Właściwości farmakodynamiczne
Fragmin 10 000 j.m. a.Xa/0,4 ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Fragmin

Fragmin to lek przeciwzakrzepowy zawierający dalteparynę sodową, która jest heparyną drobnocząsteczkową o masie cząsteczkowej 6 000, uzyskiwaną ze śluzówki jelita świńskiego. Produkt należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwzakrzepowych, heparyn i pochodnych (kod ATC: B01A B04). Dostępny jest w różnych stężeniach, od 2 500 j.m. anty-Xa/0,2 ml do 18 000 j.m. anty-Xa/0,72 ml, w postaci roztworu do wstrzykiwań.¹

Mechanizm działania

Przeciwzakrzepowy wpływ dalteparyny sodowej zależy od jej zdolności do nasilenia hamującego działania antytrombiny (AT) na aktywność czynnika Xa i trombinę. Kluczową cechą dalteparyny jest to, że silniej hamuje aktywność czynnika Xa niż wydłuża czas krzepnięcia osocza (APTT). W porównaniu do heparyny niefrakcjonowanej, Fragmin słabiej wpływa na czynność płytek krwi i ich adhezję, co przekłada się na mniejszy wpływ na pierwotną hemostazę.²

Uważa się, że niektóre z przeciwzakrzepowych właściwości dalteparyny sodowej wynikają również z jej wpływu na ścianę naczyń lub układ fibrynolizy, co dodatkowo wspiera jej kompleksowe działanie przeciwzakrzepowe.³

Skuteczność kliniczna

Badanie PREVENT

W randomizowanym, kontrolowanym placebo, podwójnie ślepym badaniu PREVENT z udziałem 3700 pacjentów z ostrym stanem chorobowym wymagającym hospitalizacji ≥ 4 dni oraz unieruchomionych w ostatnim czasie (≤3 dni), oceniano skuteczność Fragminu w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Pacjenci pozostający w łóżku w ciągu dnia byli kwalifikowani do badania jako unieruchomieni. Wyniki wykazały znaczące zmniejszenie częstości występowania klinicznie istotnych żylnych epizodów zakrzepowo-zatorowych o 45% u pacjentów otrzymujących Fragmin w porównaniu do grupy placebo.⁴

Częstość występowania incydentów obejmujących pierwotny punkt końcowy wynosiła 2,77% w grupie otrzymującej Fragmin w porównaniu do 4,96% w grupie placebo. Różnica między grupami (-2,19%, 95% PU: -3,57 do -0,81; p=0,0015) wskazuje na klinicznie istotne zmniejszenie ryzyka wystąpienia zatorowości żylnej u pacjentów leczonych Fragminem.⁵

Badanie PROTECT

W międzynarodowym, randomizowanym, kontrolowanym badaniu wieloośrodkowym PROTECT (Prophylaxis for Thromboembolism in Critical Care Trial) porównano skuteczność dalteparyny w dawce 5 000 j.m. podawanej raz na dobę z heparyną niefrakcjonowaną w dawce 5 000 j.m. podawanej dwa razy na dobę u 3 746 pacjentów krytycznie chorych. Badanie obejmowało pacjentów z przyczyn medycznych (76%) oraz poddanych zabiegom chirurgicznym, którzy wymagali pobytu na oddziale intensywnej terapii (OIOM) przez co najmniej 3 dni.⁶

Pierwotnym punktem końcowym w badaniu była proksymalna zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych, którą diagnozowano za pomocą okresowego badania ultradźwiękowego z kompresją. Około 90% uczestników badania wymagało wentylacji mechanicznej. Leczenie produktem było dozwolone przez czas pobytu na OIOM, maksymalnie do 90 dni. Średni czas trwania badania produktu w obu grupach wynosił 7 dni (rozstęp interkwartylowy, 4 do 12). W badaniu przeprowadzono zaślepioną ocenę zdarzeń zakrzepowych i krwawień.⁷

Wyniki badania PROTECT wykazały brak istotnej różnicy w odniesieniu do epizodów proksymalnej zakrzepicy żył głębokich pomiędzy grupą dalteparyny (5,1%) a grupą heparyny niefrakcjonowanej (5,8%), ze współczynnikiem ryzyka 0,92 (95% CI: 0,68 do 1,23; P=0,57).⁸

Istotnym odkryciem było natomiast znaczące 49% zmniejszenie ryzyka wystąpienia wtórnego punktu końcowego – zatorowości płucnej w grupie pacjentów stosujących dalteparynę, z bezwzględną różnicą 1,0% (95% CI: 0,30 do 0,88; P=0,01).⁹

Nie zaobserwowano istotnych różnic pomiędzy grupami w odniesieniu do:

• Częstości epizodów dużych krwawień (współczynnik ryzyka 1,00; 95% CI: 0,75 do 1,34; P=0,98)
• Śmiertelności w trakcie pobytu w szpitalu (współczynnik ryzyka 0,92; 95% CI: 0,80 do 1,05; P=0,21)

¹⁰

Badanie Parrot (A6301091)

Przeprowadzono również otwarte badanie fazy IIIb (Parrot, A6301091) z udziałem dorosłych pacjentów w wieku od 18 do 85 lat. Celem badania była optymalizacja leczenia w zapobieganiu krzepnięciu krwi w krążeniu pozaustrojowym podczas zabiegów hemodializy u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek.¹¹

Dawkowanie i skład produktu

Moc działania Fragminu jest wyrażona w międzynarodowych jednostkach (j.m.) anty-Xa zgodnie z pierwszym Międzynarodowym Standardem dla Heparyn Drobnocząsteczkowych. Produkt dostępny jest w następujących stężeniach:¹²

¹³