Dawkowanie i sposób podawania
Fragmin 15 000 j.m. a.Xa/0,6 ml

Fragmin (dalteparyna sodowa) jest heparyną drobnocząsteczkową stosowaną w profilaktyce i leczeniu zakrzepowo-zatorowym, podawaną głównie podskórnie w dawkach dostosowanych do masy ciała i wskazań klinicznych. Standardowe schematy dawkowania obejmują podawanie 200 j.m./kg mc. raz na dobę (maksymalnie 18 000 j.m.) lub 100 j.m./kg mc. dwa razy na dobę, bez konieczności rutynowego monitorowania anty-Xa, z zalecanym stężeniem anty-Xa w osoczu 0,5-1,0 j.m./ml. W hemodializie i hemofiltracji Fragmin podaje się dożylnie, z dawkami bolusowymi 5 000 j.m. lub 30-40 j.m./kg mc. oraz wlewami dożylnymi 10-15 j.m./kg mc./godz., z modyfikacjami u pacjentów z ostrą niewydolnością nerek i zwiększonym ryzykiem krwawienia (zalecane stężenie anty-Xa 0,2-0,4 j.m./ml). W profilaktyce powikłań zakrzepowo-zatorowych po zabiegach chirurgicznych stosuje się dawki 2 500-5 000 j.m. podskórnie, dostosowane do ryzyka i rodzaju zabiegu, a w ortopedii leczenie może trwać do 5 tygodni. W leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów onkologicznych stosuje się dawkę początkową 200 j.m./kg mc. raz na dobę, z maksymalną dawką 18 000 j.m., a następnie dawki podtrzymujące 150 j.m./kg mc. raz na dobę, z dostosowaniem do masy ciała i płci.

Dawkowanie i sposób podawania leku Fragmin

Produkt leczniczy Fragmin (dalteparyna sodowa) jest dostępny w kilku mocach wyrażonych w międzynarodowych jednostkach anty-Xa. Dawkowanie zależy od wskazania klinicznego, masy ciała pacjenta oraz indywidualnych czynników ryzyka. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania we wszystkich zarejestrowanych wskazaniach1.

Leczenie ostrej zakrzepicy żył głębokich

Fragmin można podawać podskórnie w jednej lub dwóch dawkach na dobę. W trakcie terapii można rozpocząć równoczesne podawanie antagonistów witaminy K. Leczenie Fragminem kontynuuje się do momentu uzyskania terapeutycznego stężenia czynników kompleksu protrombiny (czynniki: II, VII, IX, X), co następuje zazwyczaj po około 5 dniach leczenia skojarzonego2.

Dostępne są dwa schematy dawkowania:

  • Podawanie raz na dobę: 200 j.m./kg mc. podskórnie jeden raz na dobę. Monitorowanie działania przeciwzakrzepowego nie jest konieczne. Maksymalna pojedyncza dawka dobowa nie może przekraczać 18 000 j.m.3
  • Podawanie dwa razy na dobę: 100 j.m./kg mc. podskórnie dwa razy na dobę. Monitorowanie działania przeciwzakrzepowego zwykle nie jest konieczne4.

Dla schematu dawkowania raz na dobę można skorzystać z poniższej tabeli dostosowania dawki do masy ciała pacjenta:

Masa ciała (kg) Dawka (j.m.)
46–56 10 000
57–68 12 500
69–82 15 000
83 i więcej 18 000

W przypadku monitorowania poziomu anty-Xa, krew należy pobierać w momencie maksymalnego stężenia leku w osoczu (3-4 godziny po wstrzyknięciu podskórnym). Zalecane stężenie anty-Xa w osoczu powinno wynosić 0,5-1,0 j.m./ml5.

Zapobieganie krzepnięciu krwi w krążeniu pozaustrojowym

Podczas hemodializy i hemofiltracji w przebiegu ostrej lub przewlekłej niewydolności nerek, Fragmin należy podawać do linii tętniczej urządzenia dializującego lub dożylnie, według następujących schematów6:

Pacjenci z przewlekłą niewydolnością nerek

U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek bez zwiększonego ryzyka krwawienia zazwyczaj wymagane są niewielkie modyfikacje dawki7.

  • Hemodializa i hemofiltracja do 4 godzin: Na początku zabiegu pojedyncze wstrzyknięcie w bolusie dożylnie lub do linii tętniczej. Zalecana dawka początkowa to 5 000 j.m., można zastosować niższą dawkę jeśli jest to klinicznie uzasadnione. Dawkę początkową można dostosowywać z sesji na sesję, zwiększając lub zmniejszając ją stopniowo o 500 lub 1 000 j.m. Alternatywnie można podać dożylną iniekcję bolusową 30-40 j.m./kg mc., a następnie wlew dożylny 10-15 j.m./kg mc./godzinę8.
  • Hemodializa i hemofiltracja powyżej 4 godzin: Jednorazowa dożylna iniekcja w bolusie 30-40 j.m./kg mc., a następnie wlew dożylny 10-15 j.m./kg mc./godzinę9.
Pacjenci z ostrą niewydolnością nerek

U pacjentów z ostrą niewydolnością nerek lub ze zwiększonym ryzykiem krwawienia zaleca się dożylną iniekcję bolusową 5-10 j.m./kg mc., a następnie infuzję dożylną 4-5 j.m./kg mc./godzinę. W tej grupie pacjentów zaleca się monitorowanie poziomu anty-Xa, który powinien wynosić 0,2-0,4 j.m./ml10.

Profilaktyka przeciwzakrzepowa związana z zabiegami chirurgicznymi

Fragmin należy podawać podskórnie. Monitorowanie działania przeciwzakrzepowego zwykle nie jest konieczne. W przypadku monitorowania, zalecane stężenie anty-Xa w osoczu powinno wynosić 0,1-0,4 j.m./ml11.

Ogólne zabiegi chirurgiczne

Pacjenci narażeni na ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych: 2 500 j.m. podskórnie 2 godziny przed zabiegiem chirurgicznym oraz 2 500 j.m. podskórnie każdego ranka po zabiegu do momentu uruchomienia pacjenta (zwykle przez 5-7 dni lub dłużej)12.

Pacjenci z dodatkowymi czynnikami ryzyka (np. z chorobą nowotworową) – dostępne są dwa schematy13:

  1. Początek podawania w dniu poprzedzającym zabieg: 5 000 j.m. podskórnie wieczorem przed zabiegiem, a następnie 5 000 j.m. podskórnie co wieczór po zabiegu14.
  2. Początek podawania w dniu zabiegu: 2 500 j.m. podskórnie 2 godziny przed zabiegiem oraz 2 500 j.m. 8-12 godzin później (nie wcześniej niż 4 godziny po zabiegu). Od następnego dnia 5 000 j.m. podskórnie codziennie rano15.
Zabiegi ortopedyczne

W przypadku zabiegów ortopedycznych (np. wymiana stawu biodrowego) Fragmin podaje się przez okres do 5 tygodni po zabiegu, wybierając jeden z trzech schematów16:

  1. Początek podawania przed zabiegiem – wieczór przed zabiegiem: 5 000 j.m. podskórnie wieczorem przed zabiegiem, a następnie 5 000 j.m. podskórnie co wieczór po zabiegu17.
  2. Początek podawania przed zabiegiem – dzień zabiegu: 2 500 j.m. podskórnie 2 godziny przed zabiegiem oraz 2 500 j.m. 8-12 godzin później (nie wcześniej niż 4 godziny po zabiegu). Od następnego dnia 5 000 j.m. podskórnie codziennie18.
  3. Początek podawania po zabiegu: 2 500 j.m. podskórnie 4-8 godzin po zabiegu (nie wcześniej niż 4 godziny od jego zakończenia). Od następnego dnia 5 000 j.m. podskórnie codziennie19.

Profilaktyka ostrej zakrzepicy żył głębokich u chorych unieruchomionych z przyczyn medycznych

Zalecana dawka dalteparyny sodowej wynosi 5 000 j.m. raz dziennie, podskórnie. Leczenie należy prowadzić do końca okresu unieruchomienia pacjenta, zwykle przez 14 dni lub dłużej, w zależności od stanu pacjenta20.

Niestabilna choroba wieńcowa

Fragmin podaje się w dawce 120 j.m./kg mc. podskórnie co 12 godzin (maksymalna dawka 10 000 j.m./12 godzin). Leczenie należy kontynuować do stabilizacji klinicznej (zwykle przez co najmniej 6 dni) lub dłużej, jeśli lekarz uzna to za korzystne. Następnie zaleca się leczenie stałą dawką do przeprowadzenia zabiegu rewaskularyzacji21.

Zaleca się równoczesne podawanie kwasu acetylosalicylowego w dawce 75-325 mg/dobę22.

Dawkowanie w zależności od masy ciała i płci:

  • Kobiety <80 kg i mężczyźni <70 kg: 5 000 j.m. podskórnie co 12 godzin23
  • Kobiety ≥80 kg i mężczyźni ≥70 kg: 7 500 j.m. podskórnie co 12 godzin24

Przewlekłe leczenie żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów onkologicznych

Schemat leczenia objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (proksymalna zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna) w celu zmniejszenia nawrotów u pacjentów z chorobami nowotworowymi25:

Miesiąc 1

Przez pierwsze 30 dni leczenia dalteparynę podaje się raz na dobę, podskórnie, w dawce 200 j.m./kg mc. Całkowita dawka dobowa nie powinna przekraczać 18 000 j.m.26.

Miesiące 2-6

Dalteparynę podaje się raz na dobę podskórnie, w dawce około 150 j.m./kg mc., zgodnie z poniższą tabelą27:

Masa ciała (kg) Dawka dalteparyny sodowej (j.m.)
≤56 7 500
57-68 10 000
69-82 12 500
83-98 15 000
≥99 18 000
Zmniejszenie dawki w przypadku małopłytkowości w przebiegu chemioterapii

W przypadku małopłytkowości indukowanej chemioterapią należy przestrzegać następujących zasad28:

  • Liczba płytek <50 000/mm³: wstrzymać podawanie dalteparyny do czasu, gdy liczba płytek wzrośnie powyżej 50 000/mm³
  • Liczba płytek 50 000-100 000/mm³: zmniejszyć dawkę o 17-33% w zależności od masy ciała pacjenta
  • Liczba płytek ≥100 000/mm³: powrót do pełnej dawki dalteparyny

Szczegółowe informacje o redukcji dawki przedstawiono w poniższej tabeli:

Masa ciała (kg) Planowa dawka dalteparyny sodowej (j.m.) Zredukowana dawka dalteparyny sodowej (j.m.) Średnia redukcja dawki (%)
≤56 7 500 5 000 33
57-68 10 000 7 500 25
69-82 12 500 10 000 20
83-98 15 000 12 500 17
≥99 18 000 15 000 17

Dawkowanie w niewydolności nerek

W przypadku znacznej niewydolności nerek (stężenie kreatyniny >3 razy górna granica normy), dawkę dalteparyny należy dostosować tak, aby utrzymać stężenie terapeutyczne anty-Xa na poziomie 1 j.m./ml (zakres 0,5-1,5 j.m./ml), mierzone 4-6 godzin po wstrzyknięciu. Jeśli stężenie anty-Xa znajduje się poza zakresem terapeutycznym, dawkę należy odpowiednio skorygować i powtórzyć oznaczenie po 3-4 kolejnych iniekcjach29.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Leczenie objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u dzieci i młodzieży w wieku od 1 miesiąca i starszych30.

Dawki początkowe zależą od wieku dziecka31:

Grupa wiekowa Dawka początkowa
od 1. miesiąca do mniej niż 2 lat 150 j.m./kg mc. dwa razy na dobę
od 2 lat do mniej niż 8 lat 125 j.m./kg mc. dwa razy na dobę
od 8 lat do mniej niż 18 lat 100 j.m./kg mc. dwa razy na dobę

Monitorowanie stężenia anty-Xa należy wykonać po pierwszej, drugiej lub trzeciej dawce, pobierając próbki 4 godziny po podaniu leku. Dawkę dalteparyny należy dostosować stopniowo, zwiększając ją o 25 j.m./kg mc., aby uzyskać docelowe stężenie anty-Xa w zakresie 0,5-1,0 j.m./ml32.

Sposób podawania

Fragmin podaje się we wstrzyknięciu podskórnym we wszystkich wskazaniach z wyjątkiem hemodializy i hemofiltracji, gdzie podaje się go dożylnie lub do linii tętniczej dializatora33.

Produktu leczniczego Fragmin nie należy podawać domięśniowo.

Technika wstrzyknięcia podskórnego34:

  • Kroplę na końcu igły należy usunąć przed wstrzyknięciem
  • Wybierz miejsce wstrzyknięcia na przedniej lub bocznej ścianie brzucha lub bocznej stronie uda
  • Wprowadź igłę prostopadle do fałdu skóry dobrze przytrzymywanego dwoma palcami
  • Wykonuj wstrzyknięcie powoli i dokładnie podskórnie

U dzieci Fragmin podaje się podskórnie pod kątem od 45° do 90°, najlepiej do tkanki podskórnej przednio-bocznej lub tylno-bocznej ściany brzucha lub bocznej części uda35.

Fragmin można łączyć z izotoniczną solą fizjologiczną (9 mg/ml) lub izotoniczną glukozą (50 mg/ml) w roztworze do wlewów, w szklanych butelkach i pojemnikach plastikowych36.

Uwaga dotycząca różnic między heparynami drobnocząsteczkowymi

Różne heparyny drobnocząsteczkowe nie są równoważne i mogą się różnić sposobem wytwarzania, ciężarem cząsteczkowym, deklarowaną aktywnością oraz działaniem farmakologicznym. Nie należy zastępować jednej heparyny drobnocząsteczkowej inną. Zawsze należy przestrzegać wskazań dotyczących dawkowania i informacji dla konkretnego produktu37.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl