Przeciwwskazania stosowania leku Mercilon

Mercilon (0,15 mg dezogestrelu + 0,02 mg etynyloestradiolu) jako złożony hormonalny środek antykoncepcyjny posiada określone przeciwwskazania, które wykluczają jego stosowanie u pewnych grup pacjentek. Lekarz powinien bezwzględnie wykluczyć stosowanie tego preparatu w opisanych poniżej przypadkach medycznych, a także natychmiast zalecić odstawienie leku, jeśli którykolwiek z wymienionych stanów pojawi się w trakcie terapii.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne zawarte w preparacie (dezogestrel i etynyloestradiol) lub jakąkolwiek substancję pomocniczą wchodzącą w skład tabletek. Warto zauważyć, że tabletki zawierają również laktozę jednowodną (mniej niż 80 mg), co może mieć znaczenie u pacjentek z nietolerancją tego cukru.²³

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (VTE)

Mercilon jest przeciwwskazany u pacjentek z występującą lub przebytą żylną chorobą zakrzepowo-zatorową, co obejmuje:⁴

• Czynną żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (leczoną przeciwzakrzepowymi produktami leczniczymi)⁵
• Przebytą żylną chorobę zakrzepowo-zatorową, w tym zakrzepicę żył głębokich (DVT) oraz zatorowość płucną (PE)⁶

Ponadto, przeciwwskazaniem jest stwierdzona dziedziczna lub nabyta predyspozycja do występowania żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, taka jak:⁷

• Oporność na aktywowane białko C (APC), w tym obecność czynnika V Leiden
• Niedobór antytrombiny III
• Niedobór białka C
• Niedobór białka S

Lek nie powinien być również stosowany w okresie rozległego zabiegu operacyjnego związanego z długotrwałym unieruchomieniem, ze względu na podwyższone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.⁸

Przeciwwskazaniem jest również wysokie ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej wynikające z współwystępowania wielu czynników ryzyka tej choroby.⁹

Tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe (ATE)

Przeciwwskazaniem do stosowania preparatu Mercilon jest również występowanie lub wysokie ryzyko tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, w tym:¹⁰

• Czynne tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe (np. zawał mięśnia sercowego)¹¹
• Objawy prodromalne chorób tętniczych, takie jak dławica piersiowa¹²
• Czynny udar mózgu¹³
• Przebyty udar mózgu¹⁴
• Objawy prodromalne chorób naczyń mózgowych, jak przemijający napad niedokrwienny (TIA)¹⁵

Przeciwwskazaniem są również stany predysponujące do tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, takie jak:¹⁶

• Stwierdzona dziedziczna lub nabyta skłonność do występowania tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych
• Hiperhomocysteinemia
• Obecność przeciwciał antyfosfolipidowych (przeciwciała antykardiolipinowe, antykoagulant toczniowy)

Migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi w wywiadzie stanowi również przeciwwskazanie do stosowania leku Mercilon.¹⁷

Ponadto, przeciwwskazaniem jest również wysokie ryzyko zaburzeń zakrzepowo-zatorowych tętnic z powodu występowania wielu czynników ryzyka lub występowania jednego z poważnych czynników ryzyka, takich jak:¹⁸

• Cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi¹⁹
• Ciężkie nadciśnienie tętnicze²⁰
• Ciężka dyslipoproteinemia²¹

Choroby trzustki i wątroby

Mercilon jest przeciwwskazany u pacjentek z:²²

• Zapaleniem trzustki (obecnie lub w przeszłości), jeżeli jest ono związane z ciężką hipertriglicerydemią
• Występującymi obecnie lub w przeszłości ciężkimi chorobami wątroby, tak długo jak biochemiczne parametry czynności wątroby nie wrócą do normy²³
• Występującymi obecnie lub w przeszłości łagodnymi lub złośliwymi nowotworami wątroby²⁴

Nowotwory hormonozależne i inne stany narządu rodnego

Preparat Mercilon nie powinien być stosowany u pacjentek z:²⁵

• Występowaniem lub podejrzeniem nowotworów złośliwych narządu rodnego lub piersi zależnych od hormonów płciowych
• Rozrostem endometrium²⁶
• Krwawieniem z pochwy o nieznanej etiologii²⁷

Ciąża i interakcje lekowe

Ciąża lub jej podejrzenie stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania leku Mercilon.²⁸

Istotne są również interakcje lekowe – jednoczesne stosowanie preparatu Mercilon z następującymi lekami jest przeciwwskazane:²⁹

• Produkty lecznicze zawierające ombitaswir, parytaprewir, rytonawir oraz dazabuwir
• Produkty lecznicze zawierające glekaprewir, pibrentaswir

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie leku Mercilon?

Lekarz powinien odradzić stosowanie preparatu Mercilon pacjentkom, u których stwierdzono którekolwiek z wymienionych wyżej przeciwwskazań. Dodatkowo, należy szczególnie ostrożnie podejść do następujących sytuacji klinicznych:

Stany wymagające natychmiastowego odstawienia leku

Jeśli jakiekolwiek przeciwwskazanie pojawi się po raz pierwszy w trakcie stosowania leku Mercilon, preparat należy natychmiast odstawić. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy u pacjentki pojawią się objawy sugerujące zakrzepicę żylną, tętniczą lub inne poważne stany wymienione jako przeciwwskazania.³⁰

Ocena ryzyka zakrzepowo-zatorowego przed włączeniem leku

Przed włączeniem leku Mercilon lekarz powinien dokładnie ocenić ryzyko wystąpienia powikłań zakrzepowo-zatorowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na:

• Pacjentki z wieloma czynnikami ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej³¹
• Pacjentki z czynnikami ryzyka tętniczych zaburzeń zakrzepowo-zatorowych³²

Pacjentki z migreną

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentek z migreną, zwłaszcza jeśli obserwuje się zmianę charakteru lub nasilenia bólów głowy. Pojawienie się migreny z aurą (ogniskowymi objawami neurologicznymi) u pacjentki stosującej lek Mercilon jest wskazaniem do natychmiastowego odstawienia preparatu.³³

Pacjentki planujące zabiegi operacyjne

U pacjentek planujących rozległy zabieg operacyjny związany z długotrwałym unieruchomieniem należy rozważyć odstawienie leku Mercilon z odpowiednim wyprzedzeniem oraz zastosowanie alternatywnej metody antykoncepcji.³⁴

Pacjentki poddawane leczeniu przeciwwirusowemu WZW C

Pacjentkom, które mają rozpocząć lub stosują leczenie preparatami przeciwwirusowymi zawierającymi ombitaswir, parytaprewir, rytonawir oraz dazabuwir lub glekaprewir, pibrentaswir, należy zalecić stosowanie alternatywnej metody antykoncepcji ze względu na bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania tych leków z produktem Mercilon.³⁵

W każdym przypadku decyzja o zastosowaniu złożonej hormonalnej antykoncepcji, w tym leku Mercilon, powinna być poprzedzona dokładnym wywiadem medycznym, uwzględniającym wszystkie potencjalne przeciwwskazania i czynniki ryzyka, a także powinna uwzględniać indywidualne cechy pacjentki i jej preferencje dotyczące metody antykoncepcji.