Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Czynnik XIII

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania czynnika XIII

Czynnik XIII to białko krzepnięcia krwi obecne w osoczu ludzkim, które odgrywa kluczową rolę w procesie stabilizacji skrzepu fibrynowego. W preparatach klejów tkankowych takich jak ARTISS czy TISSEEL, czynnik XIII występuje jako składnik współoczyszczany z fibrynogenem ludzkim w ilościach od 0,6 do 5 j.m./ml. Poniżej przedstawiono dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji w kontekście klejów fibrynowych zawierających czynnik XIII.
^1
2

Badania toksyczności ostrej

Przeprowadzono badania toksyczności ostrej klejów fibrynowych zawierających czynnik XIII na różnych modelach zwierzęcych. W przypadku preparatu ARTISS, brak jest bezpośrednich danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania wersji z 4 j.m./ml trombiny. Jednakże badania toksyczności były prowadzone z klejami fibrynowymi zawierającymi 500 j.m./ml trombiny, co uznano za w pełni reprezentatywne dla produktów zawierających niższe stężenia trombiny (4 j.m./ml). Badania toksyczności pojedynczej dawki przeprowadzone na szczurach i królikach nie wykazały toksyczności ostrej kleju fibrynowego VH S/D (500 j.m./ml).
³

Podobnie, w przypadku preparatu TISSEEL, badania toksyczności pojedynczej dawki prowadzone na szczurach i królikach również nie wykazały toksyczności ostrej tego kleju fibrynowego. Co istotne, mimo obecności czynnika XIII w tym preparacie, nie stwierdzono negatywnego wpływu na organizmy badanych zwierząt.
⁴

Tolerancja komórkowa w badaniach in vitro

Przeprowadzono szereg badań na modelach komórkowych w celu oceny zgodności tkankowej klejów fibrynowych zawierających czynnik XIII. W przypadku preparatu ARTISS wykazano dobrą tolerancję kleju fibrynowego VH S/D nie tylko w modelach gojenia się ran u szczurów i królików, ale również w hodowlach ludzkich fibroblastów in vitro. Fibroblasty są komórkami tkanki łącznej, które odgrywają kluczową rolę w procesie gojenia ran, dlatego ich dobra tolerancja na klej fibrynowy zawierający czynnik XIII jest szczególnie istotna z punktu widzenia klinicznego zastosowania preparatu.
⁵

W przypadku preparatu TISSEEL również stwierdzono dobrą tolerancję roztworu białek klejących (zawierającego czynnik XIII) w hodowlach ludzkich fibroblastów in vitro. Badania wykazały znakomitą zgodność komórkową i brak efektu cytotoksycznego, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania czynnika XIII jako składnika kleju fibrynowego na poziomie komórkowym.
⁶

Badania mutagenności i rakotwórczości

W ocenie bezpieczeństwa stosowania czynnika XIII istotne są również dane dotyczące potencjalnych właściwości mutagennych i rakotwórczych. W przypadku preparatu TISSEEL, w odpowiednich testach in vitro nie stwierdzono działania mutagennego. Ponadto, na podstawie szczegółowego przeglądu literatury, wykluczono jakikolwiek niekorzystny wpływ resztkowej zawartości odczynników S/D (rozpuszczalnik/detergent) na bezpieczeństwo TISSEEL, co pośrednio potwierdza bezpieczeństwo czynnika XIII obecnego w tym preparacie.
⁷

Ograniczenia danych przedklinicznych

Należy zaznaczyć, że ze względu na specyficzne właściwości klejów fibrynowych zawierających czynnik XIII oraz szczególny sposób ich aplikacji (zwykle podanie jednorazowe, w wyjątkowych przypadkach powtarzane podanie kilku mililitrów), a także mechanizm działania (działanie miejscowe bez efektu ogólnoustrojowego lub dystrybucji do innych narządów i tkanek), istnieją pewne ograniczenia w zakresie dostępnych danych przedklinicznych. W przypadku preparatu TISSEEL brakuje danych dotyczących podostrej lub przewlekłej toksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego, toksycznego wpływu na reprodukcję i rozwój oraz działania stymulującego układ immunologiczny.
⁸

Dane przedkliniczne czynnika XIII w klejach fibrynowych

Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania czynnika XIII, jako składnika klejów fibrynowych takich jak ARTISS i TISSEEL, wskazują na dobrą tolerancję i brak toksyczności ostrej w modelach zwierzęcych oraz dobrą zgodność komórkową w badaniach in vitro. Nie stwierdzono właściwości mutagennych, co dodatkowo potwierdza bezpieczeństwo stosowania tej substancji. Jednakże, ze względu na specyficzny charakter klejów fibrynowych i ich miejscowe działanie, istnieją pewne ograniczenia w zakresie dostępnych danych przedklinicznych, szczególnie w odniesieniu do toksyczności przewlekłej, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój.
^9
10