Przedawkowanie
Czynnik XIII

Czynnik XIII, obecny w preparatach fibrynowych ARTISS i TISSEEL w stężeniach 0,6-5 j.m./ml, jest kluczowym enzymem stabilizującym skrzep fibrynowy poprzez sieciowanie włókien fibryny. W obu produktach czynnik XIII jest współoczyszczany z fibrynogenem ludzkim, trombiną, aprotyniną syntetyczną oraz chlorkiem wapnia dwuwodnym, co wpływa na ich właściwości prokoagulacyjne. Do chwili obecnej nie odnotowano przypadków przedawkowania czynnika XIII w trakcie stosowania tych preparatów, a analiza danych klinicznych nie wykazała incydentów związanych z nadmierną dawką tego enzymu. Niemniej jednak, ze względu na potencjalne ryzyko zaburzeń zakrzepowo-zatorowych, nadmiernych reakcji fibrynowych, immunologicznych oraz hemostatycznych, zaleca się ostrożność i monitorowanie pacjentów pod kątem działań niepożądanych związanych z układem krzepnięcia.

Przedawkowanie czynnika XIII – niebezpieczeństwa i ryzyko kliniczne

Czynnik XIII jest enzymem występującym w preparatach fibrynowych stosowanych w klejach tkankowych, takich jak ARTISS i TISSEEL. W obu tych produktach leczniczych czynnik XIII ludzki jest współoczyszczany z fibrynogenem ludzkim, co prowadzi do jego obecności w ilościach 0,6-5 j.m./ml w gotowym produkcie. Pełni on istotną rolę w procesie krzepnięcia krwi, stabilizując powstały skrzep fibrynowy poprzez sieciowanie włókien fibryny.12

Udokumentowane przypadki przedawkowania

W dokumentacji medycznej produktów leczniczych zawierających czynnik XIII, w tym preparatów ARTISS i TISSEEL, do chwili obecnej nie zgłoszono żadnych przypadków przedawkowania. Szczegółowa analiza dostępnych danych klinicznych dotyczących stosowania tych produktów leczniczych nie wykazała incydentów związanych z przyjęciem nadmiernej dawki czynnika XIII.34

Potencjalne ryzyko związane z przedawkowaniem

Pomimo braku udokumentowanych przypadków przedawkowania czynnika XIII, należy zachować ostrożność podczas stosowania preparatów zawierających ten czynnik. Czynnik XIII współwystępuje w produktach leczniczych ARTISS i TISSEEL z innymi substancjami aktywnymi, takimi jak fibrynogen ludzki (jako białko wykrzepiające), trombina ludzka, aprotynina syntetyczna oraz wapnia chlorek dwuwodny.56

Monitorowanie pacjenta po zastosowaniu preparatów zawierających czynnik XIII

W związku z brakiem raportowanych przypadków przedawkowania czynnika XIII w preparatach ARTISS i TISSEEL, nie ustalono specyficznych protokołów postępowania w przypadku przedawkowania. Niemniej jednak, ze względu na właściwości prokoagulacyjne czynnika XIII oraz innych składników tych preparatów, zaleca się monitorowanie pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych związanych z układem krzepnięcia.78

Tabela potencjalnych objawów przedawkowania

Potencjalny objaw Opis kliniczny Hipotetyczna dawka wywołująca
Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe Teoretycznie nadmierna aktywność czynnika XIII mogłaby prowadzić do wzmożonej stabilizacji skrzepów, co w połączeniu z nadaktywnością pozostałych składników proteolitycznych mogłoby predysponować do powstawania nieprawidłowych skrzepów w układzie naczyniowym Nieznana – brak udokumentowanych przypadków
Nadmierna miejscowa reakcja fibrynowa Możliwe wystąpienie nadmiernego miejscowego tworzenia się siatki fibrynowej w miejscu aplikacji kleju tkankowego, potencjalnie prowadzące do kompresji sąsiadujących struktur tkankowych Nieznana – brak udokumentowanych przypadków
Reakcje immunologiczne Teoretyczne ryzyko zwiększonej odpowiedzi immunologicznej na białka osoczopochodne, w tym czynnik XIII, w przypadku ekspozycji na ich podwyższone stężenia Nieznana – brak udokumentowanych przypadków
Zaburzenia hemostazy Potencjalne zaburzenia równowagi układu krzepnięcia związane z nadmierną aktywnością czynnika XIII i innych białek prokoagulacyjnych Nieznana – brak udokumentowanych przypadków
Uwagi praktyczne dla personelu medycznego

W przypadku stosowania preparatów zawierających czynnik XIII, takich jak ARTISS czy TISSEEL, należy ściśle przestrzegać zalecanego dawkowania i sposobu aplikacji określonego przez producenta. Preparaty te zawierają czynnik XIII w ilościach 0,6-5 j.m./ml, co stanowi fizjologiczne stężenie, współwystępujące z naturalnym fibrynogenem ludzkim.910

Pomimo braku raportowanych przypadków przedawkowania, personel medyczny powinien być świadomy, że zarówno ARTISS, jak i TISSEEL zawierają czynnik XIII jako składnik współoczyszczany z fibrynogenem ludzkim, co jest istotną informacją w kontekście klinicznego stosowania tych produktów leczniczych.1112

  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl