Przeciwwskazania
Fragmin 10 000 j.m. a.Xa/0,4 ml

Przeciwwskazania stosowania leku Fragmin

Dalteparyna sodowa (Fragmin) dostępna w różnych dawkach (od 2 500 do 18 000 j.m. anty-Xa) posiada ściśle określone przeciwwskazania, które lekarz musi wziąć pod uwagę przed zaleceniem terapii. Przeciwwskazania te związane są głównie z podwyższonym ryzykiem krwawienia oraz innymi stanami klinicznymi, w których stosowanie heparyn drobnocząsteczkowych może powodować poważne powikłania.¹

Nadwrażliwość i reakcje alergiczne

Stosowanie leku Fragmin jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów, u których stwierdzono nadwrażliwość na dalteparynę sodową. Przeciwwskazanie to dotyczy również nadwrażliwości na inne heparyny drobnocząsteczkowe i/lub heparynę niefrakcjonowaną. Należy również uwzględnić możliwość nadwrażliwości na substancje pomocnicze zawarte w preparacie.²

Zaburzenia hematologiczne

Małopłytkowość poheparynowa o podłożu immunologicznym stanowi istotne przeciwwskazanie do stosowania leku Fragmin. Dotyczy to zarówno przypadków potwierdzonych, jak i sytuacji, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie wystąpienia tego powikłania. Ze względu na ryzyko poważnych krwawień, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z tym schorzeniem.³

Fragmin jest przeciwwskazany również u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia o ciężkim przebiegu, niezależnie od ich etiologii. W takich przypadkach dodatkowe zaburzenie hemostazy wywołane przez dalteparynę może prowadzić do niekontrolowanych krwawień.⁴

Aktywne krwawienia

Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z czynnymi krwawieniami. Dotyczy to szczególnie krwawień z przewodu pokarmowego oraz krwawień w obrębie naczyń mózgowych. W takich przypadkach zastosowanie antykoagulanta, jakim jest dalteparyna, mogłoby nasilić istniejące krwawienie i doprowadzić do poważnych powikłań, w tym zagrażających życiu.⁵

Infekcje układu sercowo-naczyniowego

Przeciwwskazaniem do stosowania dalteparyny jest ostre lub podostre bakteryjne zapalenie wsierdzia. W tych stanach zwiększona jest podatność na krwawienia, a ryzyko powikłań krwotocznych, w tym do ośrodkowego układu nerwowego, jest szczególnie wysokie.⁶

Zabiegi i urazy w obrębie ośrodkowego układu nerwowego

Stosowanie dalteparyny jest przeciwwskazane u pacjentów, którzy niedawno przebyli urazy lub zabiegi chirurgiczne w obrębie ośrodkowego układu nerwowego. Przeciwwskazanie to dotyczy również niedawnych zabiegów chirurgicznych w obrębie oczu i/lub uszu, ze względu na podwyższone ryzyko krwawień w tych obszarach anatomicznych.⁷

Znieczulenie podpajęczynówkowe i zewnątrzoponowe

Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie dużych dawek dalteparyny (takich jak stosowane w leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej i niestabilnej choroby wieńcowej) u pacjentów, u których planowane jest:⁸

• znieczulenie podpajęczynówkowe
• znieczulenie zewnątrzoponowe
• inne zabiegi wymagające wykonania nakłucia lędźwiowego

W tych przypadkach stosowanie dużych dawek dalteparyny jest przeciwwskazane ze względu na istotnie zwiększone ryzyko krwawienia do kanału kręgowego, co może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych, w tym do rozwoju krwiaka nadtwardówkowego i/lub podpajęczynówkowego.⁹

Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie leku

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami wymienionymi powyżej, istnieją również sytuacje kliniczne, w których należy szczególnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związanego z podaniem dalteparyny. W takich przypadkach lekarz powinien odradzić stosowanie leku Fragmin lub zalecić modyfikację dawkowania i ścisłe monitorowanie pacjenta.

Stany zwiększonego ryzyka krwawienia

U pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawienia należy odradzić stosowanie dalteparyny w standardowych dawkach. Do stanów takich należą:¹⁰

• Niewydolność nerek – ze względu na kumulację leku w organizmie
• Niewydolność wątroby – z powodu zaburzenia syntezy czynników krzepnięcia
• Małopłytkowość – nawet jeśli nie jest związana z heparyną
• Ciężkie nadciśnienie tętnicze – szczególnie niekontrolowane
• Retinopatia cukrzycowa lub krwotoczna
• Niedawne zabiegi chirurgiczne – szczególnie w obszarach o wysokim ryzyku krwawienia

Planowane procedury inwazyjne

Pacjentom, u których planowane są zabiegi diagnostyczne lub terapeutyczne inwazyjne, należy odradzić stosowanie dalteparyny w okresie bezpośrednio poprzedzającym procedurę. W zależności od rodzaju zabiegu i oszacowanego ryzyka krwawienia, lekarz powinien zalecić odpowiedni czas odstawienia leku przed zabiegiem.¹¹

Jednoczesne stosowanie innych leków przeciwkrzepliwych

Pacjentom przyjmującym jednocześnie inne leki wpływające na hemostazę należy zachować szczególną ostrożność przy zalecaniu dalteparyny. Dotyczy to:

• Antagonistów witaminy K (np. warfaryna)
• Leków przeciwpłytkowych (np. kwas acetylosalicylowy, klopidogrel)
• Niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ)
• Bezpośrednich inhibitorów trombiny (np. dabigatran)
• Bezpośrednich inhibitorów czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban)

W takich przypadkach należy rozważyć modyfikację dawkowania lub całkowite odradzenie jednoczesnego stosowania dalteparyny.

Ciąża i okres karmienia piersią

Choć dalteparyna jest względnie bezpieczna w ciąży, należy odradzić stosowanie leku Fragmin w sytuacjach podwyższonego ryzyka krwawienia związanego z ciążą, takich jak:

• Zagrażające poronienie
• Łożysko przodujące
• Planowane procedury położnicze inwazyjne
• Okres bezpośrednio przed porodem (szczególnie w przypadku rozważania znieczulenia zewnątrzoponowego)

W tych przypadkach lekarz powinien rozważyć alternatywne metody leczenia lub modyfikację dawkowania dalteparyny, uwzględniając indywidualne ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.