Właściwości farmakokinetyczne
Czynnik XIII

Właściwości farmakokinetyczne czynnika XIII

Czynnik XIII to białko enzymatyczne występujące w krwi, które stanowi ważny element w kaskadzie krzepnięcia. W preparatach klejów fibrynowych, takich jak ARTISS i TISSEEL, czynnik XIII występuje jako składnik współoczyszczany z fibrynogenem ludzkim w ilościach od 0,6 do 5 j.m./ml. Jego obecność ma istotne znaczenie dla prawidłowego formowania się skrzepu fibrynowego.¹²

Droga podania a farmakokinetyka

Zarówno ARTISS, jak i TISSEEL są produktami leczniczymi przeznaczonymi wyłącznie do stosowania miejscowego. W przypadku ARTISS mowa o stosowaniu miejscowym, zaś w przypadku TISSEEL o stosowaniu na zmianę chorobową. Dla obu preparatów istnieje bezwzględne przeciwwskazanie do podawania donaczyniowego. Z uwagi na miejscowy charakter aplikacji tych produktów, badania farmakokinetyczne po podaniu dożylnym nie zostały przeprowadzone u ludzi.³⁴

Badania na modelach zwierzęcych

W przypadku obu preparatów zawierających czynnik XIII, nie przeprowadzano badań farmakokinetycznych u różnych gatunków zwierząt doświadczalnych (laboratoryjnych). Brak tych danych wynika z miejscowego charakteru stosowania preparatów oraz ze znanego mechanizmu metabolizowania klejów fibrynowych w organizmie.⁵⁶

Metabolizm czynnika XIII w klejach fibrynowych

Czynnik XIII, jako składnik klejów fibrynowych i środków hemostatycznych, ulega metabolizmowi w sposób analogiczny do endogennej fibryny. Główne procesy zaangażowane w metabolizm klejów fibrynowych to:⁷⁸

• Fibrynoliza – enzymatyczny proces rozpadu fibryny na produkty degradacji, katalizowany głównie przez plazminę
• Fagocytoza – usuwanie składników kleju fibrynowego przez komórki fagocytujące układu immunologicznego

⁹¹⁰

Występowanie czynnika XIII w preparatach

Czynnik XIII występuje w preparatach klejów fibrynowych jako składnik współoczyszczany z fibrynogenem ludzkim. Jego ilość w produktach ARTISS i TISSEEL wynosi od 0,6 do 5 j.m./ml. Jest to istotna informacja, gdyż czynnik XIII odpowiada za sieciowanie włókien fibryny, zwiększając stabilność i wytrzymałość mechaniczną powstałego skrzepu.¹¹¹²

Brak badań farmakokinetycznych – uzasadnienie

Brak szczegółowych badań farmakokinetycznych czynnika XIII w kontekście stosowania klejów fibrynowych wynika z kilku istotnych przyczyn:¹³¹⁴

• Miejscowy charakter aplikacji – preparaty stosowane są wyłącznie miejscowo, nie są przeznaczone do absorpcji ogólnoustrojowej
• Przeciwwskazanie do podawania donaczyniowego – ryzyko poważnych powikłań zakrzepowo-zatorowych
• Znany mechanizm metabolizmu – przemiany klejów fibrynowych w organizmie są analogiczne do naturalnego procesu degradacji fibryny

¹⁵¹⁶