Działania niepożądane
Metafen Zatoki 200 mg + 30 mg
Metafen ZATOKI zawiera ibuprofen (200 mg) oraz chlorowodorek pseudoefedryny (30 mg), które wykazują szerokie spektrum działań niepożądanych, szczególnie przy stosowaniu krótkotrwałym w dawkach OTC. Ibuprofen, jako NLPZ, może powodować bardzo rzadkie zaburzenia hematologiczne (np. anemia, leukopenia, agranulocytoza) oraz poważne reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk krtani i wstrząs anafilaktyczny. Dodatkowo obserwuje się działania niepożądane ze strony układu nerwowego (bóle głowy, zawroty, bezsenność), przewodu pokarmowego (niestrawność, krwawienia, perforacje), skóry (SCAR, zespół Stevensa-Johnsona) oraz nerek (niewydolność, martwica brodawek). Pseudoefedryna może wywoływać trombocytopenię, tachykardię, zaburzenia rytmu serca, a także poważne powikłania neurologiczne, takie jak zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) i zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS). Ponadto, pseudoefedryna może powodować niedokrwienną neuropatię nerwu wzrokowego oraz niedokrwienne zapalenie jelita grubego.
Działania niepożądane leku Metafen ZATOKI (ibuprofen 200 mg + pseudoefedryna 30 mg)
Metafen ZATOKI jest produktem leczniczym zawierającym dwie substancje czynne: ibuprofen (200 mg) i chlorowodorek pseudoefedryny (30 mg), które mogą wywoływać różnorodne działania niepożądane. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę działań niepożądanych tego preparatu, ze szczególnym uwzględnieniem ich klasyfikacji, częstotliwości występowania oraz charakterystyki klinicznej. Należy zaznaczyć, że przedstawione działania niepożądane odnoszą się do stosowania produktu krótkotrwale w dawkach dostępnych bez recepty. Przy stosowaniu długotrwałym spektrum działań niepożądanych może być szersze.1
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
W ocenie częstości występowania działań niepożądanych stosuje się następującą klasyfikację:2
- bardzo często: ≥1/10 (występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
- często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów)
- niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (występuje u co najmniej 1 na 1 000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów)
- rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (występuje u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1 000 pacjentów)
- bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
- częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Działania niepożądane ibuprofenu
Ibuprofen jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) może wywoływać szereg działań niepożądanych w różnych układach organizmu.3
Działania niepożądane pseudoefedryny
Pseudoefedryna jako sympatykomimetyk może powodować działania niepożądane związane głównie z pobudzeniem układu współczulnego.4
Działania niepożądane wynikające z połączenia substancji czynnych
Niektóre działania niepożądane wynikają z połączenia obu substancji czynnych w jednym preparacie.5
| Klasyfikacja układów i narządów | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Substancja odpowiedzialna |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Bardzo rzadko | Zaburzenia wskaźników morfologii krwi (anemia, leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia, agranulocytoza). Pierwsze objawy: gorączka, ból gardła, powierzchowne owrzodzenia błony śluzowej jamy ustnej, objawy grypopodobne, zmęczenie, krwawienie (np. siniaki, wybroczyny, plamica, krwawienie z nosa) | Ibuprofen |
| Rzadko | Trombocytopenia | Pseudoefedryna | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Niezbyt często | Pokrzywka i świąd | Ibuprofen |
| Bardzo rzadko | Ciężkie reakcje nadwrażliwości (obrzęk twarzy, języka i krtani, duszność, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, hipotensja, wstrząs), zaostrzenie astmy i skurcz oskrzeli; u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi (toczeń rumieniowaty układowy, mieszana choroba tkanki łącznej) – objawy aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych | Ibuprofen | |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Częstość nieznana | Nadmierne pocenie się | Pseudoefedryna |
| Zaburzenia psychiczne | Rzadko | Depresja, reakcje psychotyczne | Ibuprofen |
| Rzadko | Lęk, dezorientacja, omamy | Pseudoefedryna | |
| Częstość nieznana | Niepokój | Pseudoefedryna | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Niezbyt często | Bóle głowy | Ibuprofen |
| Rzadko | Zawroty głowy, bezsenność, pobudzenie, drażliwość, uczucie zmęczenia, szumy uszne | Ibuprofen | |
| Częstość nieznana | Zawroty głowy, bezsenność | Pseudoefedryna | |
| Częstość nieznana | Zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES), zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS) | Pseudoefedryna | |
| Zaburzenia oka | Częstość nieznana | Niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego | Pseudoefedryna |
| Zaburzenia serca | Bardzo rzadko | Obrzęk, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca związana ze stosowaniem NLPZ w dużych dawkach; zwiększone ryzyko tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych (zawał serca, udar) przy dużych dawkach (2400 mg/dobę) | Ibuprofen |
| Częstość nieznana | Zespół Kounisa | Ibuprofen | |
| Częstość nieznana | Tachykardia, zaburzenia rytmu serca | Pseudoefedryna | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Niezbyt często | Niestrawność, ból brzucha, nudności | Ibuprofen |
| Rzadko | Biegunka, wzdęcia, zaparcia, wymioty, zapalenie błony śluzowej żołądka | Ibuprofen | |
| Bardzo rzadko | Smołowate stolce, krwawe wymioty, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia okrężnicy i choroby Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy, krwawienie z przewodu pokarmowego, perforacja | Ibuprofen | |
| Częstość nieznana | Niestrawność, zaburzenia czynności przewodu pokarmowego, nudności, wymioty, wzmożone pragnienie; niedokrwienne zapalenie jelita grubego | Pseudoefedryna | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Bardzo rzadko | Zaburzenia czynności wątroby, szczególnie podczas długotrwałego stosowania | Ibuprofen |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo rzadko | Ciężkie skórne działania niepożądane (SCAR): rumień wielopostaciowy, złuszczające zapalenie skóry, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | Ibuprofen |
| Częstość nieznana | Polekowa reakcja z eozynofilią i objawami ogólnymi (zespół DRESS), ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP), reakcje nadwrażliwości na światło | Ibuprofen | |
| Częstość nieznana | Zaczerwienienia, wysypki; ciężkie reakcje skórne, w tym ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) | Pseudoefedryna/połączenie obu substancji | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Rzadko | Osłabienie mięśni, drżenia | Pseudoefedryna |
| Brak szczególnych działań niepożądanych związanych z ibuprofenem w tym układzie | |||
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Rzadko | Obrzęki | Ibuprofen |
| Bardzo rzadko | Dysuria, zmniejszenie ilości wydalanego moczu, niewydolność nerek, martwica brodawek nerkowych, zwiększenie stężenia mocznika w surowicy, zwiększenie stężenia sodu w osoczu krwi (retencja sodu) | Ibuprofen | |
| Rzadko | Niekontrolowane wydalanie moczu | Pseudoefedryna | |
Szczegółowe omówienie wybranych działań niepożądanych
Zaburzenia krwi i układu chłonnego: Ibuprofen może bardzo rzadko powodować zaburzenia hematologiczne, które mogą objawiać się gorączką, bólem gardła, owrzodzeniami jamy ustnej, objawami grypopodobnymi oraz krwawieniami. Pseudoefedryna może rzadko powodować trombocytopenię (zmniejszenie liczby płytek krwi).6
Zaburzenia układu immunologicznego: Szczególnie niebezpieczne są bardzo rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu ciężkie reakcje nadwrażliwości na ibuprofen, mogące prowadzić do obrzęku twarzy, języka i krtani, duszności, tachykardii czy nawet wstrząsu.7
Zaburzenia układu nerwowego: Zarówno ibuprofen, jak i pseudoefedryna mogą powodować zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Pseudoefedryna może wywoływać rzadkie, ale poważne powikłania neurologiczne, takie jak zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) i zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS).8
Zaburzenia oka: Pseudoefedryna może w rzadkich przypadkach powodować niedokrwienną neuropatię nerwu wzrokowego, co jest poważnym powikłaniem mogącym prowadzić do utraty wzroku.9
Zaburzenia serca: Ibuprofen, szczególnie w dużych dawkach (2400 mg/dobę), może zwiększać ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca czy udar mózgu. Pseudoefedryna, działając sympatykomimetycznie, może powodować tachykardię i zaburzenia rytmu serca.10
Zaburzenia żołądka i jelit: Ibuprofen, jak większość NLPZ, może powodować działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego o różnym nasileniu – od łagodnych dolegliwości dyspeptycznych, po poważne powikłania jak krwawienie z przewodu pokarmowego, perforacja wrzodu czy zaostrzenie chorób zapalnych jelit. Pseudoefedryna może wywoływać niedokrwienne zapalenie jelita grubego, co jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem.11
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: Zarówno ibuprofen, jak i połączenie ibuprofenu z pseudoefedryną może wywoływać ciężkie reakcje skórne takie jak SCAR (severe cutaneous adverse reactions), w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka czy AGEP (ostra uogólniona osutka krostkowa). Reakcje te są rzadkie, ale mogą zagrażać życiu.12
Zaburzenia nerek i dróg moczowych: Ibuprofen może powodować szereg zaburzeń nerkowych, od obrzęków po niewydolność nerek czy martwicę brodawek nerkowych. Pseudoefedryna w rzadkich przypadkach może powodować niekontrolowane wydalanie moczu.13
Zgłaszanie działań niepożądanych
Po wprowadzeniu leku do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.14
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Telefon: +48 22 49 21 301
- Faks: +48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania