Działania niepożądane
Aurex 20 20 mg
Podczas terapii cytalopramem (Aurex 20) działania niepożądane mają przeważnie łagodny i przemijający charakter, z największym nasileniem w pierwszych 1-2 tygodniach leczenia. Objawy takie jak nasilone pocenie się, suchość w jamie ustnej, bezsenność, senność, biegunka, nudności i zmęczenie wykazują zależność od dawki. Istotne jest monitorowanie pacjentów pod kątem myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza na początku terapii. U pacjentów, zwłaszcza kobiet, osób z hipokaliemią, wydłużeniem odstępu QT lub chorobami serca, odnotowano ryzyko wydłużenia odstępu QT oraz komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes. Epidemiologicznie u osób powyżej 50. roku życia stosujących SSRI, w tym cytalopram, obserwuje się zwiększone ryzyko złamań kości. Nagłe przerwanie leczenia może wywołać objawy odstawienia, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenie, splątanie, potliwość, ból głowy, biegunka i kołatanie serca, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.
- Działania niepożądane leku Aurex 20
- Zależność działań niepożądanych od dawki
- Klasyfikacja działań niepożądanych
- Specyficzne działania niepożądane o szczególnym znaczeniu klinicznym
- Objawy odstawienia
- Tabela działań niepożądanych leku Aurex 20
- Szczególne populacje pacjentów i związane z nimi ryzyko
- Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Aurex 20
Podczas terapii cytalopramem w postaci bromowodorku (Aurex 20) obserwowane działania niepożądane mają zazwyczaj charakter łagodny i przemijający. Ich największe nasilenie przypada zwykle na pierwszy lub dwa pierwsze tygodnie leczenia, po czym ulegają stopniowemu złagodzeniu w miarę kontynuacji terapii. 1
Zależność działań niepożądanych od dawki
W przypadku leku Aurex 20 zaobserwowano wyraźną korelację między dawkowaniem a występowaniem określonych objawów niepożądanych. Do działań niepożądanych wykazujących zależność od dawki należą: nasilone pocenie się, suchość w jamie ustnej, bezsenność, senność, biegunka, nudności i uczucie zmęczenia. 2
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane występujące podczas leczenia cytalopramem zostały sklasyfikowane zgodnie z terminologią MedDRA (poziom PT – Preferred Term Level) i uszeregowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych). 3
Specyficzne działania niepożądane o szczególnym znaczeniu klinicznym
Podczas terapii Aurex 20 opisywano przypadki myśli i zachowań samobójczych, które mogły występować zarówno w trakcie leczenia, jak i krótko po jego zakończeniu. Konieczne jest odpowiednie monitorowanie pacjentów pod tym kątem, szczególnie w początkowej fazie leczenia. 4
U pacjentów leczonych cytalopramem odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QT oraz komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym niebezpiecznych zaburzeń typu torsade de pointes (częstoskurcz komorowy wielokształtny). Problemy te dotyczą głównie kobiet, pacjentów z hipokaliemią, osób z już istniejącym wydłużeniem odstępu QT lub pacjentów z innymi chorobami serca. 5
Badania epidemiologiczne przeprowadzone głównie u osób po 50 roku życia wykazały zwiększone ryzyko złamań kości u pacjentów przyjmujących selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), w tym cytalopram. Mechanizm powodujący to zwiększone ryzyko nie został dotychczas w pełni wyjaśniony. 6
Objawy odstawienia
Przerwanie leczenia cytalopramem, szczególnie gdy następuje nagle, często prowadzi do wystąpienia objawów odstawienia. Do najczęstszych należą:
- zawroty głowy
- zaburzenia czucia (w tym parestezje)
- zaburzenia snu (bezsenność, intensywne marzenia senne)
- pobudzenie lub lęk
- nudności i/lub wymioty
- drżenie
- splątanie
- pocenie się
- ból głowy
- biegunka
- kołatanie serca
- chwiejność emocjonalna
- drażliwość
- zaburzenia widzenia
Większość z tych objawów ma przebieg łagodny i ustępuje samoistnie, jednak u niektórych pacjentów mogą one być poważne lub przedłużać się. Dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki cytalopramu przed zakończeniem leczenia. 7
Tabela działań niepożądanych leku Aurex 20
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Częstość nieznana | Małopłytkowość | Zmniejszona liczba płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Częstość nieznana | Nadwrażliwość, reakcja anafilaktyczna | Poważne, potencjalnie zagrażające życiu reakcje alergiczne |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Częstość nieznana | Nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego | Może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Zmniejszenie łaknienia, zmniejszenie masy ciała | Obniżenie apetytu i związany z tym spadek wagi |
| Niezbyt często | Zwiększenie łaknienia, zwiększenie masy ciała | Wzrost apetytu i związany z tym przyrost wagi | |
| Rzadko | Hiponatremia | Obniżenie poziomu sodu we krwi, może prowadzić do zaburzeń neurologicznych | |
| Częstość nieznana | Hipokaliemia | Obniżenie poziomu potasu we krwi, zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca | |
| Zaburzenia psychiczne | Bardzo często | Zaburzenia snu | Różne problemy ze snem, od trudności z zasypianiem po płytki sen |
| Często | Pobudzenie, osłabione libido, lęk, nerwowość, stan splątania, zaburzenia orgazmu (u kobiet), nietypowe marzenia senne, apatia | Szereg zmian w funkcjonowaniu psychicznym, od niepokoju po obojętność | |
| Niezbyt często | Agresja, depersonalizacja, omamy, mania, zwiększone libido | Poważniejsze zmiany funkcjonowania psychicznego, w tym poczucie odłączenia od własnego ja | |
| Częstość nieznana | Napady paniki, bruksizm, niepokój ruchowy, myśli samobójcze, zachowania samobójcze | Potencjalnie niebezpieczne objawy wymagające natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Senność, bezsenność, ból głowy | Najczęstsze objawy ze strony układu nerwowego |
| Często | Drżenie, parestezje, zawroty głowy, zaburzenia uwagi, migrena, niepamięć | Różnorodne objawy neurologiczne mogące wpływać na codzienne funkcjonowanie | |
| Niezbyt często | Omdlenie | Utrata przytomności, zwykle krótkotrwała | |
| Rzadko | Drgawki grand mal, dyskinezy, zaburzenia smaku | Poważne objawy neurologiczne, w tym napady drgawkowe | |
| Częstość nieznana | Drgawki, zespół serotoninowy, zaburzenia pozapiramidowe, akatyzja, zaburzenia ruchu | Potencjalnie zagrażające życiu stany (zespół serotoninowy) oraz różne zaburzenia ruchowe | |
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Rozszerzenie źrenic | Może prowadzić do ostrej jaskry z wąskim kątem przesączania |
| Częstość nieznana | Zaburzenia widzenia | Różne problemy z widzeniem, od niewyraźnego widzenia po podwójne widzenie | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Często | Szum w uszach | Słyszenie dźwięków, które nie mają źródła zewnętrznego |
| Zaburzenia serca | Często | Kołatanie serca | Odczucie nierównego lub przyspieszonego bicia serca |
| Niezbyt często | Bradykardia, tachykardia | Odpowiednio: zbyt wolna lub zbyt szybka praca serca | |
| Częstość nieznana | Wydłużenie odstępu QT w EKG, komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym typu torsade de pointes | Poważne, potencjalnie zagrażające życiu zaburzenia pracy serca | |
| Zaburzenia naczyniowe | Rzadko | Krwawienie | Krwawienia z różnych części ciała |
| Częstość nieznana | Niedociśnienie ortostatyczne | Spadek ciśnienia krwi po przyjęciu pozycji stojącej | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Ziewanie, zapalenie błony śluzowej nosa | Męczące, nawracające ziewanie; objawy podobne do przeziębienia |
| Rzadko | Kaszel | Uporczywy kaszel bez innych objawów infekcji | |
| Częstość nieznana | Krwawienie z nosa | Krwotok z nosa, zwykle samoograniczający się | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Suchość w jamie ustnej, nudności | Najbardziej powszechne objawy ze strony przewodu pokarmowego |
| Często | Biegunka, wymioty, zaparcie, niestrawność, ból brzucha, wzdęcia, nadmierne wydzielanie śliny | Szereg dolegliwości trawiennych wpływających na komfort życia | |
| Częstość nieznana | Krwawienie z przewodu pokarmowego (w tym krwotok odbytniczy) | Poważne powikłanie wymagające natychmiastowej pomocy medycznej | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Rzadko | Zapalenie wątroby | Stan zapalny wątroby mogący powodować jej uszkodzenie |
| Częstość nieznana | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Laboratoryjne wykładniki dysfunkcji wątroby | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo często | Nasilone pocenie się | Nadmierna potliwość, zwłaszcza w nocy |
| Często | Świąd | Uporczywe swędzenie skóry | |
| Niezbyt często | Pokrzywka, łysienie, wysypka, plamica, reakcja nadwrażliwości na światło | Różne zmiany skórne, od wysypki po zwiększoną wrażliwość na światło słoneczne | |
| Częstość nieznana | Wybroczyny, obrzęk naczynioruchowy | Drobne wylewy krwi pod skórą; obrzęk zagrażający życiu, zwłaszcza jeśli obejmuje drogi oddechowe | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Ból mięśni, ból stawów | Dolegliwości bólowe mogące ograniczać aktywność fizyczną |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Zatrzymanie moczu | Trudności z oddawaniem moczu lub całkowity brak możliwości mikcji |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Impotencja, zaburzenia wytrysku | Zaburzenia funkcji seksualnych u mężczyzn |
| Niezbyt często | U kobiet: nadmierne krwawienie | Obfitsze niż zwykle krwawienia miesiączkowe | |
| Częstość nieznana | U kobiet: plamienie międzymiesiączkowe, krwotok poporodowy | Nieregularne krwawienia między miesiączkami; zwiększone ryzyko krwawienia po porodzie | |
| Częstość nieznana | U mężczyzn: priapizm, mlekotok | Bolesny, długotrwały wzwód; nieprawidłowe wydzielanie mleka u mężczyzn | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Bardzo często | Astenia | Ogólne osłabienie, zmniejszenie siły |
| Często | Uczucie zmęczenia | Przewlekłe zmęczenie, brak energii | |
| Niezbyt często | Obrzęk | Gromadzenie się płynu w tkankach, zwykle kończyn | |
| Rzadko | Gorączka, złe samopoczucie | Podwyższona temperatura ciała; ogólne złe samopoczucie |
Szczególne populacje pacjentów i związane z nimi ryzyko
Ryzyko sercowo-naczyniowe
Szczególnej uwagi wymagają pacjenci ze skłonnością do zaburzeń rytmu serca. Wydłużenie odstępu QT oraz komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym groźny dla życia częstoskurcz typu torsade de pointes, obserwowano najczęściej u:
- kobiet
- pacjentów z hipokaliemią
- osób z istniejącym już wydłużeniem odstępu QT
- pacjentów z innymi chorobami serca
U tych grup pacjentów stosowanie cytalopramu może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem poważnych powikłań kardiologicznych. 8
Ryzyko krwawień
U kobiet w okresie poporodowym stosowanie cytalopramu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem krwotoku poporodowego. Podobnie, u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia lub przyjmujących leki przeciwkrzepliwe należy zachować szczególną ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia krwawień, w tym krwawień z przewodu pokarmowego. 9
Ryzyko złamań kości
Zwiększone ryzyko złamań kości dotyczy głównie pacjentów powyżej 50 roku życia stosujących SSRI lub trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne. Mechanizm powstawania tego ryzyka nie został dotychczas w pełni wyjaśniony, jednak może być związany z wpływem serotoniny na metabolizm kości. 10
Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
W przypadku wystąpienia działań niepożądanych leku Aurex 20 zaleca się ich zgłaszanie. Jest to istotne dla stałego monitorowania stosunku korzyści do ryzyka stosowania cytalopramu. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego. 11
W przypadku objawów zagrażających życiu, takich jak zespół serotoninowy, reakcje anafilaktyczne lub ciężkie zaburzenia rytmu serca, konieczna jest natychmiastowa interwencja medyczna. Przy mniej poważnych działaniach niepożądanych należy rozważyć korzyści z kontynuowania terapii w stosunku do nasilenia objawów i ich wpływu na jakość życia pacjenta. 12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania