Właściwości farmakodynamiczne
Cyto-Protectin MR 35 mg

Cyto-Protectin MR zawiera trimetazydynę dichlorowodorek w dawce 35 mg w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, należącą do grupy „innych leków stosowanych w chorobach serca” (kod ATC: C01EB15). Mechanizm działania trimetazydyny opiera się na cytoprotekcji komórek poprzez hamowanie β-oksydacji kwasów tłuszczowych, co prowadzi do zwiększenia utleniania glukozy i optymalizacji metabolizmu energetycznego w warunkach niedotlenienia. Lek zapobiega wyczerpywaniu ATP, przeciwdziała kwasicy komórkowej oraz reguluje funkcję pompy sodowo-potasowej, co utrzymuje homeostazę komórkową, szczególnie w mięśniu sercowym i narządach zmysłów. Trimetazydyna nie wywiera bezpośredniego wpływu na parametry hemodynamiczne ani na naczynia krwionośne, co odróżnia ją od tradycyjnych terapii w chorobie niedokrwiennej serca.

Właściwości farmakodynamiczne leku Cyto-Protectin MR

Cyto-Protectin MR zawiera substancję czynną trimetazydynę dichlorowodorek w dawce 35 mg w postaci tabletek powlekanych o zmodyfikowanym uwalnianiu. Lek należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako „inne leki stosowane w chorobach serca” (kod ATC: C01EB15) i charakteryzuje się unikalnym mechanizmem działania oraz właściwościami farmakodynamicznymi, które zostaną szczegółowo opisane poniżej.1

Mechanizm działania

Trimetazydyna wykazuje złożony mechanizm działania cytoprotekcyjnego, który polega na podtrzymywaniu procesów metabolicznych w komórkach w warunkach niedotlenienia tkanek. Substancja ta działa poprzez:2

  • Zapobieganie wyczerpywaniu się zapasów energetycznych zgromadzonych w postaci ATP
  • Przeciwdziałanie rozwojowi kwasicy komórkowej
  • Regulację czynności pompy sodowo-potasowej w błonie komórkowej
  • Utrzymywanie homeostazy komórek

Kluczowym elementem mechanizmu działania trimetazydyny jest hamowanie β-oksydacji kwasów tłuszczowych. Proces ten zachodzi poprzez zablokowanie tiolazy długołańcuchowego 3-ketoacylokoenzymu A, co prowadzi do nasilenia utleniania glukozy. Jest to niezwykle istotne, ponieważ w niedokrwionej komórce energia uzyskiwana w procesie utleniania glukozy wymaga mniejszego zużycia tlenu niż w procesie β-oksydacji. Takie nasilenie utlenienia glukozy prowadzi do optymalizacji procesów energetycznych w komórkach, co warunkuje utrzymanie ich prawidłowego metabolizmu podczas niedokrwienia.3

Działanie cytoprotekcyjne

Cytoprotekcyjne działanie trimetazydyny zostało potwierdzone zarówno w badaniach in vitro, jak i in vivo. Działanie to wyraża się poprzez ochronę struktur i czynności komórek należących do różnych tkanek i narządów przed niekorzystnymi skutkami niedotlenienia i niedokrwienia.4

Trimetazydyna zapobiega zmniejszeniu stężenia wewnątrzkomórkowego ATP, przywraca prawidłowe funkcjonowanie pompy sodowo-potasowej, utrzymując homeostazę komórkową. Efekt ten jest szczególnie wyraźny w sercu i narządach zmysłów. Co istotne, działaniu cytoprotekcyjnemu nie towarzyszy jakiekolwiek bezpośrednie działanie hemodynamiczne ani żadne działanie na naczynia krwionośne.5

Efekty farmakodynamiczne

U pacjentów z chorobą niedokrwienną serca trimetazydyna działa jako czynnik metaboliczny, zachowując w mięśniu sercowym wewnątrzkomórkowe stężenie wysokoenergetycznych fosforanów. Działanie przeciwniedokrwienne jest osiągane bez jednoczesnego wpływu na parametry hemodynamiczne, co stanowi unikalną cechę tego leku w porównaniu do tradycyjnych preparatów stosowanych w chorobie wieńcowej.6

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Badania kliniczne wykazały skuteczność i bezpieczeństwo trimetazydyny w leczeniu pacjentów z przewlekłą dławicą piersiową. Lek wykazuje efektywność terapeutyczną zarówno jako monoterapia, jak i w przypadkach, gdy korzyść ze stosowania innych produktów leczniczych przeciw niedokrwieniu była niewystarczająca.7

Badanie TRIMPOL-II

W randomizowanym, podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu TRIMPOL-II, przeprowadzonym z udziałem 426 pacjentów, oceniano skuteczność trimetazydyny w dawce 60 mg/dobę, dodanej do metoprololu 100 mg na dobę (50 mg dwa razy na dobę) przez okres 12 tygodni. Wyniki badania wykazały znaczącą statystycznie poprawę w porównaniu z placebo w zakresie:8

  • Wydłużenia całkowitego czasu trwania wysiłku o 20,1 s (p=0,023)
  • Zwiększenia całkowitej wartości wykonanej pracy o 0,54 METs (p=0,001)
  • Wydłużenia czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm o 33,4 s (p=0,003)
  • Wydłużenia czasu do wystąpienia bólu dławicowego o 33,9 s (p<0,001)
  • Zmniejszenia częstości bólów dławicowych o 0,73/tydzień (p=0,014)
  • Zmniejszenia liczby przyjmowanych tabletek krótko działających azotanów o 0,63/tydzień (p=0,032)

Co istotne, powyższe korzyści osiągnięto bez wywoływania zmian parametrów hemodynamicznych.<sup data-drug="Cyto-Protectin MR" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="wydłużenie całkowitego czas trwania wysiłku o 20,1 s, p=0,023, zwiększenie całkowitej wartości wykonanej pracy o 0,54 METs, p=0,001, wydłużenie czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm o 33,4 s, p=0,003, wydłużenie czasu do wystąpienia bólu dławicowego o 33,9 s, p9

Badanie Sellier

W randomizowanym, podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu Sellier, przeprowadzonym z udziałem 223 pacjentów, oceniano skuteczność trimetazydyny w postaci dichlorowodorku w dawce 35 mg (dwie tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu na dobę) dodanej do atenololu 50 mg (raz na dobę) przez okres 8 tygodni. W podgrupie pacjentów (n=173) zaobserwowano, że 12 godzin po przyjęciu leku, trimetazydyna powodowała statystycznie znaczące wydłużenie czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm podczas próby wysiłkowej o 34,4 s (p=0,03) w porównaniu z placebo.10

Stwierdzono również znaczącą różnicę odnośnie czasu do wystąpienia bólu dławicowego (p=0,049). Nie zaobserwowano natomiast znaczących różnic między grupami odnośnie innych wtórnych punktów końcowych, takich jak całkowity czas trwania wysiłku, całkowita wartość wykonanej pracy i kliniczne punkty końcowe.11

Badanie Vasco

W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu Vasco, trwającym trzy miesiące, z udziałem 1962 pacjentów, badano dwie dawki trimetazydyny w postaci dichlorowodorku (70 mg/dobę i 140 mg/dobę) względem placebo, przy jednoczesnym stosowaniu atenololu w dawce 50 mg/dobę. W całej populacji uczestników, złożonej zarówno z pacjentów z objawami, jak i bez objawów, trimetazydyna nie wykazała korzyści w odniesieniu do:12

  • Punktów końcowych ergometrycznych:
    • Całkowitego czasu trwania wysiłku
    • Czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm
    • Czasu do wystąpienia bólu dławicowego
  • Punktów końcowych klinicznych

Jednakże w analizie post-hoc, przeprowadzonej w podgrupie pacjentów z objawami (n=1574), trimetazydyna w postaci dichlorowodorku w dawce 140 mg wykazała znaczące korzyści kliniczne:13

Parametr Trimetazydyna 140 mg Placebo Wartość p
Wydłużenie całkowitego czasu trwania wysiłku +23,8 s +13,1 s 0,001
Wydłużenie czasu do wystąpienia bólu dławicowego +46,3 s +32,5 s 0,005

Powyższe wyniki wskazują, że trimetazydyna może być szczególnie skuteczna u pacjentów z objawową chorobą niedokrwienną serca, gdzie powoduje istotną poprawę tolerancji wysiłku i zmniejszenie dolegliwości dławicowych.14

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl