Właściwości farmakokinetyczne
Aurex 20 20 mg

Właściwości farmakokinetyczne cytalopramu

Właściwości farmakokinetyczne leku opisują jego losy w organizmie pacjenta, począwszy od wchłaniania, przez dystrybucję, metabolizm, aż po wydalanie. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę właściwości farmakokinetycznych cytalopramu, substancji czynnej preparatu Aurex 20 i Aurex 40.¹

Wchłanianie

Cytalopram charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest średnio po 4 godzinach, przy czym zakres ten może wahać się od 1 do 7 godzin, co wskazuje na indywidualne różnice w farmakokinetyce. Istotną informacją kliniczną jest fakt, że spożycie pokarmu nie wpływa na proces wchłaniania substancji czynnej, co ułatwia stosowanie leku niezależnie od posiłków. Dostępność biologiczna po podaniu doustnym jest wysoka i wynosi około 80%.²

Dystrybucja

Objętość dystrybucji cytalopramu wynosi od 12 do 17 l/kg, co świadczy o jego szerokim rozprzestrzenianiu się w tkankach organizmu. Zarówno cytalopram, jak i jego metabolity, wykazują umiarkowane wiązanie z białkami osocza – poniżej 80%. Taki poziom wiązania z białkami osocza zmniejsza ryzyko interakcji wypierania leku z połączeń białkowych przez inne substancje lecznicze.³

Metabolizm

Cytalopram podlega biotransformacji w organizmie, w wyniku której powstają zarówno aktywne, jak i nieaktywne metabolity. Do aktywnych metabolitów należą:

• demetylocytalopram
• didemetylocytalopram
• N-tlenek cytalopramu

Wszystkie wymienione aktywne metabolity zachowują właściwości inhibitora wychwytu zwrotnego serotoniny, podobnie jak lek macierzysty, jednak ich siła działania jest znacznie słabsza. Dodatkowo powstaje nieaktywny metabolit – deaminowana pochodna kwasu propionowego, który nie przyczynia się do efektu terapeutycznego.⁴

Wydalanie

Okres półtrwania cytalopramu w osoczu wynosi około 1,5 doby, co umożliwia stosowanie leku w schemacie dawkowania raz na dobę. Po podaniu doustnym osoczowy klirens cytalopramu wynosi około 0,4 l/min. Cytalopram jest eliminowany z organizmu głównie przez wątrobę (85% dawki), natomiast pozostałe 15% dawki wydalane jest przez nerki. Warto zaznaczyć, że od 12 do 23% podanej dawki wydala się w moczu w niezmienionej postaci. Klirens wątrobowy wynosi około 0,3 l/min, a klirens nerkowy mieści się w zakresie od 0,05 do 0,08 l/min.⁵

Farmakokinetyka liniowa i stan stacjonarny

Farmakokinetyka cytalopramu ma charakter liniowy, co oznacza, że stężenie leku w osoczu jest proporcjonalne do podanej dawki. Stan stacjonarny stężenia cytalopramu w osoczu osiągany jest po 1 do 2 tygodni regularnego stosowania leku. Po podaniu doustnym 40 mg cytalopramu na dobę średnie stężenie leku w osoczu wynosi 300 nmol/l, przy czym obserwuje się znaczną zmienność międzyosobniczą (zakres od 165 do 405 nmol/l). Istotną informacją kliniczną jest brak wyraźnej zależności między stężeniem cytalopramu w osoczu a jego działaniem leczniczym lub występowaniem działań niepożądanych, co zmniejsza potrzebę rutynowego monitorowania stężeń leku.⁶

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się wolniejszą przemianę materii, co bezpośrednio przekłada się na parametry farmakokinetyczne cytalopramu. W tej grupie wiekowej dochodzi do wydłużenia okresu półtrwania leku oraz zmniejszenia jego klirensu. Zjawiska te mogą prowadzić do zwiększonego stężenia leku w osoczu przy standardowym dawkowaniu, co może wymagać dostosowania dawki u tych pacjentów.⁷

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Eliminacja cytalopramu przebiega wolniej u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby. W tej grupie obserwuje się istotne zmiany parametrów farmakokinetycznych – okres półtrwania leku oraz jego stężenie w osoczu zwiększają się dwukrotnie w porównaniu z osobami z prawidłową czynnością wątroby. Ze względu na fakt, że wątroba jest głównym narządem odpowiedzialnym za metabolizm cytalopramu (85% dawki), pacjenci z zaburzeniami jej funkcji wymagają szczególnej uwagi i prawdopodobnie redukcji dawki leku.⁸

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek obserwuje się nieco wolniejsze wydalanie nerkowe cytalopramu, jednak nie ma to istotnego wpływu na całościowe właściwości farmakokinetyczne leku. Wynika to z faktu, że nerki odpowiadają jedynie za 15% eliminacji cytalopramu. Natomiast brak jest dostępnych danych dotyczących stosowania leku u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (z klirensem kreatyniny mniejszym niż 20 ml/min), co stanowi ograniczenie w stosowaniu cytalopramu w tej grupie pacjentów.⁹