafilu.¹

Dystrybucja

Po wchłonięciu tadalafil ulega szerokiej dystrybucji w tkankach organizmu, o czym świadczy średnia objętość dystrybucji wynosząca około 63 litrów. W stężeniach terapeutycznych aż 94% tadalafilu w osoczu wiąże się z białkami osoczowymi. Co istotne, zaburzenia czynności nerek nie wpływają na stopień tego wiązania. Badania wykazały również, że ilość substancji czynnej przenikającej do nasienia u zdrowych osób jest minimalna i wynosi mniej niż 0,0005% podanej dawki.²

Metabolizm

Tadalafil podlega procesom metabolicznym głównie za pośrednictwem izoenzymu CYP3A4 cytochromu P450. Głównym metabolitem wykrywanym w krwioobiegu jest glukuronian metylokatecholu. Metabolit ten wykazuje znacznie słabsze działanie na fosfodiesterazę typu 5 (PDE5) – co najmniej 13 000 razy słabsze niż związek macierzysty. W związku z tym, przy obserwowanych stężeniach tego metabolitu, nie przypisuje się mu istotnej aktywności klinicznej.³

Wydalanie

U osób zdrowych średni klirens tadalafilu po podaniu doustnym wynosi 2,5 l/godzinę. Lek charakteryzuje się stosunkowo długim okresem półtrwania, który u zdrowych osób wynosi średnio 17,5 godziny. Tadalafil jest wydalany głównie w postaci nieaktywnych metabolitów, przy czym dominującą drogą eliminacji jest wydalanie z kałem (około 61% dawki), natomiast z moczem wydalane jest około 36% dawki.⁴

Liniowość parametrów farmakokinetycznych

Farmakokinetyka tadalafilu u zdrowych osób wykazuje liniowość zarówno względem dawki, jak i czasu. W zakresie dawek od 2,5 do 20 mg ekspozycja na lek, mierzona jako pole pod krzywą stężenia w funkcji czasu (AUC), zwiększa się proporcjonalnie do dawki. Stan stacjonarny tadalafilu w osoczu jest osiągany w ciągu 5 dni przy schemacie dawkowania raz na dobę. Warto podkreślić, że farmakokinetyka tego leku określona w ujęciu populacyjnym u pacjentów z zaburzeniami erekcji jest analogiczna do farmakokinetyki u osób bez tego typu zaburzeń.⁵

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób w wieku podeszłym (65 lat lub starszych) obserwuje się zmniejszony klirens tadalafilu po podaniu doustnym w porównaniu z młodszymi grupami wiekowymi. Skutkuje to zwiększeniem ekspozycji na lek (AUC) o około 25% w stosunku do osób zdrowych w wieku od 19 do 45 lat. Należy jednak podkreślić, że efekt ten nie ma istotnego znaczenia klinicznego i nie implikuje konieczności modyfikacji dawkowania leku u pacjentów w podeszłym wieku.⁶

Pacjenci z niewydolnością nerek

Badania farmakologiczne wykazały, że u pacjentów z różnym stopniem niewydolności nerek farmakokinetyka tadalafilu ulega istotnym zmianom:

• U osób z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny od 51 do 80 ml/min) ekspozycja na tadalafil (AUC) jest dwukrotnie większa niż u osób zdrowych.
• Podobny, dwukrotny wzrost ekspozycji obserwuje się u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 31 do 50 ml/min).
• U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek poddawanych hemodializie również stwierdza się dwukrotne zwiększenie ekspozycji na lek, przy czym stężenie maksymalne (Cmax) jest o 41% wyższe niż u osób zdrowych.

Co istotne, procedura hemodializy w nieistotnym stopniu wpływa na eliminację tadalafilu z organizmu.⁷

Pacjenci z niewydolnością wątroby

W przypadku łagodnych lub umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby (klasa A i B w skali Child-Pugh) ekspozycja na tadalafil (AUC) po podaniu dawki 10 mg jest porównywalna z ekspozycją obserwowaną u osób zdrowych. Należy jednak zwrócić uwagę, że dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C w skali Child-Pugh) są ograniczone. Dodatkowo, brak jest badań oceniających farmakokinetykę tadalafilu stosowanego w schemacie raz na dobę u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. Z tego względu lekarz przepisujący lek powinien przeprowadzić dokładną ocenę stosunku korzyści do ryzyka przed zaleceniem tadalafilu w tej grupie pacjentów.⁸

Pacjenci chorzy na cukrzycę

U pacjentów chorych na cukrzycę obserwuje się zmniejszoną ekspozycję na tadalafil (AUC) o około 19% w porównaniu z osobami zdrowymi. Ta różnica w ekspozycji jest jednak na tyle niewielka, że nie wymaga modyfikacji dawkowania leku w tej grupie pacjentów.⁹