Dawkowanie i sposób podawania
Drospirenon
Drospirenon jest stosowany w antykoncepcji hormonalnej oraz hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) w różnych dawkach i schematach dawkowania. W antykoncepcji złożonej łączy się go z etynyloestradiolem w dawkach 3 mg drospirenonu z 0,03 mg lub 0,02 mg etynyloestradiolu, stosując schematy 21+7 (21 dni tabletek aktywnych, 7 dni przerwy) lub 24+4 (24 dni tabletek aktywnych, 4 dni placebo). W HTZ preparaty zawierają 2 mg drospirenonu i 1 mg estradiolu, podawane w schemacie ciągłym bez przerw. Antykoncepcja progestagenowa z drospirenonem (Slinda) stosuje 4 mg drospirenonu w schemacie 24+4. Zalecenia dotyczące rozpoczęcia terapii różnią się w zależności od poprzedniego stosowania antykoncepcji lub HTZ oraz sytuacji klinicznej pacjentki (np. po porodzie, poronieniu). Pominięcie dawki wymaga postępowania zależnego od czasu opóźnienia i tygodnia cyklu, z koniecznością stosowania dodatkowych metod mechanicznych antykoncepcji w określonych sytuacjach.
- Dawkowanie i sposób podawania drospirenonu
- Dawkowanie w antykoncepcji hormonalnej
- Schematy dawkowania w antykoncepcji
- Dawkowanie w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ)
- Dawkowanie w antykoncepcji progestagenowej
- Szczegółowa tabela dawkowania drospirenonu
- Rozpoczęcie stosowania preparatów zawierających drospirenon
- Postępowanie w przypadku pominięcia tabletek
- Antykoncepcja hormonalna (schemat 21+7)
- Antykoncepcja hormonalna (schemat 24+4)
- Hormonalna terapia zastępcza
- Antykoncepcja progestagenowa
- Postępowanie podczas zaburzeń żołądkowo-jelitowych
- Dodatkowe zalecenia dotyczące dawkowania drospirenonu
Dawkowanie i sposób podawania drospirenonu
Drospirenon jest substancją czynną stosowaną w różnych preparatach hormonalnych, głównie w antykoncepcji hormonalnej oraz w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ). Dawkowanie i sposób podawania różnią się w zależności od wskazania, rodzaju preparatu oraz schematu stosowania.1
Dawkowanie w antykoncepcji hormonalnej
W antykoncepcji hormonalnej drospirenon występuje w połączeniu z etynyloestradiolem, najczęściej w dwóch różnych dawkach:2
- Tabletki zawierające 3 mg drospirenonu i 0,03 mg etynyloestradiolu3
- Tabletki zawierające 3 mg drospirenonu i 0,02 mg etynyloestradiolu4
Schematy dawkowania w antykoncepcji
W przypadku tabletek antykoncepcyjnych zawierających drospirenon, dostępne są dwa główne schematy dawkowania:5
- Schemat 21+7: Przyjmowanie 21 tabletek zawierających substancje czynne, a następnie 7-dniowa przerwa, podczas której zwykle występuje krwawienie z odstawienia.6
- Schemat 24+4: Przyjmowanie 24 tabletek zawierających substancje czynne, a następnie 4 tabletki placebo (niezawierające substancji czynnych).7 8
Dawkowanie w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ)
W HTZ drospirenon stosowany jest w połączeniu z estradiolem:9
- Preparat Angeliq zawierający 1 mg estradiolu i 2 mg drospirenonu10
- Preparat Klimedix zawierający 1 mg estradiolu i 2 mg drospirenonu11
W hormonalnej terapii zastępczej stosuje się schemat ciągły – jedna tabletka dziennie bez przerw.12
Dawkowanie w antykoncepcji progestagenowej
Nowszym zastosowaniem drospirenonu jest antykoncepcja zawierająca wyłącznie progestagen, bez etynyloestradiolu:13
- Preparat Slinda zawierający 4 mg drospirenonu14
W tym przypadku stosuje się schemat 24+4: 24 tabletki zawierające 4 mg drospirenonu, a następnie 4 tabletki placebo.15
Szczegółowa tabela dawkowania drospirenonu
| Wskazanie | Preparat | Skład | Schemat dawkowania | Sposób podawania |
|---|---|---|---|---|
| Antykoncepcja hormonalna złożona | Yasmin, Midiana, Lesine, Drosfemine forte, Axia Forte Plus, Sidretella 30, Varel | 3 mg drospirenonu + 0,03 mg etynyloestradiolu | 21+7: 21 dni tabletki aktywne, następnie 7 dni przerwy | Doustnie, 1 tabletka dziennie o stałej porze, popijając wodą |
| Yasminelle, Lesinelle, Axia, Naraya, Sidretella 20, Hastina 21, Teenia | 3 mg drospirenonu + 0,02 mg etynyloestradiolu | 21+7: 21 dni tabletki aktywne, następnie 7 dni przerwy | Doustnie, 1 tabletka dziennie o stałej porze, popijając wodą | |
| Antykoncepcja hormonalna złożona (bez przerwy) | Vibin, Axia Forte Plus | 3 mg drospirenonu + 0,03 mg etynyloestradiolu | 24+4: 24 dni tabletki aktywne, następnie 4 dni tabletki placebo | Doustnie, 1 tabletka dziennie o stałej porze, popijając wodą |
| Yaz, Drosfemine, Lesiplus, Naraya Plus, Varenelle, Vibin mini, Vixpo, Daylette, MYWY | 3 mg drospirenonu + 0,02 mg etynyloestradiolu | 24+4: 24 dni tabletki aktywne, następnie 4 dni tabletki placebo | Doustnie, 1 tabletka dziennie o stałej porze, popijając wodą | |
| Antykoncepcja progestagenowa | Slinda | 4 mg drospirenonu | 24+4: 24 dni tabletki aktywne, następnie 4 dni tabletki placebo | Doustnie, 1 tabletka dziennie o stałej porze, popijając wodą |
| Hormonalna terapia zastępcza | Angeliq, Klimedix | 2 mg drospirenonu + 1 mg estradiolu | Ciągłe leczenie: 28 dni tabletki aktywne, bez przerwy między opakowaniami | Doustnie, 1 tabletka dziennie o stałej porze, popijając wodą |
Rozpoczęcie stosowania preparatów zawierających drospirenon
Antykoncepcja hormonalna
Sposób rozpoczęcia przyjmowania tabletek antykoncepcyjnych zawierających drospirenon zależy od sytuacji pacjentki:16
- Jeżeli w ostatnim miesiącu nie stosowano hormonalnych środków antykoncepcyjnych: Przyjmowanie tabletek należy rozpocząć w 1. dniu naturalnego cyklu miesiączkowego (tzn. w pierwszym dniu krwawienia miesiączkowego).17
- Zmiana z innego złożonego hormonalnego produktu antykoncepcyjnego: Kobieta powinna rozpocząć przyjmowanie nowego produktu najlepiej następnego dnia po przyjęciu ostatniej tabletki zawierającej substancje czynne poprzedniego złożonego środka antykoncepcyjnego, ale nie później niż następnego dnia po zakończeniu zwyczajowej przerwy lub po przyjęciu tabletek placebo poprzedniego złożonego środka antykoncepcyjnego.18
- Zmiana z produktu zawierającego wyłącznie progestagen: Kobiety stosujące minitabletkę mogą rozpocząć stosowanie nowego produktu w dowolnym dniu cyklu. W przypadku implantu lub systemu domacicznego – w dniu ich usunięcia, a w przypadku iniekcji – w dniu planowanej kolejnej iniekcji. We wszystkich tych przypadkach należy stosować dodatkową metodę antykoncepcji mechanicznej przez pierwsze 7 dni przyjmowania tabletek.19
- Po poronieniu w pierwszym trymestrze ciąży: Kobieta może od razu rozpocząć przyjmowanie produktu. W takim przypadku nie jest konieczne stosowanie dodatkowych metod antykoncepcyjnych.20
- Po porodzie lub poronieniu w drugim trymestrze ciąży: Należy poinformować pacjentkę, że przyjmowanie tabletek trzeba rozpocząć między 21. a 28. dniem po porodzie lub po poronieniu w drugim trymestrze ciąży. W przypadku późniejszego rozpoczęcia stosowania tabletek należy poinformować pacjentkę o konieczności stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej przez pierwsze 7 dni przyjmowania tabletek.21
Hormonalna terapia zastępcza
W przypadku hormonalnej terapii zastępczej (Angeliq, Klimedix):22
- Kobiety, które dotąd nie stosowały hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) oraz kobiety, które dotychczas stosowały ciągłą HTZ, mogą rozpocząć leczenie w dowolnym czasie.
- Kobiety dotychczas stosujące cykliczną, sekwencyjną, złożoną HTZ, powinny rozpocząć leczenie w następnym dniu po zakończeniu poprzedniego schematu.
Postępowanie w przypadku pominięcia tabletek
Antykoncepcja hormonalna (schemat 21+7)
W przypadku pominięcia tabletki antykoncepcyjnej zawierającej drospirenon należy postępować według następujących zasad:23
- Jeżeli od czasu planowego przyjęcia tabletki upłynęło mniej niż 12 godzin: Skuteczność ochrony antykoncepcyjnej nie ulega zmniejszeniu. Kobieta powinna przyjąć tabletkę jak najszybciej po przypomnieniu sobie o pominięciu tabletki, a kolejne tabletki powinna przyjmować o zwykłej porze.24
- Jeżeli od czasu planowego przyjęcia tabletki upłynęło więcej niż 12 godzin: Skuteczność ochrony antykoncepcyjnej może być zmniejszona. Postępowanie zależy od tygodnia cyklu, w którym pominięto tabletkę:25
- Tydzień 1: Należy przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę natychmiast po przypomnieniu sobie o pominięciu dawki, nawet jeśli oznacza to przyjęcie dwóch tabletek na raz. Następnie kontynuuje się przyjmowanie tabletek o zwykłej porze. Dodatkowo przez kolejne 7 dni należy stosować mechaniczną metodę antykoncepcji np. prezerwatywę. Jeżeli w ciągu minionych 7 dni doszło do stosunku płciowego, należy wziąć pod uwagę możliwość zajścia w ciążę.26
- Tydzień 2: Należy przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę natychmiast po przypomnieniu sobie o pominięciu dawki, nawet jeśli oznacza to przyjęcie dwóch tabletek na raz. Następnie kontynuuje się przyjmowanie tabletek o zwykłej porze. Jeżeli w ciągu 7 dni poprzedzających pominięcie tabletki produkt leczniczy był stosowany prawidłowo, nie ma konieczności stosowania dodatkowych produktów antykoncepcyjnych. Jeżeli natomiast pominięto więcej niż 1 tabletkę, należy zalecić stosowanie dodatkowych produktów antykoncepcyjnych przez 7 dni.27
- Tydzień 3: Istnieje znaczne ryzyko zmniejszenia skuteczności antykoncepcyjnej ze względu na zbliżającą się 7-dniową przerwę w przyjmowaniu tabletek. Należy zastosować jedną z dwóch opcji:28
- Opcja 1: Należy przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę natychmiast po przypomnieniu sobie o pominięciu dawki, nawet jeśli oznacza to przyjęcie dwóch tabletek na raz. Następne tabletki należy przyjmować o zwykłej porze. Bezpośrednio po zakończeniu bieżącego blistra należy rozpocząć następny blister – oznacza to, że należy pominąć przerwę między kolejnymi opakowaniami.29
- Opcja 2: Można również zalecić zaprzestanie przyjmowania tabletek z bieżącego opakowania, przerwę w przyjmowaniu tabletek na okres do 7 dni (wliczając te, w których pominięto przyjmowanie tabletek), a następnie rozpoczęcie nowego blistra.30
Antykoncepcja hormonalna (schemat 24+4)
W przypadku produktów antykoncepcyjnych zawierających drospirenon w schemacie 24+4:31
- Pominięcie tabletki placebo (ostatnie 4 tabletki w opakowaniu): Można je zignorować. Należy je jednak usunąć z blistra, aby uniknąć przypadkowego wydłużenia okresu stosowania tabletek placebo.32
- Pominięcie tabletki zawierającej substancje czynne:
- Jeżeli od czasu planowego przyjęcia tabletki upłynęło mniej niż 24 godziny: Skuteczność ochrony antykoncepcyjnej nie ulega zmniejszeniu. Kobieta powinna przyjąć tabletkę jak najszybciej po przypomnieniu sobie o pominięciu tabletki, a kolejne tabletki powinna przyjmować o zwykłej porze.33
- Jeżeli od czasu planowego przyjęcia tabletki upłynęło więcej niż 24 godziny: Skuteczność ochrony antykoncepcyjnej może być zmniejszona. Postępowanie zależy od dnia, w którym pominięto tabletkę:34
- Dni 1-7: Kobieta powinna przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę, jak tylko sobie o tym przypomni, nawet jeżeli oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Następnie powinna kontynuować przyjmowanie tabletek o zwykłej porze. Ponadto powinna stosować metodę mechaniczną, np. prezerwatywę, przez następne 7 dni.35
- Dni 8-14: Kobieta powinna przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę, jak tylko sobie o tym przypomni, nawet jeżeli oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Następnie powinna kontynuować przyjmowanie tabletek o zwykłej porze. Jeżeli w ciągu 7 dni poprzedzających pominięcie pierwszej tabletki kobieta przyjmowała tabletki prawidłowo, nie jest konieczne stosowanie dodatkowych metod antykoncepcyjnych.36
- Dni 15-24: Kobieta powinna przyjąć ostatnią pominiętą tabletkę, jak tylko sobie o tym przypomni, nawet jeżeli oznacza to jednoczesne przyjęcie dwóch tabletek. Następnie powinna kontynuować przyjmowanie tabletek o zwykłej porze aż do wyczerpania tabletek aktywnych. Należy pominąć 4 tabletki placebo z ostatniego rzędu i od razu rozpocząć przyjmowanie tabletek z kolejnego blistra.37
Hormonalna terapia zastępcza
W przypadku pominięcia tabletki HTZ zawierającej drospirenon (Angeliq, Klimedix):38
- Jeżeli upłynęło mniej niż 24 godziny od planowego przyjęcia tabletki: Należy ją zażyć tak szybko, jak to możliwe, a kolejną tabletkę o zwykłej porze.
- Jeżeli upłynęło więcej niż 24 godziny: Nie ma potrzeby przyjmowania dodatkowej tabletki. Należy kontynuować przyjmowanie tabletek o zwykłej porze.
- Jeżeli pominięto kilka tabletek, może wystąpić krwawienie z pochwy.
Antykoncepcja progestagenowa
W przypadku tabletek antykoncepcyjnych zawierających tylko drospirenon (Slinda):39
- Jeżeli opóźnienie przyjęcia tabletki trwa do 24 godzin: skuteczność antykoncepcyjna nie jest zmniejszona. Pacjentka powinna przyjąć tabletkę natychmiast, gdy sobie o tym przypomni, a kolejne tabletki powinna przyjmować o zwykłej porze.
- Jeżeli opóźnienie przyjęcia tabletki trwa dłużej niż 24 godziny: skuteczność antykoncepcyjna może być zmniejszona. Pacjentka powinna przyjąć pominiętą tabletkę natychmiast, gdy sobie o tym przypomni, nawet jeśli oznacza to przyjęcie dwóch tabletek jednocześnie. Kolejne tabletki należy przyjmować o zwykłej porze. Dodatkowo przez 7 kolejnych dni należy stosować mechaniczną metodę antykoncepcyjną, np. prezerwatywę.40
- Pominięcie tabletek placebo (ostatnie 4 zielone tabletki): Można je zignorować. Należy je jednak wyrzucić, aby uniknąć niezamierzonego wydłużenia przerwy pomiędzy przyjmowaniem tabletek aktywnych.41
Postępowanie podczas zaburzeń żołądkowo-jelitowych
W przypadku wystąpienia ciężkich zaburzeń żołądkowo-jelitowych (np. wymioty lub biegunka) wchłanianie substancji czynnych może być niepełne i należy zastosować dodatkowe metody antykoncepcyjne:42
- W produktach antykoncepcyjnych zawierających drospirenon + etynyloestradiol:
- Jeżeli wymioty wystąpiły w ciągu 3-4 godzin po przyjęciu tabletki, należy jak najszybciej przyjąć nową (dodatkową) tabletkę. W miarę możliwości nową tabletkę należy przyjąć w ciągu 12 godzin od zwykłej pory przyjmowania tabletki.43
- Jeżeli upłynie ponad 12 godzin, należy uwzględnić zalecenia dotyczące pominięcia dawek.44
- W produktach antykoncepcyjnych zawierających tylko drospirenon (Slinda):
- Jeżeli w ciągu 3-4 godzin po przyjęciu tabletki wystąpią wymioty, należy jak najszybciej przyjąć nową (dodatkową) tabletkę. Jeśli to możliwe, nową tabletkę należy przyjąć w ciągu 24 godzin licząc od zwykłej pory, o której są przyjmowane tabletki.45
- Jeśli upłynie więcej niż 24 godziny od przyjęcia tabletki, należy uwzględnić zalecenia dotyczące pominięcia tabletek.46
- W produktach HTZ zawierających drospirenon (Angeliq, Klimedix): Brak specjalnych zaleceń w przypadku wymiotów, należy kontynuować przyjmowanie tabletek zgodnie z zaleceniami dotyczącymi pominięcia tabletek.
Dodatkowe zalecenia dotyczące dawkowania drospirenonu
Opóźnianie lub zmiana terminu krwawienia z odstawienia
- Aby opóźnić wystąpienie krwawienia w produktach z 7-dniową przerwą (schemat 21+7): Należy pominąć przerwę i bezpośrednio przystąpić do stosowania tabletek z kolejnego opakowania. Czas opóźnienia krwawienia można wydłużyć, przyjmując kolejne tabletki, nawet do zakończenia drugiego opakowania.47
- Aby opóźnić wystąpienie krwawienia w produktach z tabletkami placebo (schemat 24+4): Należy pominąć tabletki placebo i rozpocząć stosowanie tabletek zawierających substancje czynne z następnego blistra. Czas opóźnienia krwawienia można wydłużyć, przyjmując kolejne tabletki, nawet do zakończenia przyjmowania tabletek zawierających substancje czynne z drugiego opakowania.48
- Aby zmienić dzień wystąpienia krwawienia na inny dzień tygodnia: Można zalecić skrócenie przerwy w przyjmowaniu tabletek (w przypadku schematu 21+7) lub skrócenie przyjmowania tabletek placebo (w przypadku schematu 24+4) o dowolną liczbę dni. Im krótsza przerwa, tym większe ryzyko, że nie wystąpi krwawienie z odstawienia i będą występowały krwawienia śródcykliczne lub plamienie w trakcie stosowania tabletek z następnego opakowania.49
Dawkowanie w szczególnych populacjach pacjentów
Dawkowanie drospirenonu w szczególnych populacjach pacjentów:50
- Dzieci i młodzież: Produkty zawierające drospirenon są wskazane tylko po rozpoczęciu miesiączkowania.51
- Pacjentki w podeszłym wieku: Produkty antykoncepcyjne zawierające drospirenon nie są wskazane do stosowania po menopauzie.52
- Pacjentki z zaburzeniami czynności wątroby:
- Produkty antykoncepcyjne zawierające drospirenon są przeciwwskazane u kobiet z ciężkimi chorobami wątroby.53
- W HTZ drospirenon jest dobrze tolerowany u kobiet z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, ale jest przeciwwskazany u kobiet z ciężką chorobą wątroby.54
- Pacjentki z zaburzeniami czynności nerek:
- Produkty antykoncepcyjne zawierające drospirenon są przeciwwskazane u kobiet z ciężką niewydolnością nerek lub ostrą niewydolnością nerek.55
- W HTZ u kobiet z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek obserwowano niewielki wzrost ekspozycji na drospirenon, jednak bez klinicznie istotnego wpływu. HTZ z drospirenonem jest przeciwwskazana u kobiet z ciężką chorobą nerek.56
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.