Działania niepożądane leku Fragmin (dalteparyna sodowa)

W trakcie stosowania leku Fragmin (dalteparyna sodowa) działania niepożądane obserwuje się u około 3% pacjentów otrzymujących terapię profilaktyczną. Znajomość pełnego profilu bezpieczeństwa preparatu jest niezbędna dla właściwego monitorowania stanu pacjenta podczas leczenia.¹

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Podczas terapii dalteparyną mogą wystąpić dwa typy trombocytopenii o różnym znaczeniu klinicznym:²

• Łagodna trombocytopenia (typu I) – występuje często (≥1/100 do <1/10), ma charakter odwracalny podczas kontynuacji leczenia i nie wymaga zazwyczaj przerwania terapii
• Immunologiczna małopłytkowość indukowana heparyną (typu II) – częstość nieznana, może przebiegać z towarzyszącymi powikłaniami zakrzepowymi lub bez nich, stanowi poważne powikłanie wymagające natychmiastowego przerwania leczenia

Zaburzenia układu immunologicznego

W zakresie funkcjonowania układu immunologicznego mogą wystąpić następujące działania niepożądane:³

• Nadwrażliwość – niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
• Reakcje anafilaktyczne – częstość nieznana, stanowią poważne zagrożenie wymagające natychmiastowej interwencji

Powikłania krwotoczne

Krwawienia stanowią najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem dalteparyny. Ryzyko krwawienia wzrasta wraz z dawką leku. Większość obserwowanych krwawień ma charakter łagodny, jednak zdarzają się również ciężkie krwawienia, które w niektórych przypadkach mogą prowadzić do zgonu.⁴

Szczególnie niebezpieczne są krwawienia w obrębie ośrodkowego układu nerwowego oraz przestrzeni zaotrzewnowej:⁵

• Krwawienia wewnątrzczaszkowe – częstość nieznana, niektóre przypadki prowadziły do zgonu
• Krwawienia do przestrzeni zaotrzewnowej – częstość nieznana, niektóre przypadki prowadziły do zgonu
• Krwiak podpajęczynówkowy lub nadoponowy – częstość nieznana

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Terapii dalteparyną często towarzyszy przejściowe zwiększenie aktywności transaminaz, które nie wymaga zazwyczaj przerwania leczenia.⁶

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

W obrębie skóry mogą wystąpić następujące działania niepożądane:⁷

• Martwica skóry – rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Przemijające łysienie – rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
• Wysypka – częstość nieznana

Reakcje miejscowe

W miejscu podania leku często dochodzi do następujących reakcji:⁸

• Podskórny krwiak w miejscu podania – często (≥1/100 do <1/10)
• Ból w miejscu podania – często (≥1/100 do <1/10)

Zaburzenia metaboliczne

Produkty heparynowe, w tym dalteparyna, mogą powodować hipoaldosteronizm, prowadzący do zwiększenia stężenia potasu w osoczu. W rzadkich przypadkach, szczególnie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i cukrzycą, może wystąpić klinicznie istotna hiperkaliemia.⁹

Osteoporoza

Długotrwałe stosowanie heparyny związane jest z ryzykiem osteoporozy. Mimo że przy stosowaniu dalteparyny nie obserwowano tego powikłania, nie można całkowicie wykluczyć takiego ryzyka.¹⁰

Populacja pediatryczna

Dotychczasowe dane wskazują, że częstość, rodzaj i stopień ciężkości działań niepożądanych u dzieci są porównywalne do obserwowanych u pacjentów dorosłych. Należy jednak zaznaczyć, że bezpieczeństwo długotrwałego stosowania dalteparyny w populacji pediatrycznej nie zostało jednoznacznie ustalone.¹¹

Tabela działań niepożądanych związanych ze stosowaniem leku Fragmin

Zalecenia dotyczące monitorowania bezpieczeństwa

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do przedstawiciela podmiotu odpowiedzialnego.¹²

Rekomendacje kliniczne

W ramach monitorowania bezpieczeństwa podczas terapii dalteparyną sodową zaleca się:

1. Regularne monitorowanie liczby płytek krwi, szczególnie na początku leczenia (ryzyko trombocytopenii)
2. Obserwację pacjenta pod kątem objawów krwawienia
3. Monitorowanie aktywności transaminaz u pacjentów z czynnikami ryzyka zaburzeń funkcji wątroby
4. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i cukrzycą kontrolę stężenia potasu w surowicy (ryzyko hiperkaliemii)
5. Obserwację miejsc wstrzyknięć pod kątem reakcji miejscowych
6. Szczególną ostrożność podczas długotrwałej terapii u pacjentów z ryzykiem osteoporozy