Działania niepożądane
Fragmin 10 000 j.m. a.Xa/0,4 ml
Dalteparyna sodowa (Fragmin) jest heparyną drobnocząsteczkową, której działanie mierzone jest w międzynarodowych jednostkach anty-Xa. Profilaktyczne stosowanie leku wiąże się z wystąpieniem działań niepożądanych u około 3% pacjentów. Najczęściej obserwuje się łagodną trombocytopenię typu I, która jest zwykle odwracalna, oraz krwawienia o różnym nasileniu, w tym krwawienia wewnątrzczaszkowe i do przestrzeni zaotrzewnowej, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu. Immunologiczna małopłytkowość indukowana heparyną (typu II) stanowi poważne powikłanie, choć jej częstość występowania nie jest dokładnie znana. Dodatkowo, dalteparyna może powodować hipoaldosteronizm z ryzykiem hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i cukrzycą. Długotrwałe stosowanie nie wykazało jednoznacznego ryzyka osteoporozy, jednak nie można go całkowicie wykluczyć.
- Działania niepożądane leku Fragmin
- Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
- Czynniki ryzyka krwawień
- Zaburzenia elektrolitowe
- Ryzyko osteoporozy
- Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży
- Tabela działań niepożądanych leku Fragmin
- Szczegółowy opis niebezpiecznych działań niepożądanych
- Monitorowanie działań niepożądanych
- choroba nowotworowa
- niestabilna choroba wieńcowa
- objawowa żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
- ostra choroba reumatyczna
- ostra choroba zapalna jelit
- ostra niewydolność nerek
- ostra niewydolność oddechowa
- ostra zakrzepica żył głębokich
- ostre zakażenie
- profilaktyka przeciwzakrzepowa u chorych unieruchomionych z przyczyn medycznych
- profilaktyka przeciwzakrzepowa związana z zabiegami chirurgicznymi
- przewlekła niewydolność nerek
- przewlekła objawowa żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
- zapobieganie krzepnięciu krwi w krążeniu pozaustrojowym
- zastoinowa niewydolność serca
- zatorowość płucna
Działania niepożądane leku Fragmin
Dalteparyna sodowa (Fragmin) jest heparyną drobnocząsteczkową, której moc działania wyrażana jest w międzynarodowych jednostkach anty-Xa. Podczas stosowania tego leku zaobserwowano wystąpienie działań niepożądanych u około 3% pacjentów leczonych profilaktycznie.1
Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
Działania niepożądane obserwowane podczas badań klinicznych sklasyfikowano według częstości występowania zgodnie z przyjętymi standardami:2
- Często (≥1/100 do <1/10)
- Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100)
- Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000)
- Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Czynniki ryzyka krwawień
Ryzyko krwawienia podczas stosowania dalteparyny jest zależne od dawki. Większość przypadków krwawień ma charakter łagodny, jednak zgłaszano również ciężkie krwawienia, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu.3
Zaburzenia elektrolitowe
Produkty heparynowe, w tym Fragmin, mogą powodować hipoaldosteronizm, co w konsekwencji może prowadzić do zwiększenia stężenia potasu w osoczu. W rzadkich przypadkach, szczególnie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i cukrzycą, może wystąpić klinicznie znacząca hiperkaliemia.4
Ryzyko osteoporozy
Długotrwałe stosowanie heparyny jest związane z ryzykiem wystąpienia osteoporozy. W przypadku dalteparyny nie zaobserwowano takiego działania niepożądanego, jednak nie można całkowicie wykluczyć ryzyka osteoporozy.5
Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży
Według dostępnych danych, częstość, rodzaj oraz nasilenie działań niepożądanych u dzieci i młodzieży są porównywalne z obserwowanymi u dorosłych. Należy jednak podkreślić, że bezpieczeństwo długotrwałego stosowania dalteparyny w populacji pediatrycznej nie zostało jednoznacznie ustalone.6
Tabela działań niepożądanych leku Fragmin
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Charakterystyka |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Łagodna trombocytopenia (typu I) | Często | Zwykle odwracalna podczas leczenia |
| Immunologiczna małopłytkowość indukowana heparyną (typu II) | Nieznana | Może występować z towarzyszącymi powikłaniami zakrzepowymi lub bez nich | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość | Niezbyt często | Reakcje o charakterze nadwrażliwości |
| Reakcje anafilaktyczne | Nieznana | Ciężkie reakcje alergiczne | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Krwawienia wewnątrzczaszkowe | Nieznana | Niektóre przypadki prowadziły do zgonu |
| Zaburzenia naczyniowe | Krwotok | Często | Krwawienia o różnym nasileniu |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Krwawienia do przestrzeni zaotrzewnowej | Nieznana | Niektóre przypadki prowadziły do zgonu |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Przejściowe zwiększenie aktywności transaminaz | Często | Podwyższone wartości enzymów wątrobowych |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Martwica skóry, przemijające łysienie | Rzadko | Zaburzenia dotyczące skóry i włosów |
| Wysypka | Nieznana | Zmiany skórne o charakterze wysypki | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Podskórny krwiak w miejscu podania | Często | Lokalny wylew krwi w miejscu iniekcji |
| Ból w miejscu podania | Często | Dolegliwości bólowe w miejscu wstrzyknięcia | |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Krwiak podpajęczynówkowy lub nadoponowy | Nieznana | Powikłania związane z krwawieniem do przestrzeni wokół centralnego układu nerwowego |
Szczegółowy opis niebezpiecznych działań niepożądanych
Małopłytkowość indukowana heparyną
Podczas stosowania dalteparyny może wystąpić łagodna trombocytopenia typu I, która zwykle jest odwracalna podczas leczenia. Ma ona charakter nieimmunologiczny i występuje często.7
Znacznie poważniejszym powikłaniem jest immunologiczna małopłytkowość indukowana heparyną (typu II), która może występować z towarzyszącymi powikłaniami zakrzepowymi lub bez nich. Częstość tego groźnego powikłania nie jest dokładnie znana.8
Krwawienia wewnątrznarządowe
Do najpoważniejszych działań niepożądanych dalteparyny należą krwawienia, w szczególności:
- Krwawienia wewnątrzczaszkowe – odnotowano przypadki krwawień do mózgu, niektóre z nich prowadziły do zgonu. Częstość tego powikłania nie jest dokładnie określona.9
- Krwawienia do przestrzeni zaotrzewnowej – podobnie jak w przypadku krwawień wewnątrzczaszkowych, niektóre przypadki tych krwawień kończyły się zgonem pacjenta.10
- Krwiak podpajęczynówkowy lub nadoponowy – te rodzaje krwawień mogą mieć szczególnie niebezpieczny przebieg ze względu na lokalizację w obrębie centralnego układu nerwowego.11
Reakcje nadwrażliwości
Podczas terapii dalteparyną mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu:
- Nadwrażliwość – występuje niezbyt często i zwykle ma łagodniejszy przebieg12
- Reakcje anafilaktyczne – są to najpoważniejsze reakcje nadwrażliwości, potencjalnie zagrażające życiu. Częstość ich występowania nie jest dokładnie określona.13
Zmiany skórne
Do rzadkich, ale potencjalnie poważnych działań niepożądanych należą zmiany skórne, takie jak:
- Martwica skóry – rzadkie, ale poważne powikłanie wymagające natychmiastowej interwencji lekarskiej14
- Przemijające łysienie – występuje rzadko i ma charakter odwracalny15
- Wysypka – częstość występowania nie jest dokładnie określona16
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu dalteparyny do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.17
Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do przedstawiciela podmiotu odpowiedzialnego.18
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania