Właściwości farmakokinetyczne
Hydrocortisone Pharmis 100 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Hydrocortisone Pharmis

Hydrocortisone Pharmis (100 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji) wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego zachowanie w organizmie po podaniu. Farmakokinetyka hydrokortyzonu u zdrowych mężczyzn charakteryzuje się kinetyką nieliniową, zwłaszcza po podaniu pojedynczej dawki hydrokortyzonu sodu bursztynianu przekraczającej 20 mg dożylnie.¹

Podstawowe parametry farmakokinetyczne

Przedstawione dane wskazują na zależność dawka-efekt w zakresie parametrów farmakokinetycznych, co potwierdza nieliniowy charakter farmakokinetyki hydrokortyzonu przy wyższych dawkach.²

Wchłanianie

Po podaniu dożylnym hydrokortyzonu sodu bursztynianu zdrowym mężczyznom uzyskiwane jest szybkie maksymalne stężenie w surowicy. Wartości te, mierzone 10 minut po podaniu, wynoszą odpowiednio:

• 312 ng/ml po dawce 5 mg
• 573 ng/ml po dawce 10 mg
• 1095 ng/ml po dawce 20 mg
• 1854 ng/ml po dawce 40 mg

Po podaniu domięśniowym hydrokortyzon sodu bursztynian ulega szybkiemu wchłanianiu do krwiobiegu, zapewniając szybki początek działania farmakologicznego.³

Dystrybucja

Hydrokortyzon charakteryzuje się znaczną dystrybucją do tkanek organizmu. Istotną cechą jest zdolność przenikania przez barierę krew-mózg, co umożliwia jego działanie w ośrodkowym układzie nerwowym. Lek przenika również do mleka ludzkiego, co ma znaczenie przy stosowaniu u kobiet karmiących piersią.⁴

Objętość dystrybucji hydrokortyzonu w stanie stacjonarnym wynosi od około 20 do 40 litrów, co wskazuje na jego szeroką dystrybucję w organizmie. Wartość ta wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki, od 20,7 l przy dawce 5 mg do 37,5 l przy dawce 40 mg.⁵

Hydrokortyzon wykazuje wysokie powinowactwo do białek osocza – wiąże się głównie z:

• Transkortyną (glikoproteiną, zwaną również globuliną wiążącą kortykosteroidy)
• Albuminą

Całkowite wiązanie hydrokortyzonu z białkami osocza u ludzi wynosi około 92%, co oznacza, że tylko niewielka frakcja leku (około 8%) występuje w postaci wolnej, farmakologicznie aktywnej.⁶

Metabolizm

Procesy metaboliczne hydrokortyzonu są złożone i obejmują kilka szlaków enzymatycznych. Główne etapy biotransformacji hydrokortyzonu obejmują:

1. Konwersję hydrokortyzonu (kortyzolu) do kortyzonu za pośrednictwem enzymu 11β-HSD2 (dehydrogenazy 11β-hydroksysteroidowej typu 2), a następnie dalszy metabolizm do dihydrokortyzonu i tetrahydrokortyzonu
2. Tworzenie metabolitów pośrednich, takich jak:
   • Dihydrokortyzol
   • 5α-dihydrokortyzol
   • Tetrahydrokortyzol
   • 5α-tetrahydrokortyzol
3. Możliwość konwersji zwrotnej kortyzonu do kortyzolu przy udziale dehydrogenazy 11β-hydroksysteroidowej typu 1 (11β-HSD1)

Ważną rolę w metabolizmie hydrokortyzonu odgrywa również enzym CYP3A4 z układu cytochromu P450, który katalizuje powstawanie metabolitu 6β-hydroksykortyzolu (6β-OHF). Udział tego metabolitu w całkowitej puli metabolitów wykazuje dużą zmienność międzyosobniczą i mieści się w zakresie od 2,8% do 31,7%.⁷

Eliminacja

Hydrokortyzon charakteryzuje się stosunkowo szybką eliminacją z organizmu. W ciągu 12 godzin od podania następuje prawie całkowita eliminacja podanej dawki.⁸

Eliminacja hydrokortyzonu po podaniu domięśniowym przebiega w podobny sposób jak po podaniu dożylnym. Droga podania nie wpływa zatem istotnie na proces wydalania leku z organizmu.⁹

Okres półtrwania w fazie eliminacji (t_1/2) wydłuża się wraz ze wzrostem dawki i wynosi od około 1,3 godziny przy dawkach 5-10 mg do 1,9 godziny przy dawce 40 mg, co potwierdza nieliniowy charakter eliminacji hydrokortyzonu przy wyższych dawkach.¹⁰