zgodność tkankowa
Zgodność tkankowa to podstawowy termin w transplantologii i immunologii, oznaczający stopień podobieństwa antygenów głównego układu zgodności tkankowej (MHC, ang. Major Histocompatibility Complex) między dawcą a biorcą. U ludzi system ten nazywany jest układem HLA (Human Leukocyte Antigen).
Antygeny HLA znajdują się na powierzchni komórek i są unikalne dla każdej osoby (z wyjątkiem bliźniąt jednojajowych). Główne klasy HLA to klasa I (HLA-A, HLA-B, HLA-C) oraz klasa II (HLA-DR, HLA-DQ, HLA-DP). Podczas przeszczepiania narządów lub tkanek, im większa zgodność antygenów HLA między dawcą a biorcą, tym mniejsze ryzyko odrzucenia przeszczepu.
Badanie zgodności tkankowej (typowanie HLA) wykonuje się metodami serologicznymi lub molekularnymi (PCR). Ocena zgodności obejmuje również próbę krzyżową (cross-match), wykrywającą obecność przeciwciał anty-HLA u biorcy skierowanych przeciwko antygenom dawcy. W transplantologii szpiku kostnego poszukuje się najwyższej zgodności HLA (optymalnie 10/10 zgodnych loci), podczas gdy w przeszczepach narządów unaczynionych wymagania są mniej restrykcyjne.
Brak odpowiedniej zgodności tkankowej prowadzi do reakcji immunologicznej i odrzucenia przeszczepu, dlatego pacjenci po transplantacji wymagają stosowania leków immunosupresyjnych. Współczesne techniki typowania HLA pozwalają na precyzyjny dobór dawców i biorców, co znacząco zwiększa skuteczność przeszczepień i przeżywalność przeszczepów.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Czynnik XIII – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Czynnik XIII, obecny w klejach fibrynowych takich jak ARTISS i TISSEEL w stężeniach od 0,6 do 5 j.m./ml, pełni kluczową rolę w stabilizacji skrzepu fibrynowego. Badania przedkliniczne wykazały brak toksyczności ostrej w modelach zwierzęcych (szczury, króliki) dla klejów zawierających nawet 500 j.m./ml trombiny, co uznano za reprezentatywne dla niższych stężeń (4 j.m./ml). Ponadto, testy in vitro na ludzkich fibroblastach potwierdziły dobrą zgodność tkankową i brak cytotoksyczności, co jest istotne z klinicznego punktu widzenia, biorąc pod uwagę rolę fibroblastów w procesie gojenia ran. W testach mutagenności preparatu TISSEEL nie wykazano działania mutagennego, a analiza literaturowa wykluczyła negatywny wpływ resztkowych odczynników S/D na bezpieczeństwo stosowania czynnika XIII.
Pomimo korzystnych wyników dotyczących toksyczności ostrej i zgodności komórkowej, istnieją ograniczenia w dostępnych danych przedklinicznych, zwłaszcza dotyczące toksyczności podostrej i przewlekłej, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój. Wynika to ze specyficznego, miejscowego mechanizmu działania klejów fibrynowych oraz ich zwykle jednorazowego podania w niewielkich objętościach. Podsumowując, czynnik XIII w klejach fibrynowych ARTISS i TISSEEL wykazuje dobrą tolerancję i bezpieczeństwo w badaniach przedklinicznych, jednak konieczne są dalsze badania w zakresie długoterminowego bezpieczeństwa i wpływu na układ immunologiczny.
białko krzepnięcia krwi, czynnik XIII, działanie miejscowe, działanie mutagenne, efekt cytotoksyczny, efekt ogólnoustrojowy, fibroblast, fibroblast ludzki, fibrynogen ludzki, gojenie ran, hodowla fibroblastów, klej fibrynowy, klej tkankowy, model zwierzęcy, roztwór białek klejących, skrzep fibrynowy, stymulacja układu immunologicznego, tkanka łączna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, trombina, właściwość mutagenna, właściwość rakotwórcza, zgodność tkankowa - Leksykon substancji czynnych
Aprotynina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Aprotynina, obecna w klejach fibrynowych (ARTISS, TISSEEL, TISSEEL Lyo) oraz jako samodzielny lek (Trasylol), wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych. W toksyczności ostrej, szybkie podanie dawek przekraczających 150 000 KIU/kg masy ciała u zwierząt laboratoryjnych powodowało przejściowe spadki ciśnienia tętniczego, bez trwałych efektów. Badania na szczurach i królikach z pojedynczymi dawkami aprotyniny w klejach fibrynowych nie wykazały toksyczności ostrej. W zakresie wpływu na reprodukcję, dożylne podawanie dawki do 100 000 KIU/kg masy ciała nie wywołało toksyczności u matek, zarodków ani płodów, a nawet dawki do 200 000 KIU/kg nie wykazały działania teratogennego. Testy mutagenności (m.in. testy z Salmonella i B. subtilis) potwierdziły brak działania mutagennego aprotyniny i preparatów ją zawierających.
aprotynina, ciśnienie tętnicze krwi, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt cytotoksyczny, fibroblasty ludzkie, klej fibrynowy, model gojenia ran, potencjał mutagenny, stymulacja układu immunologicznego, test mikrosomowy, test mutagenności, test uszkodzenia DNA, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, trombina, zgodność tkankowa