Przeciwwskazania stosowania
Drospirenon

Przeciwwskazania stosowania drospirenonu. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Drospirenon jest substancją czynną stosowaną głównie w złożonych hormonalnych środkach antykoncepcyjnych oraz w hormonalnej terapii zastępczej. Ze względu na jego specyficzne właściwości farmakologiczne i potencjalne działania niepożądane, istnieje szereg sytuacji klinicznych, w których stosowanie preparatów zawierających drospirenon jest przeciwwskazane. Lekarz powinien dokładnie ocenić obecność tych przeciwwskazań przed zaleceniem preparatów zawierających drospirenon.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania drospirenonu jest nadwrażliwość na tę substancję czynną lub którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. W przypadku preparatów zawierających drospirenon, które zawierają także lecytynę sojową (np. Teenia, Midiana, Daylette), przeciwwskazane jest również stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na orzeszki ziemne lub soję.²³

Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe żylne

Jednym z najważniejszych przeciwwskazań do stosowania drospirenonu jest występowanie lub ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Preparaty zawierające drospirenon nie powinny być stosowane w następujących przypadkach:⁴

• Czynna żylna choroba zakrzepowo-zatorowa leczona przeciwzakrzepowymi produktami leczniczymi
• Przebyta żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (np. zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna)
• Znana dziedziczna lub nabyta predyspozycja do występowania żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, jak:
  • Oporność na aktywowane białko C (w tym czynnik V Leiden)
  • Niedobór antytrombiny III
  • Niedobór białka C
  • Niedobór białka S
• Rozległy zabieg operacyjny związany z długotrwałym unieruchomieniem
• Wysokie ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej wskutek występowania wielu czynników ryzyka

⁵

Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe tętnicze

Podobnie jak w przypadku żylnych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, drospirenon jest przeciwwskazany u pacjentów z występowaniem lub ryzykiem tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych (ATE), takich jak:⁶

• Czynne tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe (np. zawał mięśnia sercowego) lub objawy prodromalne (np. dławica piersiowa)
• Choroby naczyń mózgowych – czynny udar, przebyty udar lub objawy prodromalne w wywiadzie (np. przemijający napad niedokrwienny, TIA)
• Stwierdzona dziedziczna lub nabyta skłonność do występowania tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, jak:
  • Hiperhomocysteinemia
  • Obecność przeciwciał antyfosfolipidowych (przeciwciała antykardiolipinowe, antykoagulant toczniowy)
• Migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi w wywiadzie
• Wysokie ryzyko zaburzeń zakrzepowo-zatorowych tętnic z powodu występowania wielu czynników ryzyka lub występowania jednego z poważnych czynników ryzyka, takich jak:
  • Cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi
  • Ciężkie nadciśnienie tętnicze
  • Ciężka dyslipoproteinemia

⁷⁸

Choroby wątroby

Drospirenon jest przeciwwskazany u pacjentów z:⁹

• Ciężką chorobą wątroby obecnie lub w wywiadzie, do czasu powrotu wyników prób czynnościowych wątroby do wartości prawidłowych
• Obecnymi lub przebytymi nowotworami wątroby (łagodnymi lub złośliwymi)

¹⁰

Nowotwory zależne od hormonów płciowych

Stosowanie drospirenonu jest przeciwwskazane u pacjentów z:¹¹

• Podejrzeniem obecności lub obecnością nowotworów złośliwych zależnych od hormonów płciowych (np. nowotwory narządów płciowych lub piersi)

W przypadku preparatów zawierających drospirenon stosowanych w hormonalnej terapii zastępczej (np. Angeliq, Klimedix), dodatkowo przeciwwskazane jest stosowanie u pacjentek z:¹²

• Rakiem piersi w wywiadzie, rozpoznanym lub podejrzewanym
• Znanymi lub podejrzewanymi złośliwymi nowotworami estrogenozależnymi (np. rak błony śluzowej trzonu macicy)
• Nieleczoną hiperplazją błony śluzowej trzonu macicy

¹³

Zaburzenia czynności nerek

Drospirenon jest przeciwwskazany u pacjentów z:¹⁴

• Ciężką lub ostrą niewydolnością nerek

Jest to istotne przeciwwskazanie, ponieważ drospirenon ma właściwości przeciwmineralokortykoidowe i może powodować zwiększenie stężenia potasu w surowicy.¹⁵

Krwawienie z dróg rodnych o nieustalonej etiologii

Stosowanie drospirenonu jest przeciwwskazane u pacjentek z:¹⁶

• Krwawieniem z dróg rodnych o nieustalonej etiologii

Interakcje lekowe – specyficzne przeciwwskazania

Preparaty zawierające drospirenon są przeciwwskazane do jednoczesnego stosowania z pewnymi lekami przeciwwirusowymi, wykorzystywanymi w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C:¹⁷

• Produkty lecznicze zawierające ombitaswir/parytaprewir/rytonawir i dazabuwir
• Produkty lecznicze zawierające glekaprewir/pibrentaswir
• Produkty lecznicze zawierające sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir

¹⁸

Specyficzne przeciwwskazania dla Slinda (drospirenon w monoterapii)

W przypadku preparatu Slinda, który zawiera wyłącznie drospirenon (bez estrogenu), lista przeciwwskazań jest nieco krótsza, obejmuje jednak:¹⁹

• Czynną żylną chorobę zakrzepowo-zatorową
• Ciężką lub ostrą niewydolność nerek
• Istniejącą obecnie lub przebytą w przeszłości ciężką chorobę wątroby, do czasu powrotu parametrów czynności wątroby do wartości prawidłowych
• Obecność lub podejrzenie obecności nowotworów złośliwych zależnych od hormonów płciowych
• Krwawienie z dróg rodnych o nieznanej przyczynie

²⁰

Porfiria

Preparaty zawierające drospirenon stosowane w hormonalnej terapii zastępczej (np. Angeliq, Klimedix) są przeciwwskazane u pacjentów z porfirią.²¹²²

Podsumowanie przeciwwskazań do stosowania drospirenonu

Ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym zakrzepowo-zatorowych, stosowanie drospirenonu jest przeciwwskazane w szeregu sytuacji klinicznych. Lekarz rozważający zalecenie preparatu zawierającego drospirenon powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad w kierunku obecności przeciwwskazań, w szczególności dotyczących czynników ryzyka chorób zakrzepowo-zatorowych żylnych i tętniczych, chorób wątroby, nowotworów hormonozależnych oraz niewydolności nerek.²³

Jeśli którekolwiek z przeciwwskazań wystąpi po raz pierwszy podczas stosowania drospirenonu, należy natychmiast przerwać jego przyjmowanie i zastosować alternatywną metodę antykoncepcji lub terapii, w zależności od wskazania, dla którego stosowano preparat zawierający drospirenon.²⁴